مسئله ایران معاصر را نمی‌توان صرفاً در تقابل سنت و تجدد خلاصه کرد. مسئله عمیق‌تر، نوعی "ناهمزمانی تاریخی" است

قیمت ۱۰ هزار تومانی برای افرادی که سودای قاچاق سوخت داشته باشند؛ صرفه اقتصادی کمتری دارد و انگیزه سوخت‌بران، برای فروش بنزین به خریداران آن سوی مرز، کمتر می‌شود.

پرسش اساسی درباره ایران این است که آیا بحران‌های موجود صرفاً مجموعه‌ای از نارسایی‌های اقتصادی، مدیریتی و اجرایی هستند یا نشانه نوعی اختلال عمیق‌تر در ساختار فهم سیاسی و تاریخی کشور به شمار می‌روند.

اگر در سال ۱۴۰۱ کسی یک میلیون تومان حقوق می‌گرفت باید در سال ۱۴۱۰، ۱۱۰ میلیون تومان حقوق دریافت کند تا قدرت خریدش حفظ شود.