نخبگان سیاسی برای ارائه راهکار ورود کنند
رحیم ابوالحسنی عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران:
رحیم ابوالحسنی عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران:
بیش از یک ماه از آغاز اعتراضات در ایران گذشته است؛ اعتراضاتی که بهدنبال درگذشت مهسا امینی آغاز شد و با گسترده شدن، فضای بیشتری از مطالبات را زیر چتر خود قرار داد. اما در بین این اعتراضات سکوت برخی چهرههای مشهور سیاسی ایران برای جامعه مبهم بوده است. رحیم ابوالحسنی، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران در گفتوگو با هممیهن معتقد است این سکوت از سوی «سیدمحمد خاتمی، محمود احمدینژاد و حسن روحانی» قابل پیشبینی بوده و امری عجیب نیست. او میگوید دلسوزان کشور باید با آرام شدن فضا وارد جریان شده و با تحلیل، ارائه راهکار و پیگیری درخواستها، مانع از آغاز موج جدید اعتراض شوند.
این روزها بحثی که در بخشی از جامعه وجود دارد، این است که چرا آقایان «خاتمی، احمدینژاد و روحانی» در قبال مسائل جاری کشور و اعتراضات سکوت کردهاند. تحلیل شما از این سکوت چیست؟
آقای روحانی که اصلا اهل ورود به بحثهای سیاسی نیست، ایشان از ابتدا هم سخنگوی گفتمان نبود و با تلاش اصلاحطلبان به قدرت رسید. در دور اول گفتمان اصلاحطلبی را پیگیری میکرد، اما در دور دوم رابطه چندانی با اصلاحات و اصلاحطلبی نداشت. آقای خاتمی هم اگر قرار بود در این ماجرا حرف بزند باید جزئی از جریان میشد، اما ایشان نمیخواهد جزئی از این جریان باشد. او جریان گفتمان خاص خودش را داشت که ابتدا مبهم بود و بعدا سیاسی شد. البته اینستاگرام آقای خاتمی حرفهای گذشته را بازنشر میکرد، اما در کل ایشان جزئی از این جریان نیست. اما درباره آقای احمدینژاد میتوانم بگویم که او عنصر پیچیدهای است که این جنبش هم جنبش احمدینژاد نبود. احمدینژاد سعی میکرد قشر روستایی و فقیر و دهکهای پایین را تحت تاثیر قرار دهد، اما اعتراضات اخیر، مختص طبقهای نبود، بلکه حرکات اعتراضی نسل نو با شعارهای خاص و مباحث آزادی و زنان بود که متاسفانه خیلی زود سیاسی شد و شعارهایی را پیگیری کرد که در آن فضا قرار نداشت؛ این حرکات با ادبیات احمدینژاد جور در نمیآید و این نسل اصولا او را به عنوان نماینده خود قبول ندارند، پیش از این هم اگر احمدینژاد اظهارنظر تندی میکرد به خاطر این بود که پشتاش گرم بود. از همه اینها مهمتر این است که احمدینژاد بعد از روی کار آمدن آقای رئیسی ساکت شده است. دلیل این امر مشخص است، چند درصد از کابینه نیروهای احمدینژاد هستند؛ دیگر چه چیزی میخواست.
خارج از بحث این سه نفر، آیا بهصورت کلی انتظار درستی است که بهدنبال هر حادثه و اعتراضی انتظار داشته باشیم که سیاستمداران به ماجرا واکنش نشان دهند؟
زمانی که یک حرکت اعتراضی در حال جریان است، اظهارنظر دقیق داشتن کار سختی است و کسی هم بخواهد وارد جریان شود، متهم خواهد شد. در کل اعتقاد من بر این است که بعد از آرام شدن ماجرا باید شروع به تحلیل کنند و راهکار ارائه داده و پیگیر مطالبات عمومی شوند. در بحران و کشمکش، رهبران معترضان نباید وارد صحنه شوند و هر کسی وارد صحنه شود، جریان اعتراضی منتسب به او خواهد شد. اما بهصورت خاص درباره مسائل اخیر کشور، باید گفت این جریان اخیر، از نوع اصلاحطلبی نبود و نمیتوان آن را از نوع اصلاحات دانست. وقتی آرامش برقرار شد، زمان آن خواهد رسید نخبگان علمی و سیاسی وارد میدان گفتوگو شده و گفتوگوهایی را بین آنهایی که دلشان برای کشور میسوزد برقرار کنند، ماجراها را تحلیل کرده، راهحل ارائه کنند و بعد از آن پیگیری کنند. اگر گوش شنوا باشد و عمل کنند از اعتراضات بعدی جلوگیری خواهد شد، وگرنه اعتراضات بعدی آغاز خواهد شد و با وسعت بیشتری همراه خواهد بود.
درباره فضای سیاسی کشور از آرام شدن فضا گفتید. نقش جریانهای سیاسی کشور و نخبگان سیاسی و اجتماعی را بعد از این ماجرا چگونه ارزیابی میکنید؟
الان میبینیم که برخی ائمهجمعه مسائلی را مطرح میکنند که از مصلحت به دور است، برای مثال میگویند 85 درصد اینها بچههای طلاق هستند یا یکی دیگر از آنها میگوید 10درصد این معترضان بالای 35 سال هستند، اگر سن ادعایی برای معترضان درست باشد، باید این سوال را پرسید که «این افراد تربیت شده کدام نظام سیاسی هستند؟» متاسفانه این آمارها از سوی قشر ناآگاه اصولگرایی و قشر رادیکالی که از تشنج نان میخورند، ترویج میشود. اما به نظر من بخش اعظم اصولگرایان دلشان برای کشور میسوزد و بعد از آرام شدن وضعیت کشور، وقت آن است که افرادی مانند مهدی نصیری، علی مطهری و علی لاریجانی وارد فضای گفتوگو شده و نشستهای گفتوگو را با اصلاحطلبان برگزار کنند تا از وقوع ماجرای جدید جلوگیری شود. شما نگاه کنید درباره اعتراضات سال 98 چه کاری صورت گرفت؟ عملا ما شاهد تحلیل و گفتوگو نبودیم و همین موضوع کار را به اینجا رساند. باید از اتفاقات گذشته درس گرفت و پیشگیری کرد.