چرا شک و تردید؟
چند نکته و پرسش درباره آرمیتا گراوند
چند نکته و پرسش درباره آرمیتا گراوند
آرمیتا گراوند درگذشت؛ دختر ۱۶سالهای که ۲۶ روز پیش در مترو از هوش رفت و دیروز بهطور رسمی اعلام شد جانش را از دست داده است. یک هفته پیش خبر مرگ مغزی او اعلام شده بود؛ خبری که رسانههای رسمی و دولتی داخل کشور مخابره کردند این بود؛ صبح روز یکشنبه ۹ مهر ۱۴۰۲، «آرمیتا گراوند»، دختر دانشآموزی که از ایستگاه شهدا خط ۴ مترو تهران به سمت مدرسه خود میرفت در واگن مترو تعادلش را از دست داد و بر اثر اصابت سرش به سکوی قطار مترو آسیب شدید دید. آرمیتا همان لحظه توسط چند تن از همراهانش به بیرون قطار منتقل شد و بلافاصله عوامل امدادی مترو اقدامات اولیه درمانی بر روی وی را آغاز کردند. همچنین پس از تماس با اورژانس، عملیات درمانی پس از چند دقیقه توسط اورژانس ادامه یافت و او به مجهزترین بیمارستان در نزدیکی ایستگاه مترو شهدا منتقل شد.
از همان لحظه که آرمیتا گراوند روانه بیمارستان شد تا همین دیروز که خبر جان باختن او را اعلام کردند، گمانهزنیهای فراوانی درباره این اتقاق تلخ منتشر شده است. بهطوریکه مرگ آرمیتا بازتاب بسیار زیادی در میان کاربران شبکههای اجتماعی و بخشهای وسیعی از مردم پیدا کرده است. بخشهایی از جامعه بهدلایل درگذشت آرمیتا گراوند با دیده شک و تردید نگاه کردهاند و حتی عبارتهایی در مقابل تیترها و عبارتهای رسانههای رسمی بهکار گرفتهاند. اما چرا این حادثه غمبار تا این حد با بیاعتمادی و واکنش منفی قشرهای وسیعی از جامعه روبهرو شده است؟
جدا از بیاعتمادی گسترده در جامعه و ناامیدی فراگیر که بارها و بارها درباره آن از سوی بسیاری از صاحبنظران و کارشناسان تذکر داده شده است، اما درمورد مرگ تلخ آرمیتا میتوان گفت یکی از دلایل مهم اختلاف نگاه مردم و مسئولان به نحوه اطلاعرسانی این حادثه بر میگردد. بهخصوص که در نخستین روز اعلام این خبر، یک خبرنگار مستقل بهمحل حادثه رفت و بازداشت موقت شد. سایر خبرنگاران رسانههای مستقل هم نتوانستند از این اتفاق گزارشهایی جداگانه تهیه کنند. روند اطلاعرسانی درباره این اتفاق دراختیار دولت و نهادهای حاکم باقی ماند. درحالیکه دولت میتوانست شرایطی را فراهم کند که خبرنگاران رسانههای مختلف بهمحل بیمارستان رفته و از این حادثه بهشکل مستقل بنویسند.
حضور خبرنگاران مستقل بهطور قطع میتوانست مانع به وجود آمدن یک شبهه عمومی شود. اما اگر انحصار یک خبر مهم و حساس برای مردم دراختیار منابع قضایی، نظامی و دولتی باقی بماند و رسانههای مستقل و مورد اعتماد مردم راه بهجایی نداشته باشند، ممکن است اطلاعات مخدوش ارائه بدهند یا با تاخیر به اطلاعات درست مورد نظرشان برسند. درهر دو صورت این اعتماد مردم است که آسیب میبیند.
این نوشته در مقام رد و تایید روایت رسمی از این ماجرا نیست؛ اما وقتی روند اطلاعرسانی در اختیار رسانههای وابسته قرار بگیرد که مردم به آنها اعتماد کامل ندارند، قطعاً شک و شبهه ایجاد میشود. مسئله مهم در نحوه روایت رویدادها و حوادث مهم و بعضاً تلخ و ناگوار جامعه که بازتاب وسیعی هم پیدا کردهاند، موضوع اعتماد است. بنابراین طبیعی است که اگر رسانههایی که مورد پذیرش جامعه هستند میتوانستند گزارشهایی از این اتفاق تلخ تهیه کنند و جزئیات این حادثه را مورد بررسی کامل قرار دهند، افکار عمومی با دیده شک و تردید خبر درگذشت آرمیتا را پیگیری نمیکرد.