سیاستمداران
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به ریاست حزب النهضه تونس
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به ریاست حزب النهضه تونس
محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران در پی انحلال پارلمان تونس و بازداشت راشد الغنوشی، ریاست حزب النهضه تونس و رئیس پارلمان این کشور به او و اعضای حزب متبوعش نامه نوشت. در متن این نامه آمده است:«خبر بازداشت جنابعالی در ۲۸ فروردین (۱۷ آوریل)، در پی برکناری از ریاست پارلمان تونس و انحلال پارلمان و دولت توسط آقای «قیس سعید»، رئیسجمهور تونس، در مردادماه سال گذشته که صاحبنظران این اقدام را کودتایی علیه حزب «النهضه» ارزیابی کردهاند، موجب تاسف و نگرانی اینجانب و همه علاقهمندان به سرنوشت انقلاب تونس گردیده است.
سخنان جنابعالی درباره علت این اقدام رئیسجمهور تونس که از شبکه «الجزیره» منتشر شده، قابل توجه است: «در کشور نزاع بین دموکراسی و دیکتاتوری است که میخواهند دستاوردهای انقلاب مبارک ما را مصادره کنند... به گواهی حقوقدانان اتهاماتی که علیه ما مطرح شده، اتهاماتی بیاساس است. بازداشت من و تعداد دیگری از مبارزان، مشکل گرانی را در تونس حل نخواهد کرد. اطمینان داریم ملت ما به اصول انقلاب خود پایبند است و جریان دموکراسی در کشور رو به گسترش است... مشکل تونس دیکتاتوری و کودتاست که کشور را درگیر مشکلات بیشتر میکند.»
«جبهه نجات ملی تونس» نیز اعلام کرده است که «سیاستهای محدودکننده آزادی در کشور را محکوم و با اعلام همبستگی با همه زندانیان سیاسی، مبارزه مسالمتآمیز خود را تا رفع ظلم و ستم و وضعیت کودتایی در تونس و بازگشت مشروعیت و دموکراسی ادامه خواهد داد.»
جنابعالی به خاطر دارید که شادروان دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل فقید نهضت آزادی ایران، با ارتباط دیرینهای که با جنابعالی داشتند، طی نامهای در تاریخ 8/8/1390 ضمن انتقال برخی تجربیات ناکام انقلاب اسلامی ایران مخاطراتی که انقلاب نوپای تونس را تهدید میکند مشفقانه با جنابعالی در میان گذاردند که محورهایی از آن را یادآوری میکنم:
«ما مبارزه میکنیم و دیکتاتور را سرنگون میکنیم، اما استبداد را بهعنوان یک شیوه زندگی از بین نمیبریم... نتیجه آن است که ما... مستبدین را سرنگون میکنیم و بهزودی ناظر دیکتاتور جایگزین میشویم... دموکراسی یک کالای صادراتی نیست. بلکه یک فرایند ملی یادگیری و انکشاف است... برای عبور از این شرایط در مرحله اول باید بپذیریم که جامعه بشری متکثر است و کشورهای اسلامی از جمله تونس نیز تمام ویژگیهای یک جامعه در حال گذار با عقاید و آراء گوناگون را دارد. بنابراین پذیرش و احترام به تکثر در این مرحله کاملا ضروری است. در مرحله دوم فرایند یادگیری دموکراسی تساهل، تسامح و مداراست. در مرحله بعد، ضرورت نهادینه شدن دموکراسی، سازگاری و همگرایی در میان کنشگران صحنه سیاست است.»
اشاره به محورهایی از آن نامه که یک دهه قبل به مناسبت پیروزی حزب شما در انتخابات مطرح شد و فرایندی که در این مدت طیشده نشان میدهد که بدون تحولات فرهنگی و اجتماعی و توانمندسازی جامعه از طریق تقویت و توسعه نهادهای مدنی گذار به جامعه آزاد و دموکراتیک میسر نیست و پیامد آن همانطور که شما در تونس شاهد هستید، ممکن است به شرایط دیکتاتوری جدیدی منجر شود.
آموزههای قرآنی و تجربه بشری که زندهیاد مهندس مهدی بازرگان به استناد آنها در حدود ۲۰۰ اثر خود در ۱۶ سال پس از انقلاب ۵۷ و نهایتا در اثر «آخرت و خدا، هدف بعثت انبیاء» توضیح دادهاند، نشان میدهد که برای عبور از موانع آزادی و دموکراسی در جوامع اسلامی، ضروری است تا ارزشهای اخلاقی و ایمانی اسلام در عرصه عمومی تحقق پیدا کند و بهصورت دموکراتیک زمینههای توسعه جامعه فراهم شود.
برای عبور از شرایط کنونی تونس به نظر میرسد راهبرد پیشرو ضمن توانمندسازی جامعه و تقویت نهادهای مدنی گفتوگو بین نخبگان و نمایندگان احزاب و گروههای اجتماعی است تا با وفاق حول مطالبات مشترک ملی زمینههای فرهنگی و اجتماعی لازم برای گذار به آزادی، دموکراسی و توسعه فراهم شود. امیدواریم حزب «النهضه» با پایگاه اجتماعی خود بتواند در این فرایند نیز نقش موثر خود را ایفاء نماید.»