عملیات فریدون
مهمترین سوال در این مورد این است که آیا ترامپ بعد از یک شکست تحقیرآمیز انتخاباتی در سیاست داخلی، هاضمه قبول یک شکست بزرگ دیگر، اینبار در سیاست خارجی را دارد.
نمیدانم مقامات ما قبل از طراحی "عملیات فریدون"، تجربه عملیات دولت عراق در اکتبر 1994 در مرز کویت را مرور کردهاند یا خیر. در آن تاریخ دولت عراق که با تحریمهای جامع اقتصادی مواجه بود، با تجمع نیرو در مرز کویت و تهدید به حمله مجدد به آن کشور کوشید تا شورای امنیت و نیز کشورهای عربی خلیج فارس را برای لغو یا کاهش تحریمها و نیز کاهش سختگیریها در مورد بازرسیها تحت فشار قرار دهد و احیانا بین اعضای شورا اختلاف بیاندازد. نهایتا و پس از کشوقوسهایی، بغداد از این عملیات نتیجهای نگرفت و شورای امنیت با صدور یک قطعنامه فصل هفتی دیگر (949) استقرار نیروهای عراقی در مرز کویت را محکوم و خواستار عقبنشینی آنها شد. البته شاید این اقدام بغداد در تصویب قطعنامه 986 با عنوان "نفت در برابر غذا" که شش ماه بعد تصویب شد، بیاثر نبود.
بدون تردید شرایط امروز با شرایط اکتبر 1994 بسیار متفاوت است. اما به هر حال تردیدی نیست که مقامات ما دست به ریسک بزرگی زدهاند. مهمترین سوال در این مورد این است که آیا ترامپ بعد از یک شکست تحقیرآمیز انتخاباتی در سیاست داخلی، هاضمه قبول یک شکست بزرگ دیگر، اینبار در سیاست خارجی را دارد. سوال دیگر به حضور حداکثری، کمسابقه و پرهزینه ارتش آمریکا با سه ناوگروه در منطقه برمیگردد و اینکه با وجود چنین بسیجی امکان کنار ایستادن این نیرو و بازکردن راه برای ناوگان نفتکشهای ایران وجود دارد.
از طرفی، در غیاب هرگونه پیشرفتی در مذاکرات و پافشاری دو طرف بر مواضع خود، ایران به خاطر محاصره دریایی ظالمانهای که در حقوق بینالملل مساوی اعلان جنگ است و تلاش آمریکا برای تسری آن به مرزهای زمینی در وضعیت دشواری قرار دارد. روشن است که ادامه این وضیت ممکن نیست. در چنین شرایطی مقامات ما خود را ناچار از دست زدن به اقدامی برای شکستن بنبست دیدهاند. همزمان تردیدی نیست که این عملیات هم به لحاظ سیاسی و هم از جهت نظامی بسیار پرمخاطره است.
اگر چه نتیجه قابل پیشبینی نیست، اما در بین دو بدیل حداکثری، یعنی شکسته شدن محاصره و عبور ناوگان نفتکشها از یک سو و اقدام سریع و قاطع دشمن برای جلوگیری از عبور از سوی دیگر، یک وضعیت بینابینی نیز قابل تصور است و آن اینکه امریکا برخوردی حداقلی پیشه کرده، هرگونه اقدام را به صورت مدتدار انجام دهد و برخوردی متنوع و متفاوت با نفتکشها داشته باشد؛ به این امید که ایران را در موقعیتی دشوار برای مقابله قاطع و سخت قرار ندهد.
*منبع: کانال تلکرامی نویسنده