مسابقه به مثابۀ آیینۀ سیاست
بازی دیروز را در آیینۀ سیاست هم میتوان ورانداز کرد و وجه مثبت را هم نباید نادیده انگاشت و آن هم این که کمتر از ۲۴ ساعت بعد از حملۀ آمریکا به جنوب که یک مراسم عروسی را به خون کشید نشان از آن داشت که زندگی در ایران جریان دارد
از مختصات و مشخصات ایران امروز، این است که ردّ و نشان سیاست را در هر رخدادی میتوان جُست و به همین سبب است که در اوج مشکلات و بحرانهای اقتصادی کمتر شاهد اظهار نظرهای اقتصاددانان هستیم و انگار همه سپر انداختهاند!
دلیل آن هم روشن است چون همه میدانند بیشتر در سیاست خارجی و مناقشههای بیرون اقتصاد و ساختار قانونگذاری و در یک کلمه در سیاست ریشه دارد و این همه از عهدۀ اقتصاد به تنهایی بیرون است و به تعبیر صادق زیباکلام: اگر کار را به آدام اسمیت هم بسپاریم از عهده برنخواهد آمد!
بر این اساس سیاست را در بازی فوتبال هم میتوان دید. کما این که میتوان به مسابقۀ دیروز در اصفهان چنین نگاهی داشت. دو تیم تهرانی که در نیمۀ مهر 1362 و در اوج جنگ ایران و عراق در روز تعطیل در حضور 120 هزار تماشاگر مسابقه دادند 43 سال بعد از آن و در حالی که تمام بازیکنان داخل زمین متولد بعد از آن بودند به اصفهان رفتند و در ورزشگاه نقش جهان مسابقه دادند.
نه در روز تعطیل که در میانۀ هفته و نه در مقابل 120 هزار نفر که در حضور کمتر از 40 هزار تماشاگر و نه چون سالهای گذشته با سرمربی یا داور خارجی که همه ایرانی و اینها همه نشان از آن دارد که با وضعیت عادی فاصله گرفتهایم و استمرار آن می تواند مشکلات را بیشتر کند.
چون ذات این یادداشت ها سیاسی است این اشاره هم خالی از لطف نیست که سرمربی کنونی تیم فوتبال استقلال نسل قبل را به یاد بازی دو تیم بعد از 18 تیر 1378 انداخت که او به عنوان بازیکن گل تساوی تیم خود را به ثمر رساند اگرچه گل بعدی بازیکن پرسپولیس نتیجه را تغییر داد. آن بازیکن هم بعدتر سرپرست پرسپولیس شد و به خاطر سفر به آمریکا در جریان جنگ 40 روزه جایگاه خود را از دست داد و این هم نشان دیگری از تأثیر سیاست!
آن بازی دو سه روز بعد از وقایع 18 تیر برگزار شد در حالی که مقامات امنیتی نگران تبعات آن به خاطر فضای ملتهب شهر بودند و حتی صفایی فراهانی در خاطرهای نقل کرده یکی از صاحب منصبان با او تماس گرفته و از او خواسته بود از نفوذ خود به عنوان رییس فدراسیون فوتبال استفاده کند تا بازی با نتیجۀ مساوی تمام شود و هر چه صفایی فراهانی توضیح میدهد مسابقه حذفی است و یکی باید برنده خارج شود به خرج آن طرف نمیرود!
برگزاری چنان مسابقۀ حساسی در فضای ملتهب که با تساوی هم قابل اتمام نبوده هم به مدیریت وقت وزارت کشور ( تاج زاده) و اطمینان دادن آنها که مشکلی ایجاد نمیشود و تازه به عادی شدن فضا کمک میکند نسبت داده شده و هم این که هنوز تلویزیون اینترنشنال راه نیفتاده و اوضاع اقتصادی و معیشتی بغرنج نشده بود تا اقشار غیر سیاسی هم سیاسی شوند و اساسا جنس استادیومروها با دانشجویان معترض متفاوت بوده است بر خلاف امروز که پیام رسان ها سیاست را درون گوشی همراه آورده اند اگرچه غالبا مجال خوانش عمیق نیست و بیشتر وجه مصرفی و عادت پیدا کرده است.
انعکاس دیگر سیاست در انتخاب یکی از میهانان برنامۀ تلویزیونی بود که قبلتر در یکی از تجمعات شبانه شرکت کرده بود و به نظر نمی رسد دعوت از او بدون لحاظ کردن این پیشینه صورت پذیرفته باشد.
به هر رو بازی دیروز را در آیینۀ سیاست هم میتوان ورانداز کرد و وجه مثبت را هم نباید نادیده انگاشت و آن هم این که کمتر از 24 ساعت بعد از حملۀ آمریکا به جنوب که یک مراسم عروسی را به خون کشید نشان از آن داشت که زندگی در ایران جریان دارد و این همان واقعیتی است که در نقد و تحلیل نباید نادیده انگاشته شود.