سیاستمداران
درک سازشکار و سازشناپذیر
درک سازشکار و سازشناپذیر
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین در صفحه اینستاگرام خود نوشت:«چند سال پیش در برابر پرسشی سخت، پاسخ دادم: «خودمان انتخاب کردیم». بسیاری از آن سخن رنجیدند. با پوزش از اینکه شاید پاسخگویی با بیان روشنتر به رنجش افزونتر بیانجامد: مرحوم پروفسور روحالله رمضانی، متخصص برجسته سیاست خارجی ایران در آمریکا، سیاست خارجی پانصد سال گذشته ایران را چنین آسیبشناسی میکند: «ایران در پی به دست آوردن دوباره قلمرویی بود که زمانی در تصرف داشت و اغلب نمیتوانست فاصلهی میان این اهداف و امکانات در دسترس برای تحقق آنها را درک کند». ما در طول تاریخ اهدافمان را براساس آرزوهایمان چیدهایم و به تواناییهایمان توجهی نکردهایم.گرایش تاریخی ما برای رسیدن به آرزوها بدون در نظرگرفتن امکانات، نهتنها در سیاست خارجی نمایان است، بلکه در شکلگیری خطوط متراکم خودرو پشت هر تونل کمعرض نیز دیدنی است. در ۷۵ سال برنامهریزی توسعه ما، منابع ملی نابود شده و توسعه نیز حاصل نشده، چون بیشتر برنامهها به جای ترسیم مسیر جبران عقبماندگیها متناسب با امکانات و فرصتها، حدیث آرزومندی رهبران کشور بودهاند.
آگاهانه یا ناخودآگاه ما مردم انتخاب کردهایم آنان را که بهدنبال آرزوهایمان بودهاند بستاییم، هرچند برای خود و کشور خسارات فراوان به بار آورده باشند؛ و آنان را که در حد امکانات کوشیدهاند تا از گستره خسارات ناشی از حرکات آرزومندانه بکاهند، «سازشکار» و حتی «خائن» بنامیم. راستی نهتنها ما مردم بلکه نخبگان ما کدامیک را بیشتر نکوهش میکنند: آنها که با آرزوی بازپسگرفتن سرزمین ازدسترفته در قرارداد گلستان، بخشهای بیشتری از سرزمین و حتی استقلال ایران را به باد دادند، یا آنها که با قرارداد ترکمانچای دستکم قسمتی از سرزمین تازه ازدسترفته را بازپس گرفتند؟ برای پیشگیری از ترکمانچایها باید «انتخاب کنیم» که آرزوهایمان را در چارچوب امکانات دنبال کنیم. ولی حتی در واژههایمان هم توجه به امکانات را ناشایست میدانیم.
چرا «سازشکار» منفی، و «سازشناپذیر» مثبت است؟ مگر سازش جز به معنی دستیابی به نقطهی اشتراک و توازن برای حرکت به سوی آرمانهاست؟ مگر میتوان از روش دیگری به آرمانها رسید؟ داشتن آرزو به زندگی جهت میدهد، اما توجه به تواناییها حرکت به سمت آرمانها را ممکن میسازد. نیاز امروز ما درک درست و «انتخاب» هوشمندانه است. «کنشگری مرزی». چشم به آرمانها و استوار بر تواناییها.»
تحولات را جوانان ایجاد میکنند
سیدحسن خمینی در میثاق اعضای سازمان جوانان جمعیت هلال احمر با آرمانهای امام خمینی در حسینیه جماران، گفت: «هر حرکتی که در جامعه منشأ اثر باشد، جز از مسیر جوانی و از طریق جوانان محقق نمیشود. درست است که انقلاب ما حتما یک انقلاب جوانانه بوده، اما این امر مخصوص ایران نیست؛ همه جای دنیا تحولات را جوانان ایجاد کردهاند. همه حرکتها در جامعه وقتی به سرانجام میرسد که جوانان در آن نقش تعیینکننده داشته باشند. خود انقلاب اسلامی با جوانان شکل گرفته و پیروز شده است. متوسط عمر مدیران قبل از انقلاب زیر ۳۰ سال است و فرماندهان جنگ همینگونه بودهاند؛ دوره دفاع مقدس به توان جوانان پیش رفته است.» او در بخش دیگری گفت: «تصدی مسئولیتهای مختلف را باید به جوانان داد. یعنی فقط به عنوان یک موتور محرکه نباید از آنها استفاده کرد. بهخصوص در دورهای که تکنولوژیهایی جلو آمده که سنین ما آرام آرام اصلا آنها را نمیفهمند و مثلا باید چند جلسه توضیح برای آنها بگذارید که متوجه شوند هوش مصنوعی چیست، آنچه که یک جوان با آن زندگی میکند را ممکن است سنین بالاتر اصلا درکی از آن نداشته باشند.»