نیاز به تعدیل سیاست در تنگه هرمز
ایران باید از ابتدا تنها به تنگه به عنوان اهرمی برای چانهزنی و گرفتن امتیاز در مذاکرات صلح نگاه میکرد.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش نوامبر خود خبر دادهاست که عرضه نفت در سطح جهانی در ماه اکتبر با افزایش 2.3 به 105.4 میلیون بشکه در روز افزایش یافته و دلیل اصلی این افزایش صادرات نفت از خلیج فارس بودهاست. مطابق این گزارش صدور نفت از خلیج فارس (به استثنای عمان) در ماه اکتبر 18.4 میلیون بشکه در روز، شامل 15 میلیون نفت خام، بوده و به 82 درصد دوره قبل از جنگ رسیده و با ادامه این روند، میزان افزایش صادرات از خلیج فارس در سه ماهه چهارم 2026 حدود روزی 3.3 میلیون بشکه خواهد بود. در این گزارش همچنین پیشبینی شده که عرضه نفت در جهان در سال 2027 به 108.1 افزایش خواهد یافت و مازات عرضه وجود خواهد داشت.
در گزارش اضافه شده که سرعت افزایش عرضه در اکتبر حدود 1.7 میلیون بشکه در روز بیشتر از سرعت افزایش تقاضا بود و به این دلیل حدود 52 میلیون بشکه بر ذخایر نفتی جهانی اضافه شدهاست. اظهارات مقامات کشورهای نفتخیز نیز موید گزارش آژانس است. از مقامات عراق نقل میشود که صادرات این کشور از 2.65 در سپتامبر به 3.5 میلیون بشکه در روز در اکتبر رسیده و خط لوله قدیمی کرکوک-جیهان نیز مقدمتا با 120 هزار بشکه در روز به کار افتادهاست.
شاخص قیمت نفت نیز موید این گزارشها است. نفت برنت که به دلیل خطر بالای جنگ به 117.54 دلار در 30 اکتبر رسیده بود، با کاهش خطر جنگ بعد از انتخابات آمریکا با 24 دلار کاهش دیروز به حدود 93 دلار رسید. البته نفت برنت همچنان به دلیل ریسک محدود از سرگیری جنگ، هزینه عملیات خارج کردن نفت از تنگه، بالا بودن هزینههای مربوط به بیمه و نفتکشها حدود 20 دلار گرانتر از روز قبل از شروع جنگ 40 روزه است.
اگر این گزارشها در مورد میزان صدور نفت از خلیج فارس و دورنمای آن درست باشد، یک بازبینی را در سیاست ایران در مورد تنگه هرمز ایجاب میکند. نگارنده همیشه بر این باور بودهام که بستن تنگه هرمز در زمان صلح موجب ضرر و انزوای ایران میشود. حتی برغم اینکه ایران حق داشت بعد از تجاوز متخلفانه آمریکا و اسرائیل و در شرایط جنگی تنگه را ببندد، متاسفانه 12 روز بعد از این تجاوز شورای امنیت بجای محکوم کردن متجاوز ایران را در قطعنامه 2817 به سه بهانه محکوم کرد که یکی از آنها اختلال در تنگه هرمز بود. این قطعنامه با 13 رای مثبت و دو رای ممتنع (چین و روسیه) تصویب شد و بدتر اینکه 135 کشور عضو سازمان ملل نیز بانی آن شدند. منظور از ضرر نیز اینکه قابل تصور نبوده که ایران تنگه را ببندد و دیگران اجازه دهند که ایران به تنهایی از آن استفاده کند.
ایران باید از ابتدا تنها به تنگه به عنوان اهرمی برای چانهزنی و گرفتن امتیاز در مذاکرات صلح نگاه میکرد. ایدههایی مانند درآمدزایی از تنگه، اعمال حاکمیت دائمی بر کل تنگه، کنترل کشتیرانی در تنگه و استفاده از آن برای تنبیه متجاوزان و تحریم کنندگان و حمایت از مقاومت و مانند اینها عملی نبود و نیست. برای تعدیل سیاست هنوز دیر نشدهاست.
*منبع: کانال تلگرامی نویسنده