از اربعین تا الکامپ

مصطفی جبار سند، وزیر ارتباطات عراق، روز دوشنبه ۹ شهریور به دعوت ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، وارد تهران شد. او در مراسم افتتاح الکامپ بیست‌ونهم حضور یافت و در کاخ فرنگی با هاشمی دیدار کرد. قرار بود نشست مشترک دو کشور نیز در روز دوم نمایشگاه برگزار شود.
اهمیت این سفر را باید در شرایط امنیتی منطقه دید. در مراسم افتتاح الکامپ، معاون فناوری و نوآوری و امور بین‌الملل وزارت ارتباطات از تاب‌آوری شبکه در بحران‌های اخیر و «حادثه شب گذشته» سخن گفت. حضور یک مقام ارشد خارجی در تهران، آن هم بلافاصله پس از یک حمله نظامی و همزمان با برگزاری یک رویداد بزرگ فناوری، تصویری از تداوم فعالیت‌های ارتباطی، اقتصادی و فناورانه کشور ارائه می‌کرد.

الکامپ بیست‌ونهم که در خردادماه و به دلیل شرایط امنیتی به تعویق افتاده بود، این بار با حضور بیش از ۳۵۰ مشارکت‌کننده در ۱۴ سالن برگزار شد. هوش مصنوعی، امنیت دیجیتال، نرم‌افزار و سخت‌افزار، خدمات دیجیتال و کسب‌وکارهای نوآور و استارتاپی از جمله محورهای اصلی نمایشگاه بودند و در کنار آن ۱۰ رویداد تخصصی، پنل و کارگاه برگزار شد.

دولت هوشمند؛ فراتر از ارتباطات

حضور وزیر ارتباطات عراق فقط جنبه تشریفاتی نداشت. او از نزدیک با شرکت‌های ایرانی و بخشی از ظرفیت‌های فناورانه دولت ایران آشنا شد. پاویون دولت هوشمند در سالن ۲۷ با حضور هر دو وزیر افتتاح شد؛ جایی که بخشی از توانمندی‌های ایران در حوزه خدمات دیجیتال، تبادل داده و زیرساخت‌های دولت هوشمند به نمایش درآمد.

این بخش از همکاری می‌تواند دامنه روابط دو کشور را از اپراتورها و زیرساخت‌های ارتباطی فراتر ببرد و حوزه‌هایی مانند دولت دیجیتال، خدمات هوشمند عمومی و حکمرانی داده را نیز دربر بگیرد.

از اربعین تا الکامپ

همکاری تهران و بغداد البته به الکامپ محدود نمی‌شود. کمتر از دو ماه پیش، ستار هاشمی در سفر به بغداد با سند دیدار کرده بود. در آن دیدار، بهبود ارتباطات زائران اربعین، کیفیت رومینگ و زیرساخت‌های ارتباطی مسیرهای منتهی به مرزها از محورهای اصلی گفت‌وگو بود. در کنار آن، همکاری‌های دو کشور در حوزه فناوری اطلاعات، زیرساخت و اقتصاد دیجیتال نیز مورد بررسی قرار گرفت.

یکی از نتایج مشخص این همکاری، افزایش ظرفیت ارتباطی و ایجاد چند مسیر ارتباطی میان دو کشور در ایام اربعین بود تا کیفیت خدمات نسبت به سال‌های گذشته افزایش پیدا کند. با توجه به حضور میلیون‌ها زائر و حجم بالای تقاضا برای ارتباطات، این زیرساخت‌ها می‌توانند در صورت تداوم، به یک اتصال پایدار و پرظرفیت میان دو کشور تبدیل شوند.

از همکاری دولتی تا بازار

اما شاید مهم‌ترین بخش سفر وزیر ارتباطات عراق، روز دوم نمایشگاه باشد؛ جایی که همکاری میان دولت‌ها قرار است به حوزه کسب‌وکارهای خصوصی نیز برسد. شرکت‌های ایرانی فعال در اقتصاد دیجیتال و فناوری اطلاعات، محصولات و راهکارهای خود را مستقیماً به طرف عراقی معرفی کردند. هدف، شناخت مستقیم‌تر بازار عراق، نیازهای آن و ایجاد زمینه برای همکاری‌های تجاری و فناورانه بود. هاشمی گفته است وزارت ارتباطات می‌تواند نقش تسهیل‌گر و پل ارتباطی میان شرکت‌های ایرانی و طرف عراقی را ایفا کند. این نگاه، دیپلماسی فناوری را از مذاکرات صرفاً دولتی فراتر می‌برد و وزارتخانه را در جایگاه نهادی قرار می‌دهد که می‌تواند به باز شدن بازارهای خارجی برای شرکت‌های ایرانی کمک کند.

از معرفی محصول تا همکاری واقعی

سند از بازار عراق به‌عنوان بازاری جذاب یاد کرده است؛ بازاری که اینترنت از ۱۱ درگاه وارد آن می‌شود و نیاز به زیرساخت‌های ارتباطی و خدمات دیجیتال در آن بالاست. بسیاری از اپلیکیشن‌ها و خدمات مورد استفاده کاربران عراقی خارجی هستند و به گفته او، تجربه ایران در توسعه نمونه‌های داخلی می‌تواند زمینه‌ای برای تبادل تجربه باشد.

از منظر اقتصادی، عراق فقط مصرف‌کننده تجهیزات نیست؛ بازاری در حال توسعه است که به زیرساخت، نرم‌افزار، خدمات دیجیتال، امنیت سایبری، راهکارهای هوشمند و تجهیزات فناوری نیاز دارد.

سند بازار ارتباطات عراق را «آینده‌محور» توصیف کرده و گفته است این بازار به داده، سخت‌افزار و نرم‌افزار نیاز دارد و می‌تواند برای شرکت‌های بین‌المللی و به‌خصوص شرکت‌های ایرانی فرصت ایجاد کند. یکی از موانع اما، شناخت ناکافی بازار عراق از ظرفیت‌های فناورانه ایران است؛ مسئله‌ای که نیاز به معرفی محصول و بازاریابی را جدی‌تر می‌کند.

برخی محصولات و راهکارهای شرکت‌های ایرانی در این دیدار مورد توجه طرف عراقی قرار گرفت و از شرکت‌ها برای حضور در عراق و معرفی مستقیم محصولاتشان دعوت شد. این می‌تواند آغاز مسیری باشد که همکاری‌های دولتی را به مذاکرات تجاری و در نهایت پروژه‌های مشترک و صادرات واقعی فناوری تبدیل کند.

سه لایه یک رابطه فناورانه

آنچه در این سفر دیده شد را می‌توان در سه سطح خلاصه کرد: نخست، امنیت و تاب‌آوری ارتباطات؛ دوم، زیرساخت و خدمات دیجیتال؛ و سوم، توسعه بازار برای شرکت‌های فناوری ایران.

اربعین در این میان یک میدان عملی و فوری برای همکاری است، اما دامنه روابط می‌تواند به حوزه‌هایی مانند امنیت سایبری، فیبر نوری، دولت هوشمند، اقتصاد دیجیتال، انتقال تجربه، اپراتورها و فناوری‌های جدید نیز گسترش پیدا کند.

در شرایط ناامنی منطقه‌ای، ارتباطات و فناوری می‌تواند هم ابزاری برای تاب‌آوری و هم بستری برای حفظ روابط میان کشورها باشد. تهران و بغداد حالا در حال حرکت از گفت‌وگو به سمت آزمودن پروژه‌ها و همکاری‌های تجاری هستند.

الکامپ در این میان نقش یک ویترین را ایفا کرد؛ وزیر ارتباطات عراق بخشی از ظرفیت‌های فناورانه ایران را از نزدیک دید. اما در روز دوم قرار است یک قدم فراتر برداشته شود و این ویترین به بازار وصل شود.

اگر این مسیر ادامه پیدا کند، موفقیت آن دیگر با تعداد دیدارها و تفاهم‌نامه‌ها سنجیده نخواهد شد؛ بلکه باید در ورود شرکت‌های ایرانی به بازار عراق، اجرای پروژه‌های مشترک، افزایش صادرات دیجیتال و شکل‌گیری یک ارتباط پایدار میان دو اکوسیستم فناوری دیده شود.

یک سفر؛ دو پیام

در روزهای حمله چندباره رژیم آمریکا به ایران، تهران میزبان وزیر ارتباطات عراق شد تا نشان دهد همکاری‌های ارتباطی و فناورانه می‌تواند ادامه پیدا کند. مسیری که از ارتباطات اربعین شروع شده، از امنیت و زیرساخت عبور می‌کند و حالا به بازار فناوری عراق رسیده است؛ مسیری که می‌تواند در صورت تداوم، از یک همکاری دولتی به یک رابطه واقعی‌تر و پایدارتر در اقتصاد و فناوری تبدیل شود.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید