دولت ترامپ پیام مخفیانه جدّی به شرکتهای نفتی درباره ونزوئلا ارسال کرد
در حالیکه همه نگاهها به وعده نفتی ترامپ درباره ونزوئلا دوخته شده، پولیتیکو در مطلبی ویژه به افشاء ابعادی خاص از تعامل تیم ترامپ با شرکتهای نفتی آمریکایی در زمینه فعالیت تازه در ونزوئلا پرداخته است. این مطلب ویژه که واقعیتهای غریبی را علنی کرده است و نقشهها و رؤیاهای افراد خاص در کاخ سفید را روایت کرده است، از فشار جدی تیم ترامپ بر شرکتهای نفتی خبر داده که شرایط بازگشت تأسیسات و دارایی ملی شده ونزوئلا به این شرکتها را تعهد به سرمایهگذاری اعلام کردند.
به گزارش هممیهن آنلاین، کاخ سفید به شرکتها اعلام کرده است اگر خواهان دریافت غرامت برای داراییهایی هستند که دولت کاراکاس مصادره کرده، باید زیرساخت استخراج نفت خام ونزوئلا را بازسازی کنند.
شرکتهای نفتی آمریکا دههها است امیدوارند داراییهایی را که رژیم اقتدارگرای ونزوئلا سالها پیش از آنها مصادره کرد، بازپس بگیرند.
اکنون دولت ترامپ پیشنهاد داده است برای تحقق این هدف به آنها کمک کند ــ اما با یک شرط اساسی.
به گفته دو فرد آگاه از تماسهای دولت که روز شنبه با POLITICO گفتگو کردند، مقامهای دولت در هفتههای اخیر به مدیران صنعت نفت گفتهاند اگر خواهان دریافت غرامت برای دکلها، خطوط لوله و دیگر داراییهای مصادرهشده خود هستند، باید آماده باشند همین حالا به ونزوئلا بازگردند و سرمایهگذاری سنگینی برای احیای صنعت نفت ویرانشده آن انجام دهند. چشمانداز زیرساخت نفتی فرسوده ونزوئلا یکی از پرسشهای اصلی پس از اقدام نظامی آمریکا است که به بازداشت نیکلاس مادورو انجامید.
اما فعالان صنعت میگویند پیام دولت باعث شده همچنان نسبت به دشواری بازسازی میادین نفتی فرسوده در کشوری که حتی مشخص نیست در آینده قابل پیشبینی چه کسی آن را رهبری خواهد کرد، محتاط بمانند.
«میگویند اگر میخواهید وارد بازی شوید و پولتان را پس بگیرید، باید وارد شوید»، یکی از مقامهای صنعتی آشنا با این گفتگوها گفت.
به گفته این فرد، این پیشنهاد طی ده روز گذشته روی میز بوده است. «اما زیرساخت موجود آنقدر فرسوده است که هیچکس در این شرکتها نمیتواند بهدرستی ارزیابی کند برای عملیاتی کردن آن چه چیزهایی لازم است.»
دانلد ترامپ صبح شنبه در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که کاملاً انتظار دارد شرکتهای نفتی آمریکا سرمایههای کلانی را روانه ونزوئلا کنند.
ترامپ در حالی که بازداشت مادورو را جشن میگرفت گفت: «شرکتهای بسیار بزرگ نفتی ایالات متحده، بزرگترینها در جهان، وارد میشوند، میلیاردها دلار خرج میکنند، زیرساخت بهشدت آسیبدیده، زیرساخت نفتی را تعمیر میکنند و شروع میکنند برای کشور پول درآوردن.»
پنج دهه از زمانی که دولت ونزوئلا برای نخستین بار صنعت نفت را ملی کرد میگذرد و نزدیک به ۲۰ سال از زمانی که رئیسجمهور پیشین، هوگو چاوز، مصادره داراییها را گسترش داد. این کشور از بزرگترین ذخایر نفتی جهان برخوردار است، اما زیرساخت نفتی آن در نتیجه سالها سوءمدیریت و سرمایهگذاری اندک، فرسوده شده است.
برداشتهای اولیه مقامهای صنعت نفت آمریکا و تحلیلگران بازار که با POLITICO درباره ونزوئلای پسامادورو صحبت کردند، بیش از آنکه پاسخ باشد، مملو از پرسش بود.
به گفته باب مکنالی، مشاور پیشین امنیت ملی و انرژی جورج دبلیو بوش و رئیس کنونی شرکت مشاوره انرژی و ژئوپولیتیک Rapidan Energy Group، دولت تاکنون مشخص نکرده برنامه بلندمدتش چیست یا حتی اساساً برنامهای دارد یا نه.
مکنالی گفت: «مشخص نیست برنامهای مشخص فراتر از این تصمیم اصلی وجود داشته باشد که در یک رژیم پسامادورو و همسو با ترامپ، شرکتهای آمریکایی ــ انرژی و غیره ــ در صدر فهرست بازگشت به کشور قرار خواهند گرفت.» او افزود: «اینکه رژیم چه شکلی خواهد داشت و برنامهها برای رسیدن به آن چیست، هنوز بهطور کامل روشن نشده است.»
نگرانی محوری مدیران صنعت آمریکا این است که آیا دولت میتواند امنیت کارکنان و تجهیزاتی را که شرکتها باید به ونزوئلا بفرستند تضمین کند، شرکتها چگونه پول خود را دریافت خواهند کرد، آیا قیمت نفت آنقدر افزایش مییابد که نفت خام ونزوئلا سودآور شود و وضعیت عضویت ونزوئلا در کارتل صادرکنندگان نفت اوپک چه خواهد بود. قیمت شاخص نفت آمریکا تا پایان معاملات روز جمعه به ۵۷ دلار در هر بشکه رسید که پایینترین سطح از پایان همهگیری است.
کاخ سفید بلافاصله به پرسشها درباره برنامه خود برای صنعت نفت پاسخ نداد، اما ترامپ در حضور روز شنبه خود در اقامتگاه مارالاگو در فلوریدا گفت انتظار دارد شرکتهای نفتی سرمایهگذاری اولیه را انجام دهند.
ترامپ گفت: «ما زیرساخت نفتی را بازسازی خواهیم کرد، کاری که به میلیاردها دلار نیاز دارد و مستقیماً توسط شرکتهای نفتی پرداخت خواهد شد. هزینههای آنها بازپرداخت میشود، اما پول پرداخت میشود و ما جریان نفت را به راه میاندازیم.»
با این حال، به گفته یکی از مدیران صنعتی آشنا با گفتگوها که برای توصیف تماسها با تیم رئیسجمهور نامش فاش نشد، ارتباطات دولت با مدیران شرکتهای نفتی آمریکا همچنان «در بهترین حالت در مرحله نوزادی» قرار دارد.
او گفت: «در آمادگی برای تغییر رژیم، تعاملاتی وجود داشت، اما پراکنده بود و صنعت نیز نسبت به آن واکنش سردی داشت. احساس میشود همه چیز بهشکل شلیک کن و بعد نشانهگیری کن پیش میرود.»
تولید نفت ونزوئلا به کمتر از یکسوم ۳.۵ میلیون بشکه در روز دهه ۱۹۷۰ سقوط کرده و زیرساختی که برای استخراج حدود ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخایر آن استفاده میشود، در دو دهه گذشته بهشدت فرسوده شده است.
این مدیر پرسید: «آیا آمریکا میتواند خدمات میدان نفتی آمریکا را برای رفتن به ونزوئلا جذب کند؟ شاید. اما این مستلزم آن است که شرکتهای خدماتی بتوانند مستقیماً با دولت آمریکا قرارداد ببندند.»
به گفته این فرد، گفتگوها با مقامهای دولت طی چند روز گذشته همچنین شامل سرنوشت شرکت نفت دولتی، معروف به PdVSA، بوده است.
او گفت: «PdVSA قرار نیست به شکلی از ملیبودن خارج شود و تجزیه شود. قطعاً بازسازی کامل رهبری PdVSA در کار خواهد بود، اما دستکم در این مرحله هیچ برنامهای برای خصوصیسازی یا حراج آن وجود ندارد. این شرکت در بهترین موقعیت برای حفظ جریان تولید قرار دارد.»
شرکت Chevron، تنها شرکت بزرگ نفتی که همچنان تحت مجوز ویژه دولت آمریکا در ونزوئلا فعالیت میکند، روز شنبه در بیانیهای اعلام کرد که «تمرکز خود را بر ایمنی و رفاه کارکنان و همچنین سلامت داراییهای خود حفظ کرده است».
بیل تورن، سخنگوی Chevron، در بیانیهای گفت: «ما همچنان کاملاً مطابق با همه قوانین و مقررات مرتبط فعالیت میکنیم.»
اوانان رومرو، مشاور نفتی مستقر در هیوستون که در تلاش برای بازگرداندن تولیدکنندگان نفت آمریکا به ونزوئلا نقش دارد، در پیامی نوشت رویدادهای روز شنبه زمینه را برای بازگشت شرکتهای نفتی آمریکا «در آیندهای بسیار نزدیک» فراهم کرده است.
رومرو عضو کمیتهای حدوداً ۴۰۰ نفره است که عمدتاً از کارکنان سابق شرکت نفت دولتی ونزوئلا، پترولئوس د ونزوئلا، تشکیل شده و حدود یک سال پیش برای تدوین راهبرد احیای صنعت نفت کشور تحت یک دولت جدید شکل گرفت.
این کمیته که مستقیماً به اردوگاه رهبر اپوزیسیون، ماریا کورینا ماچادو، وابسته نیست، درباره نقش دولت جدید در بخش نفت بحث میکند. به گفته رومرو، برخی اعضا خواهان حفظ کنترل دولتی بر صنعت هستند، در حالی که برخی دیگر معتقدند شرکتهای بزرگ بینالمللی نفت تنها در چارچوب یک نظام بازار آزاد بازخواهند گشت.
کری فیلیپتی، معاون پیشین دستیار وزیر خارجه در امور کوبا و ونزوئلا و معاون نماینده ویژه ونزوئلا در دولت اول ترامپ، گفت در نهایت «نظممندی» هر گذار تعیینکننده سرمایهگذاری و بازگشت آمریکا به ونزوئلا خواهد بود.
فیلیپتی که اکنون مدیر اجرایی گروه سیاست خارجی غیرحزبی The Vandenberg Coalition است گفت: «اگر شاهد گذاری بینظم باشید، بدیهی است که این امر ورود شرکتهای آمریکایی به ونزوئلا را بسیار دشوار میکند. مسئله فقط کنار رفتن مادورو نیست؛ بلکه اطمینان از به قدرت رسیدن اپوزیسیون مشروع هم اهمیت دارد.»
ریچارد گلدبرگ، که تا ماه اوت ریاست شورای تسلط انرژی ملی کاخ سفید را بر عهده داشت، گفت دولت ترامپ میتواند برای ترغیب شرکتها به بازگشت به ونزوئلا مشوقهای مالی ارائه دهد. این مشوقها میتواند شامل بانک صادرات و واردات و شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا باشد که کنگره در دسامبر دامنه اختیارات آن را گسترش داد تا سرمایهگذاریها را در برابر ریسکهای سیاسی و امنیتی تضمین کند.
تقویت سرمایهگذاری آمریکا در ونزوئلا باعث میشود چین ــ یکی از مصرفکنندگان عمده نفت ونزوئلا ــ از این کشور دور بماند و جریان نفت تخفیفدار ونزوئلا که چین از طریق ناوگانهای سایهای نفتکشها و با دور زدن تحریمهای آمریکا خریداری میکند، قطع شود.
گلدبرگ گفت: «برای آمریکاییها انگیزهای وجود دارد که زودتر وارد شوند و مطمئن شوند این شرکتهای آمریکایی هستند که در خط مقدم قرار میگیرند، نه دیگران.»
لندون درنتز، تحلیلگر انرژی در Atlantic Council که در دولتهای اوباما، ترامپ و بایدن کار کرده است، گفت مشخص نیست دولت ترامپ تا چه اندازه میتواند سرمایهگذاری در ونزوئلا را تسریع کند.
به گفته درنتز، بسیاری ونزوئلا را با توجه به قیمتهای کنونی پایین نفت در حدود ۵۰ دلار در هر بشکه و سرمایهگذاری عظیم موردنیاز برای نوسازی زیرساختها، یک بازی بلندمدت میدانند. اما او افزود با کاهش تدریجی میادین شیل آمریکا که این کشور را به بزرگترین تولیدکننده نفت جهان تبدیل کردهاند، صادرات نفت سنگین ونزوئلا به پالایشگاههای ساحل خلیج مکزیک که بهطور خاص برای فرآوری آن ساخته شدهاند، بهتدریج مقرونبهصرفهتر خواهد شد.
درنتز که در دوره نخست ترامپ در شورای امنیت ملی خدمت کرده بود گفت: «اگر ریسکهای روی زمین برداشته شود، ونزوئلا یک گوهر تاج خواهد بود. شرکتها به من میگویند ببینیم این موضوع به کجا میرسد. من چیزی نمیبینم که حس کنم این یک فرصت آماده و رسیده است.»