اندر ضرورت همآوازیِ همهٔ وزیران
وزرا مسؤولیت مشترک دارند و مجموع ۲۰ تا ۲۵ نفر باید از رهبر ارکستر که کسی جز رییسجمهوری نیست تبعیت کنند.
در روزهای اخیر چهار تن از اعضای دولت مسعود پزشکیان یا نزدیکان او با صراحتی بیشتر موضع گرفتند و سخن گفتند و بخشی از باری را که بر دوش رییس جمهوری سنگینی میکند، برداشتند.
سرآمدِ اینان بیگمان وزیر ارتباطات است که با دقت و هوشیاری هم از ضرورت رفع فیلترینگ و بهبود وضعیت اینترنت سخن میگوید و هم به جای آن که خود را سیبل کند با اشارات مکرر به رییس جمهوری نقش او را در اتصال مجدد اینترنت و دستکم بازگشت به قبل از 18 دی 1404 یادآور میشود.
همزمان با ستار هاشمی البته یک عضو شورای عالی فضای مجازی (رسول جلیلی) خبر داد بیش از یک سال است که جلسات این شورا تشکیل نشده و دلیل آن را به رییسجمهوری نسبت داد که ریاست آن شورا را برعهده دارد ولی ترجیح میدهد با ستاد راهبری فضای مجازی کار را پیش ببرد.
از نظر عضو آن شورا، این ستاد غیرقانونی است در حالی که به رییسجمهوری مشورت میدهد و تصمیمات آن را در قالب مصوبه رییسجمهوری یا معاون اول او ابلاغ میکنند و بر همین اساس هم دیوان عدالت اداری شکایت ۴ شاکی و از جمله همین مدعی را وارد ندانست و رسول جلیلی گفته به خاطر شرایط جنگی به مصلحت نبود ادامه دهیم.
البته میدانیم که مجلسیان، وزیر ارتباطات را خواستند تا به بهانههایی غیر اینترنت او را از کارت زرد بینصیب نگذارند؛ یک سؤال، یک کارت زرد! در حالی که دهها سؤال از وزیران آموزشوپرورش یا راه وشهرسازی طرح شده که به کارت زرد نیجامیده و این بهایی است که وزیر ارتباطات در دفاع از عزم رییسجمهوری برای اتصال اینترنت پرداخته است.
عضو دیگر دولت خانم زهرا بهروزآذر معاون امور زنان ریاست جمهوری است که ویدیوی سخنان او هم به مذاق اقتدارگرایان خوش نیامد چون آشکارا قانون مسکوت حجاب را غیر قابلاجرا دانست و بر ضرورت زندگی افراد مختلف کنار هم تأکید ورزید. او همچنین خبر داد توقیف خودروها به خاطر حجاب سرنشینان با دستور پزشکیان متوقف شد و به دفعات یا از رییس جمهوری نام برد یا به او ارجاع داد.
دیگری رییس دفتر رییسجمهوری است که کم سخن میگوید اما وقتی موضوعی را طرح میکند آن را میتوان نظر پزشکیان دانست. محسن حاجیمیرزایی نیز با فاصله گرفتن از روحیۀ محافظهکارانۀ دوران وزارت یا دبیریِ هیأت دولت حسن روحانی در مواقع لازم به تبیین سخنان رییس جمهوری و تأکید بر وعدهها میپردازد.
چهارمی هم طبعا یوسف پزشکیان پسر رییس جمهوری است که به هر حال در جمع مشاوران است و بیش از دیگران دغدغۀ پدر را دارد و وقتی به انتقاد از رییس جمهوری به خاطر توصیۀ جانفدایان به صرفهجویی پاسخ داد برخی برآشفتند.
این یادداشت نمیخواهد این فهرست را به همین چهار نفر محدود کند چرا که طبعا از جعفر قائمپناه معاون اجرایی هم باید یاد کرد اما در همین جمع هم باز تنها یکی وزیر است و انگار دیگر وزیران ملاحظاتی دارند یا در دفاع از برنامههای رییس جمهوری و نه شخص او دچار رودربایستیاند و حتی گاه سخنْگوی دولت که بیشتر به برآیند میاندیشد تا انعکاس نظر شخص رییس جمهور اگرچه او را باید در طیف همراه قرار داد نه ساکتها و نه نامتجانسها.
فیالمثل تنها وزیر ارتباطات نباید از اینترنت آزاد دفاع کند بلکه وزیران دیگر خاصه علوم و اقتصاد و فرهنگ هم باید همین صراحت را پیشه کنند. اولی به خاطر نیاز استادان و پژوهشْگران، دومی در ارتباط با اقتصاد دیجیتال و سومی هم از حیث فرهنگی و رسانهای.
اگر قرار بر تقسیم اعضای دولت در نسبتشان با آرا و مواضع پزشکیان باشد شاید بتوان سه طیف را برشمرد:
گروه اول از جنس همانهایی که نام بردیم که در حمایت یا توضیح دیدگاههای رییس جمهوری لکنت ندارند و از تمام توان خود بهره میگیرند و خبر داریم پزشکیان هم آنان را تشویق میکند نه آن که در خفا بگوید: برای من هزینه نتراشید!
گروه دوم اما وقتی به رسانه و مجلس میرسند رودربایستی میکنند و نگراناند موقعیت آنان به مخاطره افتد و اصطلاحا یکی به نعل یکی به میخ رفتار میکنند. اتفاقا در میان آنها وزیران یا کسانی هستند که انتظار بیشتری از آنها وجود داشته است.
طیف سوم اما حسب ظاهر با دولت همراهاند و در واقع چندان تفاوتی بین مسعود پزشکیان و ابراهیم رییسی قایل نیستند! میتوان حدس زد چه کسانی مد نظر است ولی اگر قرار بر این باشد که دل آنان با این دولت و میثاق آن نباشد حضورشان از جنس پیمان جبلی رییس سازمان صدا و سیما خواهد بود که مشخص است از تباری دیگر است و بر اساس ملاحظاتی متفاوت در جلسات دولت شرکت میکند.
چنان که قبلا هم یادآور شدهایم وزرا مسؤولیت مشترک دارند و مجموع 20 تا 25 نفر باید از رهبر ارکستر که کسی جز رییسجمهوری نیست تبعیت کنند. البته در ارکستر سمفونیها هم چشم اعضا که گاه سر به 100 نفر میزند تنها به چوبی نیست که رهبر تکان میدهد و برخی آن را نمادین میدانند و بیشتر به نتهای خودشان است منتها هماهنگاند و در نگاه بیرونی همه همراه او تصویر میشوند.
هیچ کس نمیتواند وزیری را از اظهار نظر سیاسی منع کند و این تصور که تنها وزیران کشور و خارجه و اطلاعات سیاسیاند خطاست چون ذات وزارت، سیاسی است و وزیر غیر سیاسی معنی ندارد زیرا وزارت شغلی سیاسی است کما این که تغییرات سیاسی بر همۀ وزارتخانهها اثر میگذارد.
اشاره شد خانم بهروزآذر از بخشهایی از قانون مسکوت حجاب با عنوان «باتون» یاد کرده بود. همان که در تلفظ عامه به نام «باتوم» ونیز با شکل نوشتاری «باطوم» میشناسیم. جالب است که چوب رهبر ارکستر که در بالا به آن اشاره شد «باتُن» نام دارد و بر این اساس میتوان گفت هر قدر از آن «باتون»باید فاصله بگیرند به این «باتن» باید توجه کنند!