اهمیت ژئوپلیتیک ایران به عنوان شاهراه ارتباطی آسیای مرکزی با آبهای آزاد
با وجود چالشهای ناشی از تحریمها و تنشهای منطقهای، بنادر و خطوط ترانزیتی ایران همچنان به عنوان حیاتیترین مسیر دسترسی کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی به آبهای گرم بینالمللی شناخته میشوند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از آسیا مرکزی تایمز، توافقنامه بلندمدت ۲۷ ساله میان قزاقستان و ایران برای احداث پایانه لجستیکی در بندر شهید رجایی بندرعباس، نمونهای از تلاش کشورهای منطقه برای تضمین مسیرهای صادراتی به مقصد خلیج فارس و اقیانوس هند است. اگرچه فشارهای بینالمللی هزینههای استفاده از این مسیرهای ترانزیتی را افزایش داده است، اما ویژگیهای جغرافیایی ایران جایگزینی بدون رقیب را برای کریدورهای چندوجهی و پرهزینه دیگر فراهم میآورد.
گزارشهای آماری نشان میدهند حجم مبادلات تجاری قزاقستان با ایران در سال گذشته رشد ۲۶ درصدی را تجربه کرده و ترانزیت کالا در کریدور شمال-جنوب نیز به ۳.۵ میلیون تن رسیده است. علاوه بر این، اجرای توافق تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، محرک جدیدی برای کاهش تعرفهها و رونق مبادلات تجاری میان کشورهای عضو از جمله قزاقستان و قرقیزستان بوده است.
برای ازبکستان نیز شبکه حملونقل ایران اهمیت ترانزیتی بالایی دارد؛ بهطوریکه سال گذشته نزدیک به ۹ درصد واردات این کشور و حدود ۱۰ درصد از صادرات غیرنفتی آن از خاک ایران عبور کرده است. هرگونه اختلال در این شبکههای مواصلاتی میتواند خسارتهای اقتصادی قابل توجهی به تولید ناخالص داخلی کشورهای منطقه وارد کند.
تحلیل مناسبات منطقهای نشان میدهد که نیاز کشورهای آسیای مرکزی به مسیرهای جنوبی ایران فراتر از تجارت دوجانبه است؛ تاجیکستان به دنبال تأمین منابع انرژی و نفت خام از ایران است و افغانستان نیز در مواجهه با چالشهای مرزی خود با پاکستان، بخش عمدهای از فعالیتهای صادراتی و وارداتی خود را به بندر چابهار منتقل کرده است. این روند تأیید میکند که کشورهای منطقه با وجود تنشهای سیاسی، توسعه زیرساختهای ارتباطی با ایران را به عنوان گزینهای استراتژیک دنبال میکنند.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
