داستان رودریگزها و دولت ترامپ
مقالهای را بخوانید از اواخر اکتبر سال گذشته که نشریه میامی هرالد منتشر کرد. این نشریه از قلب تعاملات سیاسی لاتینتبارها و بخصوص ونزوئلاییهای ساکن آمریکا، خبرهای دست اول را ارائه میکرد و حالا این مقاله خاص ماه اکتبر، به بخشی از تاریخ تبدیل شده است!
به گزارش هممیهن آنلاین، دونالد ترامپ در نشست خبری مارالاگو اطمینان داد که با معاون مادورو در تماس هستند و حتی اعلام کرد که دلسی رودریگز سوگند ریاست خورده است. از سوی دیگر، رودریگز در برابر دولت ترامپ ایستاده است و مادورو را رئیسجمهور قانونی نامیده بود تا روز یکشنبه که دادگاه قانون اساسی، اداره کشور را به او سپرد. روز دوشنبه، پارلمان ملی و شوراها و ساختارهای ونزوئلایی وارد آغاز دوره کاری سال میشوند و همه منتظر برنامه، جایگاه و واکنش رودریگز هستند. برادر دلسی رودریگز بخش مهمی از این معادله است. او رئیس مجلس ملّی است. ترامپ در مصاحبه تازه با اتلنتیک به شدت به رودریگز هشدار داده است و خواهان همکاری کامل او است.
حالا که چرخه تحولات چرخیده و به این روزها رسیدیم، مقالهای را بخوانید از اواخر اکتبر سال گذشته که نشریه میامی هرالد منتشر کرد. این نشریه از قلب تعاملات سیاسی لاتینتبارها و بخصوص ونزوئلاییهای ساکن آمریکا، خبرهای دست اول را ارائه میکرد و حالا این مقاله خاص ماه اکتبر، به بخشی از تاریخ تبدیل شده است!
گروهی از مقامهای ارشد دولت ونزوئلا، به رهبری معاون رئیسجمهور دلسی رودریگز و برادر او خورخه رودریگز که رئیس مجلس ملی است، بنا بر گفته افرادی با اطلاع مستقیم از گفتگوها، در ماههای اخیر بهطور بیسروصدا مجموعهای از ابتکارها را پیش بردهاند که هدف آن ارائه خود به واشنگتن بهعنوان جایگزینی «قابلقبولتر» برای رژیم نیکولاس مادورو بوده است.
این پیشنهادها که از طریق واسطههایی در قطر منتقل شد، میکوشید بخشهایی از دولت ایالات متحده را قانع کند که «مادوریسم بدون مادورو» میتواند گذار مسالمتآمیزی را در ونزوئلا ممکن کند؛ گذاری که ثبات سیاسی را حفظ کند، بیآنکه دستگاه حاکم فروپاشیده شود.
به گفته منابع، میانجیهای قطری در سال جاری دو پیشنهاد رسمی را به آمریکا ارائه کردند؛ یکی در آوریل و دیگری در سپتامبر. هر دو، سازوکارهای بالقوه حکمرانی بدون حضور مادورو را ترسیم میکردند. در این سناریوها، دلسی رودریگز بهعنوان چهره تداوم نهادی عمل میکرد و ژنرال بازنشسته میگل رودریگز تورس ــ که اکنون در تبعید است و نسبتی با خواهر و برادر رودریگز ندارد ــ ریاست دولت انتقالی را بر عهده میگرفت.
به گفته منابع، استدلال محوری این بود که خواهر و برادر رودریگز نماینده نسخهای «قابلهضمتر» از آنچه چاویسمو خوانده میشود هستند؛ ایدئولوژی سوسیالیستی نامگرفته از هوگو چاوز، رهبر درگذشته ونزوئلا؛ زیرا هیچیک از آن دو از سوی دادگاههای آمریکا به اتهام قاچاق مواد مخدر متهم نشدهاند. با این حال، مقامهای پیشین رژیم ــ که روایتهای آنها در پروندههای مرتبط با «کارتل خورشیدها» مورد استفاده دادستانهای آمریکا قرار گرفته ــ هر دو را به مشارکت در پشتیبانی لجستیکی و عملیات پولشویی متهم کردهاند.
منابع به میامی هرالد گفتهاند که این پیشنهادها از طریق قطر با تأیید مادورو مطرح شده است.
قطر بهعنوان کانال دیپلماتیک و مالی
بهگفته گزارشها، تماسها در قطر پس از موضع سختتر دولت ترامپ در قبال کاراکاس شدت گرفت؛ بهویژه پس از استقرار نیروهای نظامی آمریکا در کارائیب با هدف مهار قاچاق مواد مخدر و انهدام «کارتل خورشیدها» که واشنگتن آن را مستقیماً به مادورو مرتبط میداند.
قطر که روابط نزدیکی با دولت ونزوئلا دارد و از سوی مقامهای آمریکایی به پناه دادن به منابع مالی ونزوئلا متهم شده است، بهعنوان واسطه نقشی کلیدی ایفا کرد. بنا بر گفته منابع، همه پیشنهادها از طریق دوحه منتقل شد؛ جایی که دلسی رودریگز به گفته آنها «روابط قابلتوجهی» با اعضایی از خاندان سلطنتی قطر دارد و بخشی از داراییهای خود را پنهان کرده است.
در یکی از نشستها در دوحه، بنا بر گزارشها یکی از اعضای ارشد خاندان سلطنتی اذعان کرده که بهعنوان پل ارتباطی میان کاراکاس و واشنگتن در «امور اطلاعاتی و همکاریهای اقتصادی» عمل کرده است.
به گفته منابع، این پیشنهادها از سوی ریچارد گرنل، فرستاده ویژه آمریکا، به کاخ سفید و وزارت خارجه ارائه شد. گرنل پیشتر در سال جاری با مادورو در کاخ ریاستجمهوری میرافلورس در کاراکاس دیدار کرده و در آزادی چند شهروند آمریکایی که واشنگتن آنها را بهطور ناعادلانه زندانیشده میدانست، نقش داشت.
گرنل که به دولت توصیه کرده بود برای مهار بنبست دیپلماتیک رو به تشدید با مادورو وارد مذاکره شود، از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرد. وزارت خارجه آمریکا نیز به پرسشها درباره این پیشنهاد پاسخ نداد.
فرمول «کارتل لایت»
برخی محافل در دولت ترامپ این تماسها را بخشی از راهبردی غیررسمی تعبیر کردند که به «کارتل لایت» معروف شد؛ نسخهای نرمشده از چاویسمو که قرار بود گذار مدیریتشدهای را بدون گسست ناگهانی و بدون برچیدن ساختارهای اصلی رژیم ممکن سازد.
پیشنهاد آوریل خواستار کنارهگیری مادورو، ماندن او در ونزوئلا با تضمین امنیتش، و مذاکره بر سر دسترسی شرکتهای آمریکایی به صنایع نفت و معدن ونزوئلا بود. در مقابل، پیشنهاد میداد دادستانهای آمریکا اتهامات کیفری علیه مادورو را کنار بگذارند. طبق این طرح، دلسی رودریگز ریاستجمهوری کشور را بر عهده میگرفت.
نیویورک تایمز پیشتر گزارش داده بود که فرستادگان رژیم ماهها مذاکرات محرمانهای با گرنل انجام داده و درباره بازگشایی بخش انرژی ونزوئلا به روی شرکتهای آمریکایی، کاهش همکاری با روسیه، چین و ایران و هدایت صادرات نفت به سوی ایالات متحده گفتگو کردهاند.
با وجود این چرخش بنیادین از دکترین ضدآمریکایی چاویسمو، کاخ سفید پیش نرفت. جناح تندرو به رهبری وزیر خارجه مارکو روبیو دست بالا را پیدا کرد و هشدار داد هر توافقی که کمتر از تغییر رژیم باشد، اصول دموکراتیک را زیر پا میگذارد.
رودریگز تورس بهعنوان چهره گذار
پیشنهاد دوم که در سپتامبر ارائه شد، جایگزینی مادورو با دولتی انتقالی به رهبری دلسی رودریگز و میگل رودریگز تورس را ترسیم میکرد و تضمین میداد رهبر ونزوئلا بتواند به قطر یا ترکیه تبعید شود.
رودریگز تورس، وزیر کشور و رئیس پیشین اطلاعات، زمانی متحد نزدیک هوگو چاوز بود و بعدها در دوران مادورو به زندانی سیاسی تبدیل شد. او اکنون در اسپانیا در تبعید است اما ارتباطاتی با محافل نظامی و چهرههای کلیدی چاویسمو حفظ کرده است؛ امری که بهنظر برخی ناظران میتواند او را به میانجی بالقوه یک گذار منظم بدل کند.
با این حال، سابقه سرکوب و موارد مستند نقض حقوق بشر در دوران مسئولیت او در وزارت کشور و سازمان اطلاعات SEBIN مانعی جدی است. سازمانهای بینالمللی موارد شکنجه و بازداشتهای خودسرانه در دوره او را ثبت کردهاند.
پیشنهاد سپتامبر همچنین شامل مشارکت برخی چهرههای اپوزیسیون بود که در عمل روابط غیررسمی با رژیم دارند؛ تلاشی برای نمایش ظاهری کثرتگرایی سیاسی بدون تغییر در ساختار قدرت.
رهبر اصلی اپوزیسیون ونزوئلا، ماریا کورینا ماچادو ــ که هفته گذشته بهدلیل رهبری مبارزه غیرخشونتآمیز برای بازگرداندن دموکراسی جایزه نوبل صلح را دریافت کرد ــ در این طرح جایی نداشت؛ زیرا مقامهای چاویست او را بیش از حد اصولگرا و انعطافناپذیر برای چنین ترتیبی میدانند.
خواهر و برادر و کارتل
سالهاست خورخه و دلسی رودریگز ستونهای اصلی نخبگان حاکم ونزوئلا بودهاند؛ او بهعنوان رئیس مجلس ملی و استراتژیست کلیدی رژیم، و او بهعنوان معاون اجرایی مادورو.
با این حال، پشت تصویر آنها بهعنوان تکنوکراتهای منضبط و وارثان پروژه موسوم به بولیواری چاوز، اتهامهای دیرپایی درباره ارتباط با «کارتل خورشیدها» وجود دارد؛ شبکهای که بهگفته نهادهای بینالمللی درون نیروهای مسلح ونزوئلا فعالیت میکند و بخشی از تجارت کوکائین را از مسیرهای کارائیب و اقیانوس اطلس کنترل میکند.
منابع آشنا با تحقیقات آمریکا گفتهاند این دو در نشستهای هماهنگی ارسال محمولههای مواد مخدر در کنار مقامهای ارشد رژیم، از جمله وزیر کشور دیوسدادو کابیو و نیکولاس مادورو گوئرا پسر رهبر ونزوئلا، حضور داشتهاند.
در کیفرخواستهای ثبتشده در نیویورک، کابیو بهعنوان عامل اصلی کارتل معرفی شده و مادورو بهعنوان رئیس دولت تضمینکننده حفاظت آن شناخته میشود. به گفته همان منابع، خواهر و برادر رودریگز اکنون مدیران مالی کارتل هستند: «آنها کسانیاند که پول را کنترل میکنند»، یکی از منابع به میامی هرالد گفت.
در این بخش مقاله که یادآوری میکنیم در ماه اکتبر منتشر شد، آمده است که "در آن دوره زمانی" توافقی با رودریگزها صورت نگرفت:
رد تغییر دکوراسیون حکومت از سوی واشنگتن
به گفته منابع، دولت ترامپ در نهایت پیشنهادهای گذار کاراکاس را کنار گذاشت؛ پس از آنکه گزارشهای داخلی نتیجه گرفت این تلاشها کوششی برای حفظ ساختارهای جنایی رژیم در قالبی جدید است.
«کارتل لایت گزینه قابلاتکایی نبود»؛ این را یکی از منابع گفت. از آن پس، حلقه ترامپ سیاست رد هرگونه مذاکره با مقامهای تحت تحریم آمریکا یا مرتبط با ماشین سرکوب و جرم رژیم را در پیش گرفت.
تلاشهای کاراکاس برای رسیدن به توافق با واشنگتن همزمان با نشانههایی از آمادگی دولت ترامپ برای استفاده از نیروی نظامی علیه کارتل ونزوئلا، فوریت بیشتری یافته است.