هجرت یا اعتراض
روزنامه هممیهن ، منتشر کننده آخرین و بروزترین اخبار داخلی و خارجی.
دکتر بابک زمانی
نورولوژیست و نویسنده
سوال مهم امروز ما این است؛ ماندن یا رفتن؟ اعتراض یا مهاجرت؟ و اینكه اعتراضات اخیر دلیل كدام است و كدام را تقویت میكند؟
معلم سالخورده و بازنشستهای كه سالهاست با دریغ، درد، اندوه و ماتم شاهد نومیدی و مهاجرت مرغان زیبایی است كه زندگی خود را وقف آموزش و پرورش آنها كرده است، میتواند بارقهای از امیدواری و امید به ماندن، ماندن و ساختن در این اعتراضات ببیند. اعتراضاتی كه نقش آخرین و جوانترین نسل ایرانیان در شروع و گسترش آن انكارناپذیر است. چهكسی میتواند حب میهن داشته باشد و با امید به ماندن آخرین نسلهای ایرانیان خوشحال نشود؟ آنكه اعتراض میكند لابد به نتیجه آن امیدوار است، لابد میماند تا اعتراضش بهثمر بنشیند، لابد به نوعی دریافته آیندهاش به سرنوشت زمینی كه در آن زاده شده، پیوند خورده است. آینده و سرزمینی كه به هیچرو از آن گریزی نیست! معلم پیر میتواند شمهای از آنچه در چند نسل قبلتر بارز بود و در نسلهای اخیر محو شد، در این نسل نوظهور مشاهده كند. ماندن، هزینه دادن، استخوان خرد كردن و اصلاح -ولو اندكی- اصلاح كردن!
نسل پدربزرگ و مادربزرگها، با آن دنیای سادهشان كه تنها به عشق، امید و فدا شدن نیاز داشت! همهچیز را برای دیگری میخواست. نسل والدین، جمع و دیگری در نظرش رنگ باخت و فرد و همین یک زندگی برایش مهم شد. همهچیز را برای خود و البته، صد البته، برای فرزندانش میخواست. بدون آنكه توجه كند دارد برای دیگری بهرغم سرنوشت تاریخیاش تصمیم میگیرد! بنابراین نسلی مهاجر شد تا خود -شامل فرزندش -را به ساحل مقصود كه فرسنگها از خانهای كه سهم او بود فاصله داشت برساند. حالا فرزندان خواهران و برادرانش هرروز فریاد میزنند و میخواهند خانه خود را برای آینده خود و ایضا فرزندانشان بسازند، فرزندان خود او نیز ممكن است روزی از او بپرسند «اینجا كجاست كه پدران و مادرانت نزیستهاند؟» این فرزندان ممكن است در آن شهر غریب روزی در مدرسه همراه با شاگردان دیگر درسی بیاموزند كه «اینجا شهری است كه پدران و مادران شما در آن آنقدر ماندند و تلاش كردند تا آیندهای نیک برای شما و فرزندانتان بیافرینند» شاید سوال نكنند تا نیازارند اما حتما در دل خواهند پرسید كه شما چرا نماندید و استخوان خُرد نكردید؟ چرا بر سفره آماده فرزندانی نشستید كه پدران و مادرانشان در چندین نسل با خون و استخوان برای آنها فراهم آورده بودند؟
معلم پیر در این اعتراضات، اعتراضاتی كه بیشترین نقش را در آن تحصیلكردهترین جوانان دارند، ردی از امید به آینده، ردی از تلاش برای اصلاح امور، ردی از فدا كردن خویش برای دیگری، برای آینده، برای آزادی و برای فرزند میبیند. انسان به تنفساش میماند و كشور به مردمانش. معلم پیر تنها به همین دلخوش است؛ مردمی كه میمانند قطعا نوعی از زندگی را ادامه میدهند كه تنها با ماندن و زندگی كردن تداوم مییابد. رفتن اما بیتردید شیوههای دیگر زندگی را تفوق میدهد. بنابراین تنها، ماندن و سبكی از زندگی شرافتمندانه بیتعصب و بیتكلف را ادامه دادن بارها و بارها بیش از رفتن و تندیهای تند كردن در آینده كشور موثر میافتد. گویا قاعدهای نانوشته هست، آنان كه میروند هرچه تند و تندتر میشوند، تندی بیخطر را گاه چون هدیهای تقدیم روان مقابل میكنند. آنان كه میمانند به زندگی و تمام واقعیتهایش میاندیشند، به تغییراتی اندک اما بهشدت واقعی كه راه را برای تغییرات دیگر هموار میكنند و پویندگان را منسجمتر.
معلم پیر به این نسل تازه از راه رسیده خوشامد میگوید. دوست دارد پیامآور نسل پدربزرگها و مادربزرگهایشان برای آنها باشد. همان نسل خوش خیال و آرزوباوری كه هر چه بود، هر چه كرد، ماند و سوخت اما جز تجربهای دردناک نیندوخت! شاید میدانست صاحبان اصلی این خاک روزی فراخواهند رسید، خواهند آمد، خواهند ماند و راه وامانده را پی خواهند گرفت، شاید آن همه رنج و ناكامی روزی اندكی مفید باشد.