آمریکا و مسئله تایوان
یک راه درست و یک راه احمقانه برای نشان دادن حمایت آمریکا از تایوان وجود دارد. اقدامات چین پس از اعلام این خبر، بهوضوح نشان میدهد که کدام راه برگزیده شده است.
یک راه درست و یک راه احمقانه برای نشان دادن حمایت آمریکا از تایوان وجود دارد. اقدامات چین پس از اعلام این خبر، بهوضوح نشان میدهد که کدام راه برگزیده شده است. در ۱۷ دسامبر، در حالی که بخش بزرگی از کشور مشغول تماشای سخنرانی دونالد ترامپ در ساعات پربیننده تلویزیون بود، وزارت خارجه آمریکا دست به افشاگری بزرگی زد: تصویب یک بسته تسلیحاتی ۱۱ میلیارد دلاری برای تایوان.
این خبر در واشنگتن، هم از سوی تندروهای ضدچینی و هم حامیان صنعت دفاعی، بهعنوان ارسال سیگنالی بازدارنده و قدرتمند به پکن و پیامی ارزشمند از تعهد ایالات متحده به تایوان مورد ستایش قرار گرفت. برای نمونه، هیئت تحریریه «واشنگتنپست» این فروش را «تغییری خوشایند در سیاست تایوان ترامپ» و «اصلاحی دیرهنگام پس از ماهها تغییرات سیاستی که پکن را بر تایپه ترجیح میداد» توصیف کرد.
با این حال، جشن گرفتن زودهنگام به نظر میرسد. همانطور که کشتیهای جنگی چین در هفته جاری بهعنوان بخشی از رزمایش «مأموریت عدالت ۲۰۲۵» جزیره را محاصره کردند، موقعیت تایوان پس از اعلام فروش تسلیحات آمریکا آسیبپذیرتر از همیشه جلوه میکند و واشنگتن نیز در این میان سهمی از تقصیر را بر عهده دارد.
مشکل این نیست که دولت ترامپ به فروش تسلیحات به تایوان ادامه داده است؛ چراکه طبق مفاد «قانون روابط تایوان» ملزم به انجام این کار است. مشکل اصلی در «نحوه تصمیمگیری» دولت ترامپ، و دولتهای پیشین، برای فروش سلاح به تایوان نهفته است: با سروصدا، بیپروا و بهطور علنی. درحالیکه ایالات متحده به دنبال انتقال بار دفاع از جزیره به خود تایوان است، به رویکرد متفاوتی برای حمایت از تایپه نیاز دارد؛ رویکردی که بر تولید بومی تایوان تأکید ورزد و با دقت به بافت و زمینه موجود توجه نماید.
چند مشکل عمده در فروش ۱۷ دسامبر وجود دارد که همگی به مسئله «زمانبندی» بازمیگردند.
نخست، اگرچه وزارت خارجه آمریکا بسته تسلیحاتی ۱۱ میلیارد دلاری را تصویب کرده است، اما مجلس تایوان بودجه ویژه مورد نیاز برای تأمین مالی آن را پنج بار بلوکه کرده است. تا زمانی که تایوان بودجه را تأمین نکند، فروش نمیتواند تکمیل شود و تولید سلاحهای وعدهدادهشده آغاز نخواهد شد. وزارت خارجه میتوانست با به تعویق انداختن اعلام رسمی فروش تا زمان تأمین بودجه توسط تایوان، از بسیاری از پیامدهای منفی جلوگیری کند.
اما ملاحظات سیاست داخلی تایوان تنها دلیلی نیست که زمانبندی اعلامیه آمریکا را گیجکننده و غیرسازنده جلوه میدهد. با توجه به اینکه این اقدام اندکی پس از دیدار مثبت ترامپ با شیجینپینگ، رهبر چین، در بوسان و در جریان آتشبس جنگ تجاری میان دو کشور صورت گرفت، حجم و دامنه فروش تسلیحات آمریکا که شامل ادواتی چون توپخانه راکتی و موشکهای دوربرد ATACMS بود مقامات چینی را غافلگیر کرد.
نه چالشهای زمانبندی و نه تلافی احتمالی پکن، دلیلی موجه برای توقف کامل فروش سلاح به تایوان نیستند. اما اینها دلایلی کافی برای بازنگری واشنگتن در نحوه برنامهریزی و اجرای این فروشهای تسلیحاتی هستند تا بتوانند بیشترین حمایت را برای منافع آمریکا با کمترین هزینه برای ثبات در دو سوی تنگه فراهم آورند.
نخست، مقامات آمریکایی باید در میزان اطلاعاتی که درباره فروش تسلیحات به تایوان علنی میکنند، تجدیدنظر نمایند. اعضای کنگره همچنان باید فروشها را بررسی و تصویب کنند، اما زمانبندی و محتوای اعلامیههای عمومی میتواند تغییر کند تا اطلاعات حساس مربوط به تعداد، ارزش کل یا انواع سلاحها حذف شود
دوم، سیاستگذاران آمریکایی باید فروش تسلیحات به تایوان را مستقیماً به «بودجه دفاعی تصویبشده» تایوان پیوند بزنند، نه بودجه برنامهریزیشده یا وعدهدادهشده.
گزینه دیگر، اولویت دادن به تلاشها برای کمک به «تولید بومی دفاعی» تایوان، بهجای فروش مستقیم سلاحهای آمریکایی خواهد بود.
هرچه باشد، اگر واشنگتن و پکن در مسیر تقابل (یا بدتر از آن، جنگ) قرار گیرند، هیچ میزان کمک نظامی در جهان نخواهد توانست تایوان را از پیامدهای ویرانگر آن محافظت کند.