از جامعه چه خبر؟
بافت تاریخی شیراز ثبت ملی شد پایان کشمکش در شیراز
بافت تاریخی شیراز ثبت ملی شد
پایان کشمکش در شیراز
بسیاری از فعالان میراث فرهنگی، دیروز، دوشنبه 2مردادماه به خواست چندین و چندساله خود رسیدند؛ کمیته ثبت آثار تاریخی در وزارت میراث فرهنگی، بافت تاریخی شیراز را در فهرست آثار ثبت ملی قرار داد. در سالهای اخیر صحبت از بافت تاریخی شیراز با طرح 57 هکتاری عجین شده بود. طرحی که بسیاری از فعالان میراث فرهنگی و حوزه شهری معتقد بودند، اجرای آن میتواند بافت تاریخی شیراز را زیر لودر این طرح توسعهای ببرد. بیش از ۴۸هزار نفر در سایت کارزار، در همین رابطه «درخواست ثبت بناهای ارزشمند در معرض تخریب بافت تاریخی شیراز» را امضاء کرده بودند. در متن درخواست آنها تاکید شده بود که شیراز در وسعتی ۳۶۰ هکتاری، دارای تنها ۴۱۰ اثر ثبت ملی و بیش از دوهزار اثر تاریخی ارزشمند شناسایی شده است. امضاءکنندگان این کارزار تاکید داشتند که در دهههای اخیر برخی عملیاتهای توسعه و عمرانی در بافت فرسوده شهری که عنوانی به اشتباه اطلاقشده به بافتهای تاریخی است، بسیاری از بناهای فاخر این شهر بهبهانه ثبتنبودن به صورت کامل از بین رفتهاند. در ادامه این پویش به طرح توسعه ۵۷هکتاری حرم شاهچراغ اشاره شده است. طرحی که براساس متن نویسندگان «بسیاری از
بناهای ثبتی و غیرثبتی ارزشمند این پهنه در وسعت چهار هکتاری در 10سال گذشته بهصورت غیرقانونی ازسوی نهادهای مسئول تخریب شده است.»
طرح موسوم به ۵۷ هکتاری، موضوع امروز و دیروز شیراز نیست. طرحی که در سال ۸۹ باعنوان توسعه حرم مطهر شاهچراغ و ارتقای حریم حرم شاهچراغ و سید علاالدین حسین در شورایعالی معماری و شهرسازی تصویب شد اما مدتی بعد بهدلیل مغایرت با طرح جامع شیراز اجرای آن منتفی شد. بعد از رویکارآمدن ابراهیم رییسی و آغاز سفرهای استانی او، موضوع طرح ۵۷ هکتاری باردیگر مطرح شد. یکی از مصوبات دولت در پاییز ۱۴۰۰ تشکیل کارگروهی مرکب از نماینده وزارت میراث فرهنگی، نماینده شهرداری شیراز و نماینده استانداری فارس بود. وظیفه این کارگروه بازنگری در میراثیبودن ۲۰۰خانه اطراف حرم شاهچراغ بود. استاندار فارس همان زمان به خبرنگاران گفته بود: «این هیئت بررسی میکنند که آیا خانهای واقعا میراث فرهنگی است یا نه؟ تا بتوان طرح توسعه را دنبال کرد، چون بسیاری از خانهها در این منطقه تاریخی نیست اما با بهانه تاریخیبودن مانع هستند.» این اتفاق زمزمههای اجرای طرح ۵۷ هکتاری را باردیگر برای فعالان میراث فرهنگی و ساکنان این خانهها جدیتر کرد.
خردادماه پارسال خبرگزاری فارس در گزارشی خبر داد که طرح ۵۷ هکتاری حرم شاهچراغ با در نظر گرفتن همه شبهات و دغدغهها در آستانه تصویب قرار گرفته است. این خبرگزاری بهنقل از محمد هادی ایمانیه، استاندار فارس نوشت که حریم حرمهای شاهچراغ و سید علاالدین حسینی به ۳۶۰ هکتار ارتقاء پیدا میکند و همه دستگاههای اجرایی هم مکلف به ارائه برنامههای خود هستند.
امیرحسین جمشیدی، مدیر کل دفتر فنی استانداری هم همانزمان اعلام کرد، محدوده مشخصشده پیرامون حرم شاهچراغ، از سمت جنوب به حرم علاالدین حسین و بینالحرمین، از غرب به خیابان 9دی و دستغیب، از شرق خیابان درشیخ و از شمال به خیابان لطفعلیخان زند منتهی میشود و این موضوع بهمعنای گسترش حرم نیست.
بهمنماه پارسال موضوع دیگری هم در رسانهها مطرح شد که دلهرهها برای بافت تاریخی شیراز را بیشازپیش کرد. طرح ۵۷ هکتاری که زیر نظر شورایعالی معماری و شهرسازی بود، براساس تازهترین مصوبه دولت به استانداری فارس تفویض اختیار شد. محمدمهدی کلانتری، دبیر پویش ملی نجات بافت تاریخی شیراز همان روزها به رسانهها گفت، شورایعالی معماری و شهرسازی تاکنون بازوی بازدارنده در مقابل تخریبها بوده است. خردادماه امسال اخباری درباره تخریب خانههای بافت تاریخی شیراز در رسانهها منتشر شد. این موضوع را البته مدیرکل راه و شهرسازی فارس تکذیب کرد و گفت، عدهای منفعت طلب به دنبال بهرهگیری از چنین فضاهایی هستند.
بهنظر میرسد که بعد از چندسال کشمکش بر سر بافت تاریخی شیراز و اجرای طرح ۵۷ هکتاری، خواسته بسیاری از فعالان میراث فرهنگی و شهری برآورده شده است. با ثبت ملی شدن بافت تاریخی شیراز دستکاری در آنها و اجرای طرح ۵۷ هکتاری به نظر ممکن نخواهد بود.