تجربه شوروی و چین
روزنامه هممیهن ، منتشر کننده آخرین و بروزترین اخبار داخلی و خارجی.
الهه کولایی
استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران
انزوای علوم انسانی و نبود مجال بررسی صحیح تجربه انقلابهای دیگر در سالهای گذشته و دستیابی به یک الگوی صحیح حکمرانی بسیار حائز اهمیت است. در این بین بررسی جنبشهایی که در خاورمیانه و در خیابانها شکل گرفت و ادامه یافت، ضروری است. الگوی طالبان، حمله و نتیجه ناموفق آمریکا در این کشور، اهمیت و قدرت نیروهای دارای پایگاه اجتماعی و از جمله نیروهای مذهبی را نشان میدهد. علاوه بر این باید به تاریخ شوروی توجه جدی داشته باشیم. قدرتی مانند اتحاد شوروی به دلیل انکار واقعیتهای داخلی و خارجی، با آن میزان از منابع مادی و نظامی به فروپاشی رسید. این ساختار متصلب ایدئولوژیک که نمیخواست خود را تغییر دهد، دچار سقوط شد. در مقابل، تجربه چین از رشد 12درصدی اقتصادی روی دیگر این داستان است. در کنار سرکوب اعتراضهای میدان تیانآنمن، نظام سیاسی این کشور به فروپاشی منجر نشد، ولی رشد و توسعه اقتصادی را برای مردم کشور تامین و با فقر و فساد مبارزه کرد.
ما میدانیم «چه نمیخواهیم»، اما به اینکه «چه میتوانیم بخواهیم، توجه نمیکنیم». تغییرهای نسلی، آثار جهانی شدن و ارتباط نسل جدید با جهان خارج از عوامل مهم شکلگیری وضعیت کنونی است. «نقش عوامل داخلی» و «نقش عامل بیرونی» بسیار مهم است؛ بهویژه در تغییر نگرش و خواستههای مردم. ناکارآمدی صداوسیما، بیاعتمادی مردم و نفوذ گسترده تلویزیونهای ایرانی خارج از کشور در این میان اثرگذار بوده است. آزادی، گفتوگو و توجه به تنوع دیدگاهها از جمله مواردی است که انکار آن سبب شده تا حکومت به صورت انتزاعی فکر و عمل کند.