بیطرف
یکی از دوستان جان با تعجب پیام داده که خودتی؟ چطور از فلسطینیها دفاع میکنی و اینها خودشان فلانند و بهمانند.
یکی از دوستان جان با تعجب پیام داده که خودتی؟ چطور از فلسطینیها دفاع میکنی و اینها خودشان فلانند و بهمانند.
من واقعیت چیز زیادی از فلسطین نمیدانم. من تحلیلگر مسائل بینالمللی نیستم. آدمی را آنجا نمیشناسم که بخواهم دوستش داشته باشم. تنها کسی که میشناسم، محمود درویش است. واژههای محمود درویش، سرشار از عشق است. دکلمههای شیرینش هر آدمی را مجذوب ادبیات غنی عرب میکند. سرچ کنید و دانلود کنید و تماشا کنید. واژهواژه شعرهایش را تصور کنید. سرشار است از مفاهیم انسانی. نه دعوت به کشتار میکند، نه خشونت را تقدیس میکند. محمود درویش احتمالاً آدمی بوده مثل همه ما. البته استعدادش از من یک مقدار بیشتر بوده. شجاعتش هم بیشتر بوده. لاغرتر هم بوده. ولی به هر حال آدمی بوده که با نوشته حرفهایش را زده، ظالم را نصیحت کرده، نزدیک به 70سال، الان هم 15سال است که مرده است. نتیجه این نصیحتکردنها چه بوده؟ اسرائیل قدمبهقدم جلو آمده. پدر و مادر محمود درویش در هفتسالگی با حمله «آنها» آواره شدند و بعد خودش و فرزندش و فرزندِ فرزندش و فرزندِ فرزندِ فرزندش هم آواره شدند و همچنان این آوارگی ادامه دارد.
واقعیت این است که در این شرایط سخت است که به طرف تحقیرشده بگویی نایس باش و صبوری کن که حل میشود. چند عمر صبر کنند؟ چطور حل میشود؟ کدام چراغ؟ کدام امید؟ کدام افق؟ نهادهای بینالمللی نیمقرن است نتوانستند «آنها» را قانع کنند که به «اینها» اجازه زندگی بدهند.
حالا این رساله را نوشتم به این معنی نیست که از اسرائیل بدم بیاید. اتفاقاً آنجا هم یک نفر را میشناسم. سر کار خانم گل گدوت، افسر سابق ارتش اسرائیل و بازیگر فیلم واندرومن. ولی واقعاً این آدم زیاد شبیه من نیست. نه اینکه به خاطر قیافه بخواهم درباره کسی قضاوت کنم. منظور من این است که من زیاد از نظر روحی و جسمی شرایط عضویت در یک نهاد نظامی را ندارم.
مهمترین مسئله این است که استاندارد دوگانه نداشته باشیم. اگر معترضیم و میگوییم وزیر محترم ارتباطات حق ندارند اینترنت را قطع کنند، خب، اگر جایی از دنیا کل اینترنت و برق یک منطقه را قطع کنند، یک ظلم بزرگ، بزرگ است دیگر. اگر این طرف دنیا، برای نیکا شاکرمی و کیان پیرفلک عزادار میشویم، آن طرف دنیا هم کودکان بیگناهی که بالقوه میتوانستند یک محمود درویش باشند، به ضرب گلولهها و بمبهای حرامزاده، کشته میشوند و مثل خانواده کیان و نیکا، خانوادههای آنها هم عزادار میشوند. یکروز؟ یکماه؟ یکسال؟ نه! کمکم میشود یکقرن که این ماجرا ادامه دارد.
یا مثلاً نمیشود اینجا بیاییم و از حقوق اهل سنت دفاع کنیم و ردصلاحیت کردنهای شورای نگهبان را به چالش بکشیم و از معجزه دموکراسی و صندوق رأی، قلمفرسایی کنیم اما وقتی نوبت به فلسطین میرسد، همه آن حرفها یادمان برود و چند میلیون نفر را از همه حقوق انسانی مثل حق وطن داشتن، محروم کنیم و به کشوری که اینها را محکوم کرده، بگوییم الگوی دموکراسی خاورمیانه. نمیشود من در تهران هر روز از بازداشت خبرنگار شجاع و آزاده، الهه محمدی بنویسم و وقتی تیر غیب بیوجدانی، به زندگی شیرینِ شیرین ابوعاقله پایان میدهد بیتفاوت باشم. اگر تفکری که روزنامهنگار را به خاطر روایت حقیقتها، به زندان میاندازد، محکوم است، تفکری که با گلوله مانع گردش آزاد اطلاعات میشود قطعاً هزار بار بیشتر محکوم است.
وقتی اجازه آزادی گردش اطلاعات وجود ندارد، مردم حق دارند به روایتهای کنترلشده اعتماد نکنند. مثل همین ماجرای آرمیتا گراوند. برای همین من هیچکدام از روایتهای رسمی ماجرای فلسطین را باور نمیکنم. باور نمیکنم چون آمار کشتهشدههای نیم قرن اخیر فلسطین و اسرائیل را دیدهام. میدانم چقدر کودکان را کشتهاند و چقدر تخم کینه و نفرت کاشتهاند و اصلاً نمیدانم میوه این همه کینه کاشتن، چه مزهای خواهد داشت.
راهحل این کشتارها لابد دست آدمهای سیاسی است. دست من و محمود درویش نیست که فقط بلدیم بنویسیم. آنها یکقرن فکر کردهاند و چند قرن دیگر هم شاید فکر کنند.
دوست ندارم بیگناهی آسیب ببیند، دوست ندارم اشک از گونه کودکی جاری شود اما در این دعوا، بیطرف نیستم. دخترای ننهدریا دل ما پیش شماست...