قطار اتهامزنی/آیا آمریکا قصد دارد پس از ونزوئلا سراغ ایران بیاید؟
اقدام ایالات متحده آمریکا در حمله به ونزوئلا و اجرای عملیات ربایش رئیسجمهور این کشور با واکنشهای مختلفی در سراسر جهان مواجه شد.
اقدام ایالات متحده آمریکا در حمله به ونزوئلا و اجرای عملیات ربایش رئیسجمهور این کشور با واکنشهای مختلفی در سراسر جهان مواجه شد. بسیاری از کشورهای جهان، چه رقبا و منتقدان آمریکا، مانند روسیه، چین و ایران و چه حتی متحدان آمریکا مانند قدرتهای اروپایی، از این اقدام انتقاد کردند و آن را خلاف قوانین و حقوق بینالملل توصیف کردند. اقدام دولت ترامپ در حمله بدون زمینه به ونزوئلا و ربایش رئیسجمهور این کشور، نگرانیها در مورد وارد شدن جهان به دورهای جدید از ناآرامیها و جنگها را افزایش دادهاست.
در این میان، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان یکی از اهداف همیشگی آمریکا برای «تغییر نظام (Regime Change)» در کانون توجهها قرار گرفتهاست. سوالهای زیادی وجود دارد که آیا اقدام آمریکا در حمله نظامی به ونزوئلا یک استثنا است یا قرار است در مورد کشورهای دیگر نیز تکرار شود؟ دونالد ترامپ در طول یک هفته گذشته تهدیدهای خود به استفاده از زور را در مورد کشورها و مناطق مختلف جهان از جمله ایران، کوبا و گرینلند تکرار کردهاست.
اتهامزنیهای نگرانکننده
مسئلهای که نگرانیها در مورد احتمال دخالت نظامی آمریکا را افزایش میدهد، اتهامزنیهای مکرر آمریکا به ونزوئلا در مورد نفوذ ادعایی ایران و حزبالله لبنان در نظام این کشور است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا بارها این اتهام را تکرار کردهاست که ونزوئلا به پایگاهی برای اقدامهای بیثباتکننده ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تبدیل شدهاست.
او پس از بازداشت نیکولاس مادورو، خطاب به معاون اول او گفت که یکی از شروط آمریکا برای همکاری با دولت ونزوئلا «اخراج عناصر ایران و حزبالله لبنان» از ونزوئلا است. اتهامهای اینچنینی علیه ونزوئلا که مدتهاست مطرح میشود، نشاندهنده وسواس واشنگتن در مورد نفوذ ایران است و شاهدی بر تلاشها برای محدود کردن بیشتر نفوذ فرامنطقهای ایران تلقی میشود.
اظهارات مقامهای آمریکایی به وضوح نشان میدهد که حتی اگر هدف اصلی حمله به ونزوئلا، محدود کردن و آسیب رساندن به ایران نباشد، همچنان یکی از اهداف جانبی آن آسیب زدن به ایران است. اتهامهای اینچنینی نخستین بار نیست که مطرح میشود. مقامهای آمریکا و اسرائیل مدتهاست که ونزوئلا را به همکاری با ایران و حزبالله لبنان متهم میکنند.
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین میز ایران در سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل و پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، در گفتوگو با روزنامه هاآرتص اعلام کرد که حزبالله احتمالاً از ونزوئلا به عنوان یک پایگاه لجستیکی از جمله برای تجهیز نیروهای خود به گذرنامههای محلی استفاده کردهاست.
بنا بر ادعای سترینوویچ گفته میشود این اقدام به آنها اجازه داده است تا آزادانه در سراسر آمریکای جنوبی تردد کنند و با کارتلهای مواد مخدر برای تأمین مالی سازمان خود ارتباط برقرار کنند. سیترینوویچ همچنین استدلال کرده است که ایران از ونزوئلا به عنوان بستری برای زیرساختهای تروریستی استفاده کرده است؛ از جمله هستههایی که با توطئه اخیر (و خنثی شده) برای ترور سفیر اسرائیل در مکزیک مرتبط بودند.
طبق این ارزیابی، ونزوئلا برای ایران و حزبالله بسیار مهمتر از سایر کشورهای آمریکای لاتین (مانند نیکاراگوئه یا کوبا) بوده است که تهران در آنها به دنبال نفوذ است. سیترینوویچ خاطرنشان میکند که تهران نهتنها از طریق فروش تسلیحات، بلکه از طریق پروژههای نظامی مشترک، از جمله گزارشهایی مبنی بر ساخت کارخانه پهپاد، سرمایهگذاری سنگینی در ونزوئلا انجام داده است.
تکرار تهدید
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا یک روز پس از حمله به ونزوئلا اشاره کرد که ربودن مادورو پیامی برای تمام دشمنان و رقبای واشنگتن در دوران ترامپ به همراه دارد. این دیپلمات ارشد آمریکایی به خبرنگاران گفت: «وقتی ترامپ به شما میگوید قرار است کاری انجام دهد، یا وقتی میگوید قرار است به مشکلی رسیدگی کند، جدی است و پای حرفش میایستد.» حمله به ونزوئلا درست چند ساعت بعد از آن انجام شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشیال تهدید کرد که در صورت اعمال خشونت علیه معترضان در ایران، برای حمایت از آنها وارد عمل خواهد شد.
تهدیدهای ترامپ علیه تهران در طول دو هفته گذشته تکرار شدهاست. او در پی دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هم تهدید کردهبود که در صورت تلاش ایران برای بازسازی توان خود «دمار از روزگار» ایران درمیآورد. هرچند دور نخست اظهارات ترامپ در دیدار با نتانیاهو با سکوت مقامهای جمهوری اسلامی همراه شد، اما پس از انتشار پیام او در شبکههای اجتماعی در مورد استفاده از نیروی نظامی در حمایت از اعتراضها در ایران، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی به تندی به این اظهارات واکنش نشان دادند.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این پیام نوشت: «با موضعگیری مقامات اسرائیلی و ترامپ، پشت صحنهی ماجرا روشن شد. ما مواضع کسبهی معترض را از عوامل تخریبگر جدا میدانیم و ترامپ بداند دخالت آمریکا در این مسئلهی داخلی برابر است با بههمریختگی کل منطقه و انهدام منافع آمریکا. مردم آمریکا بدانند ماجراجویی را ترامپ شروع کرد. مراقب سربازان خود باشند.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی هم تاکید کرد: «تمام مراکز و نیروهای آمریکایی در کل منطقه در صورت هر گونه ماجراجویی احتمالی هدف مشروع ما خواهند بود.» وزارت امور خارجه ایران هم با انتشار بیانیهای تصریح کرد: «وزارت امور خارجه اظهارات تهدیدآمیز مقامهای آمریکایی علیه ایران را در راستای سیاست تنشافزایی رژیم صهیونیستی در منطقه ارزیابی میکند و تاکید دارد که واکنش جمهوری اسلامی ایران به هر تعرضی، سریع، قاطع و همهجانبه خواهد بود.»
واکنش تهران به عملیات آمریکا در ونزوئلا
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، بلافاصله پس از انتشار خبر اقدام نظامی آمریکا علیه ونزوئلا این اقدام را شدیداً محکوم کرد. در بیانیه وزارت خارجه ایران آمدهاست: «حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا نقض آشکار اصول بنیادین ملل متحد و قواعد اساسی حقوق بینالملل بهویژه بند ۴ ماده ۲ منشور مبنی بر ممنوعیت توسل به زور و مصداق کامل عمل تجاوزکارانه است که باید فوراً از سوی سازمان ملل متحد و همه دولتهایی که دغدغه حاکمیت قانون، صلح و امنیت بینالمللی را دارند صریحاً محکوم شود.
تجاور نظامی آمریکا علیه یک دولت مستقل و عضو سازمان ملل متحد، نقض فاحش صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی است که پیامدهای آن متوجه کل نظام بینالملل بوده و نظام مبتنی بر منشور سازمان ملل را بیش از پیش در معرض فرسایش و تخریب قرار خواهد داد.»
اما آنچه بیش از هر چیز دیگر باعث نگرانی در تهران شدهاست و توجه رسانههای بینالمللی را به خود جلب کردهاست، احتمال تکرار عملیات نظامی علیه ونزوئلا در ایران یا کشورهای دیگر است. در نشست خبری هفتگی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، بخش عمدهای از سوالات خبرنگاران هم به همین موضوع و احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران پس از ونزوئلا معطوف بود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در پاسخ به این سوالات تاکید کرد: «ایران در دفاع از کیان خود هیچ مسامحهای و هیچ اهمالی نخواهد کرد.» او در خصوص واکنش ایران به اقدامهای احتمالی نیز گفت: «دستگاه دیپلماسی که قرار نیست با این اتفاقات دچار غافلگیری شود.
در این یکی دو سال با سیلی از تحولات و اتفاقات غیرمترقبه مواجه شدیم و کاملاً آمادگی داشتیم و داریم تا با چابکی و چالاکی، هم تحولات را رصد کنیم و هم در تعامل و رایزنی با سایر کشورها، در جهت تأمین و حفظ منافع ملی ایران و همچنین کمک به مقابله با جریانها و روندهایی که صلح و امنیت منطقه و بینالمللی را به خطر میاندازند، اقدام کنیم. ما با جدیت این روند را ادامه خواهیم داد.»
سیدعباس عراقچی با نگاهی خوشبینانهتر در این مورد اظهارنظر کرد. او در پاسخ به سوال خبرنگار خانه ملت گفت: «تجربه شکستخورده را هر بار تکرار کنند، نتیجه باز هم شکست خواهد بود.» وی همچنین در جمع خبرنگاران پس از حضور در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز اظهار کرد: «ملت بزرگ ایران مانند گذشته هر گونه دخالت در امور داخلی خود را قاطعانه رد خواهند کرد. به همین ترتیب، نیروهای مسلح قدرتمند ما در حالت آمادهباش هستند و دقیقاً میدانند در صورت نقض حاکمیت ایران، کجا را هدف قرار دهند.»
تیرهتر شدن دورنمای دیپلماسی
بسیاری از تحلیلگران معتقدند که اقدام آمریکا علیه ونزوئلا نهتنها باعث روشنتر شدن دورنمای مذاکره و تعامل میان ایران و آمریکا نمیشود، بلکه میتواند دورنمای چنین مذاکراتی را بیش از پیش تیره و تار کند. ایران و آمریکا از فروردینماه سال جاری، در چارچوب مذاکرات غیرمستقیم جدید در عمان و ایتالیا، گفتوگوهایی را برای حل و فصل پرونده هستهای آغاز کردهبودند، اما تجاوز نظامی اسرائیل به ایران و وقوع جنگ ۱۲ روزه این مذاکرات را متوقف کرد.
پس از آن نیز اقدام سه قدرت اروپایی در همراهی با آمریکا برای فعالسازی اسنپبک و بازگرداندن قطعنامههای تحریمی پیشین شورای امنیت علیه ایران، باعث شد تا دورنمای مذاکرات بیش از پیش تیره شود. اما اقدام علیه ونزوئلا باعث شد که عملاً ایران در موضع تدافعیتر از هر زمان دیگر قرار بگیرد. در این شرایط به اعتقاد کارشناسان ایران بر موضع خود مبنی بر مذاکره نکردن تحت فشار و تهدید پافشاری بیشتری خواهد کرد.
نگار مرتضوی، پژوهشگر ارشد در مرکز سیاست بینالملل نیز اظهار داشت که اقدامات آمریکا در ونزوئلا نشاندهنده اهداف حداکثری ترامپ است که شانس دیپلماسی را بیش از پیش کمرنگ میکند. مرتضوی به الجزیره گفت: «آنچه من از تهران میبینم و میشنوم این است که آنها علاقهای به مذاکره با دولت ترامپ ندارند، زیرا این دولت سیگنال میدهد که خواهان تسلیم کامل (ایران) است.» او ادامه داد: «بنابراین در حال حاضر شانس چندانی برای دیپلماسی وجود ندارد؛ که این امر راه را برای مسیر مخالف، یعنی درگیری، باز میکند. در حال حاضر اسرائیل، ایران و آمریکا در مسیر یک درگیری بالقوه قرار دارند.»
راز زیمت، مدیر برنامه پژوهشی ایران و محور شیعی در اندیشکده اسرائیلی مؤسسه مطالعات امنیت ملی، به تایمز آو اسرائیل میگوید که رهبران تهران احتمالاً بازداشت مادورو را دلیلی دیگر بر این میبینند که ترامپ واقعاً به دنبال تغییر رژیم است و نهفقط متوقف کردن برنامه هستهای و موشکهای بالستیک. وی گفت: «در نتیجه، انگیزه اندکی برای مذاکره با دولت ترامپ وجود دارد.»
زیمت افزود: «من هیچ افزایشی در تمایل برای ورود به مذاکرات نمیبینم، بهویژه از سوی رهبری ایران. در هر صورت، شرایط فعلی (یعنی فقدان کامل اعتماد و خواستههای ایالات متحده که ایران آن را تسلیم کامل تلقی میکند) اجازه دستیابی به توافق را نمیدهد.» به نوشته تایمز آو اسرائیل به نظر میرسد عملیات ونزوئلا در بیشترین حالت میتواند عزم ایران برای ازسرگیری غنیسازی هستهای یا گریز به سمت سلاح هستهای را، دستکم تا زمانی که ترامپ در قدرت است، سرد کند.
این روزنامه اسرائیلی ادامه میدهد در بلندمدت ممکن است ایران از این عملیات بهعنوان مدرک دیگری استفاده کند که نشان میدهد برای بقا، باید بازدارندگی خود را در برابر ایالات متحده بهشدت افزایش دهد؛ حتی اگر این بازدارندگی در قالب تلاشی بیصدا برای دستیابی به سلاح هستهای باشد.
پیام بیقانونی برای قدرتهای جهانی
اقدام دونالد ترامپ در حمله به ونزوئلا، نگرانیها نسبت به بیتوجهی به حقوق بینالملل و اقدامهای یکجانبه از سوی آمریکا و دیگر قدرتهای جهانی را افزایش دادهاست. ایران اقدام آمریکا در ونزوئلا را به شدت محکوم کرد و تاکید کرد که اقدام آمریکا به معنای «از بین بردن دستاوردهای جامعه بینالمللی در ۸۰ سال گذشتهاست.»
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در این خصوص گفت: «وقتی که ترامپ با زبان زور از صلح صحبت میکند، در حقیقت از قانون جنگل صحبت میکند و میگوید هر کسی زورش بیشتر باشد، میتواند هر کاری بخواهد انجام دهد. این در حالی است که همگان تلاش داشتند صلح از طریق دیپلماسی و گفتوگو به دست بیاید اما چنین موضوعی یعنی از بین بردن همه دستاوردهای جامعه بینالملل در طول ۸۰ سال گذشته و بعد از جنگ جهانی دوم که بر اساس آن سعی کردند نظام بینالملل را مبتنی بر قانون و حقوق بینالملل تنظیم کنند. این امر تحول جدیدی بوده و موجب شده تقریباً همه کشورها و به اصطلاح متفکران روابط بینالملل نسبت به آن مسئله داشته باشند و آن را معضل بدانند.»
جمال عبدی، رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) در گفتوگویی با شبکه خبری الجزیره گفت: «یک قانونگریزی جدید، همهچیز را بیثباتتر و وقوع جنگ را محتملتر میکند.» او افزود: «چه ترامپ شخصاً شیفته تغییر رژیم با عملیات جراحی و محدود شود، یا به نتانیاهو برای اقدامات مشابه چراغ سبز نشان دهد، این وضعیت به بازیگران متعددی که به دنبال جنگی دوباره با ایران هستند، قدرتی تازه میدهد.»
وی همچنین خاطرنشان کرد که ربودن مادورو میتواند ایران را به سمتی سوق دهد که «دست به اقدامی بزند که محرک عملیات نظامی شود»؛ از جمله توسعه بازدارندگی نظامی خود یا انجام حملات پیشگیرانه علیه آمریکا یا اسرائیل. عبدی گفت: «این اقدام هرگونه شک و تردید نسبت به نیتهای آمریکا را تقویت میکند و به کسانی در ایران که معتقدند تعامل با ایالات متحده بیفایده است و توسعه بازدارندگی هستهای امری حیاتی است، اعتبار بیشتری میبخشد.»
برخی تحلیلگران این اقدام ترامپ را چراغسبزی به قدرتهای جهانی دیگر برای اقدامهای مشابه میدانند. سایمون تیسدال، ستوننویس روزنامه گاردین، نوشت: «ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ممکن است از برکناری متحد ونزوئلایی خود کاملاً ناراضی نباشد. توسل بدون دلیل ترامپ به خشونت، تفاوت چندانی با اقدامات پوتین در حمله به اوکراین ندارد. هر دو بهطور غیرقانونی به یک کشور همسایه حمله کرده و به دنبال حذف رهبری آن بودهاند. برای شیجینپینگ در چین، که نیروهایش هفته گذشته در حال تمرین نظامی علیه جداییطلبان تایوان بودند، ترامپ الگویی را تعیین کرده است که او ممکن است روزی با کمال میل از آن پیروی کند.»
هرچند نمایندگان چین و روسیه در شورای امنیت سازمان ملل متحد به شدت از اقدام آمریکا در ونزوئلا انتقاد کردند، اما واقعیت این است که اقدام واشنگتن میتواند به شکل بازگشتناپذیری سازوکارهای حاکم بر حل و فصل اختلافات میان قدرتهای بزرگ جهانی و کشورهای دیگر را تغییر دهد و مسیر را برای اقدامهای مشابه از سوی قدرتهای جهانی دیگر مانند چین و روسیه علیه کشورهای کوچکتری که تهدیدی علیه خود تلقی میکنند، هموار کند.
ایالات متحده آمریکا، برخلاف مداخلات گذشته خود در کشورهای دیگر مانند اشغال عراق و افغانستان و عملیاتهای به اصطلاح ضدتروریستی در سوریه و لیبی، حتی تلاشی برای ایجاد یک ائتلاف بینالمللی و ایجاد زمینههای حقوقی و توجیهسازی برای حمله نیز نشد.
اقدامهای پیشین آمریکا در چارچوب ائتلافسازی در میان جمعی از قدرتهای غربی و همچنین مطرح کردن زمینههای حقوقی (هرچند بیمبنا)، برای مثال مطرح کردن ضرورت حمله به عراق در شورای امنیت سازمان ملل متحد به بهانه تولید سلاحهای کشتار جمعی، در عملیات ونزوئلا کاملاً نادیده گرفتهشد. این رویکرد نشان میدهد که دولت آمریکا اقدام نظامی کاملاً یکجانبه و بر اساس تصمیم شخصی رهبر یک قدرت جهانی برای تنبیه یک دولت کوچکتر را مجاز تلقی کردهاست؛ رویکردی که ممکن است از سوی قدرتهای رقیب نیز در آینده اجرا شود.
از دست رفتن یک متحد دیگر
تغییر در رأس حکومت ونزوئلا، ممکن است جمهوری اسلامی ایران را بیش از پیش در عرصه بینالمللی تحت فشار قرار دهد. ونزوئلا در طول دو دهه گذشته یکی از متحدان نزدیک ایران دست کم در سازمانها و نهادهای بینالمللی بودهاست. سقوط حکومت ونزوئلا، پروژه انزوای بینالمللی ایران را تقویت میکند. ونزوئلا به عنوان یک کشور به شدت تحریمشده یکی از همکاران ایران در دور زدن تحریمها محسوب میشد و در عین حال به دلیل سیاستهای ضدامپریالیستی دولت مادورو، یکی از کشورهای همراه ایران در محکوم کردن اقدامهای آمریکا در نهادهای بینالمللی تلقی میشد.
مادورو در عین حال از رهبرانی بود که به شدت از آرمان فلسطین حمایت میکرد و منتقد نسلکشی اسرائیل علیه فلسطینیان بود. همه این ویژگیها باعث میشد که مادورو یک متحد قابل اعتنا برای ایران در نیمکره غربی باشد که با رفتن او، این متحد ایران از دست میرود. حذف مادورو را میتوان ضربهای دیگر به سیاست خارجی ایران پس از سقوط بشار اسد در سوریه و تضعیف شدید حزبالله در لبنان دانست که توانمندیها و متحدان ایران را در عرصه بینالمللی به شکل قابل توجهی کاهش دادهاست.
پیامی ناخوشایند برای اپوزیسیون
تصمیم دونالد ترامپ در توقف عملیات ونزوئلا در پی بازداشت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور این کشور و همسرش، میتواند پیامی ناخوشایند برای اپوزیسیون مستقر در خارج از کشور ایران باشد. ترامپ در نشست خبری پس از عملیات ونزوئلا در پاسخ به سوالهای مکرر خبرنگاران در مورد سرنوشت اپوزیسیون ونزوئلا گفت که اعتقاد دارد ماریا ماچادو، رهبر اپوزیسیون که به تازگی برنده جایزه صلح نوبل شدهاست، «از احترام کافی» در جامعه ونزوئلا برخوردار نیست و توانایی اداره این کشور را ندارد.
دانیل پلتکا، پژوهشگر ارشد در مؤسسه امریکن انترپرایز (یک اندیشکده محافظهکار در واشنگتن)، به تایمز آو اسرائیل گفت: «مسئله ایران کمتر بر سر این است که رئیسجمهور آمریکا چه کاری انجام داده، بلکه بیشتر بر سر این است که رئیسجمهور آمریکا در مرحله بعد چه خواهد کرد. اگر او اجازه دهد معاون رئیسجمهور ونزوئلا در قدرت باقی بماند، ایرانیها نفسی از روی راحت خواهند کشید.» با تحولات فعلی به نظر میرسد مسیر ترامپ نیز همین باشد.
دانیل واجنر، استاد و پژوهشگر روابط بینالملل در دانشگاه عبری به تایمز آو اسرائیل گفت: «تحولات فعلی بیش از آنکه نشاندهنده تغییر کامل رژیم باشد، به سمت دیپلماسی اجبارآمیز با هدف تغییر رفتار رژیم اشاره دارد. اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه ما قرار است کشور را اداره کنیم، نشاندهنده یک گسست انقلابی نیست، بلکه تلاشی برای همسو کردن (جذب) رژیم موجود است.» اقدام دونالد ترامپ در بیتوجهی به ماریا ماچادو و اپوزیسیون ونزوئلا، پیامی نیست که رهبران اپوزیسیون مستقر در خارج از ایران منتظر آن بودند.
مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور، مدتها بود که منتظر این بودند حمایت آمریکا را برای براندازی حکومت در ایران با استفاده از مداخله نظامی خارجی جلب کنند و درست مانند ماریا ماچادو، در شرایط مختلف از دخالت نظامی خارجی حمایت کردهبودند. بارزترین نمونه این رفتار را میشد اخیراً در رفتار سلطنتطلبان در طول جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران مشاهده کرد. اما سیاست آمریکا در قبال ونزوئلا باعث میشود که اپوزیسیون خارج از کشور نسبت به آینده خود بیمناک شود.
این احساس که ممکن است حتی در صورت مداخله نظامی خارجی برای تغییر نظام در ایران، همچنان نهادهای حاکمیتی فعلی به کار خود ادامه دهند، باعث میشود که گروههایی که امید به دخالت خارجی برای رسیدن به قدرت در داخل کشور داشتند، دورنمای روشنی برای تکیه به قدرت خارجی نبینند.
آزادی عمل بدون نیاز به رای شهروندان
ترامپ در شرایطی اقدام نظامی در ونزوئلا را انجام داد که آخرین ماه از سال نخست دوره دوم ریاستجمهوری خود را پشت سر میگذاشت. به نظر میرسد که سیاستهای دونالد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش به شکل چشمگیری تهاجمیتر از گذشتهشدهاست.
ترامپ بدون مشورت در اقدام نظامی علیه ونزوئلا بدون مشورت با کنگره و کسب مجوزهای قانونی ضروری در داخل آمریکا دست به اقدام نظامی زد که به اعتقاد بسیاری از حقوقدانان آمریکایی از لحاظ قوانین داخلی آمریکا هم غیرقانونی تلقی میشود. او ابتدای تیرماه سال جاری نیز در اقدامی بیسابقه دستور حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران را صادر کردهبود و بعد از انجام این عملیات بارها به لافزنی در مورد نتایج این عملیات پرداخت.
به نظر میرسد که با توجه به اینکه بر اساس قانون اساسی آمریکا دونالد ترامپ دیگر نمیتواند در انتخابات شرکت کند و دیگر نیازی به رای شهروندان آمریکایی در انتخابات ۲۰۲۸ نخواهد داشت، محدودیتهای او در تصمیمگیری کاهش یافتهاست و بدون توجه به واکنش افکار عمومی دست به اقدامهایی میزند که حتی ممکن است مخالف شعارهای کارزار انتخاباتی او مبنی بر پایان دادن به جنگهای بیپایان و مداخلات نظامی آمریکا در خارج از کشور باشد.
