سقوط واردات نفت چین در جنگ ایران
واردات نفت چین از آغاز جنگ ایران بهشدت کاهش یافته و محمولههای ورودی در ماه ژوئن به ۴۰ درصد سطح پیش از جنگ رسیده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از اقتصادآنلاین به نقل از رویترز، چین در پنج سال گذشته بهطور متوسط روزانه ۱۱.۵ میلیون بشکه نفت وارد کرده است؛ اما میانگین واردات این کشور از ماه آوریل تاکنون به حدود هشت میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.
سرعت این کاهش، تحلیلگران بازار نفت را غافلگیر کرده است. محمولههای نفتی چین در ژوئن به ۴۰ درصد سطح پیش از جنگ ایران سقوط کرد؛ این افت به مهار قیمتهای جهانی و آزادشدن نفت بیشتر برای سایر کشورها کمک کرده، اما برقیشدن حملونقل، ضعف اقتصاد و ابهام درباره ذخایر نفتی چین، بازگشت تقاضا به سطح قبلی را با تردید روبهرو کرده است.
برخی تحلیلگران پیشبینی میکنند واردات نفت چین حتی پس از پایان جنگ، روزانه یک تا دو میلیون بشکه کمتر از سطح پیش از درگیری باقی بماند. بااینحال، آغاز دوباره ذخیرهسازی راهبردی میتواند بخشی از این کاهش را جبران کند.
معمای بزرگ بازار نفت
هنوز مشخص نیست چین چگونه چنین افت بزرگی را مدیریت کرده و چه مقدار از آن پس از عادیشدن شرایط ادامه خواهد یافت.
میشال میدان، رئیس بخش تحقیقات انرژی چین در مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد، این موضوع را پرسش اصلی بازار دانسته و گفته است بهدلیل روشننبودن تحولاتی که در چین رخ داده، عدماطمینان زیادی وجود دارد.
حجم ذخایر نفتی چین محرمانه است، شرکتهای نفتی این کشور اطلاعات محدودی منتشر میکنند و دادههای موجود نیز کامل نیستند. برخی تحلیلگران پیشبینی میکنند واردات نفت چین پس از جنگ نیز روزانه یک تا دو میلیون بشکه کمتر از سطح پیش از درگیری باقی بماند؛ کاهشی قابلتوجه برای کشوری که طی چند دهه موتور رشد مصرف جهانی نفت بوده است.
ذخایر نفتی چگونه معادله را تغییر میدهند؟
برنامه گسترده ذخیرهسازی چین در سال گذشته، واردات نفت این کشور را افزایش داد و پکن را برای مقابله با شوک ناشی از اختلال در تنگه هرمز آمادهتر کرد. به نظر میرسد این برنامه پس از آغاز جنگ متوقف شده باشد؛ اما زمان و میزان بازگشت آن مشخص نیست.
دولت چین هدف رسمی ذخایر و حجم نفت نگهداریشده را منتشر نمیکند. رویترز سال گذشته از ساخت مجموعهای از مخازن تازه خبر داده بود و لی چیانگ، نخستوزیر چین، در ماه مه خواستار افزایش بیشتر ظرفیت ذخیرهسازی شد.
جون گو، تحلیلگر ارشد اسپارتا کامودیتیز، پیشبینی کرده است تغییرات ساختاری مانند برقیشدن حملونقل میتواند پس از عادیشدن شرایط خلیج فارس، واردات ماهانه چین را در محدوده هشت تا ۹ میلیون بشکه در روز تثبیت کند. بااینحال، آغاز دوباره ذخیرهسازی ممکن است واردات را به محدوده ۹.۵ تا ۱۱ میلیون بشکه در روز بازگرداند.
در دوره ذخیرهسازی سال گذشته، نفت برنت بین ۵۸ تا ۸۳ دلار معامله میشد؛ درحالیکه قیمت کنونی آن حدود ۸۵ دلار است. به اعتقاد تحلیلگران، اگر قیمت نفت به کمتر از ۷۰ دلار سقوط کند، احتمال آغاز دوباره خرید برای ذخایر افزایش مییابد.
اقتصاد ضعیفتر، تقاضای کمتر برای نفت
اگر جنگ ایران رشد اقتصادی چین یا بازارهای صادراتی این کشور را بیشتر تضعیف کند، تقاضای نفت نیز با فشار تازهای مواجه خواهد شد.
بحران بازار املاک، فعالیت صنعت ساختمان را کاهش داده و طی چند سال گذشته به افت مصرف گازوئیل منجر شده است. قیمت مسکن نیز همچنان در مسیر نزولی قرار دارد.
ضعف ساختاری اقتصاد میتواند تقاضا برای پلاستیک و دیگر محصولات پتروشیمی را کاهش دهد. این وضعیت ضمن فشار بر پالایشگاهها، مصرف نفت را در شرایطی پایین میآورد که محصولات نفتپایه با مواد تولیدشده از زغالسنگ رقابت میکنند.
صادرات سوخت؛ کلید دیگر بازگشت تقاضا
عامل تعیینکننده دیگر، سیاست صادرات فرآوردههای نفتی چین است. بدون امکان صادرات بنزین، گازوئیل و سوخت جت مازاد، پالایشگاهها انگیزه محدودی برای خرید نفت بیشتر و افزایش تولید دارند.
پکن محدودیتهای زمان جنگ بر صادرات سوخت را برای ژوئیه برداشت؛ اما با ازسرگیری درگیریها در خلیج فارس، احتمال بازگشت این محدودیتها در ماه اوت وجود دارد.
در بلندمدت، اگر بازارهای خارجی بتوانند سوخت و محصولات پتروشیمی مازاد چین را جذب کنند، پالایشگاهها دوباره به نفت بیشتری نیاز خواهند داشت. در غیر این صورت، بخشی از کاهش واردات میتواند ماندگار شود.
در نتیجه، بازگشت واردات نفت چین تنها به پایان جنگ وابسته نیست. وضعیت اقتصاد و بازار مسکن، سرعت برقیشدن حملونقل، قیمت جهانی نفت، سیاست ذخیرهسازی و سهمیه صادرات فرآوردهها تعیین میکنند که سقوط اخیر یک شوک موقت بوده یا آغاز تغییری ساختاری در تقاضای بزرگترین واردکننده نفت جهان.