خشـم دبیـرکل
اظهارات کمسابقه دبیرکل سازمان ملل در جلسه اخیر شورای امنیت برای پایان دادن جنگ حماس و اسرائیل و مواضع تند او نسبت به بمباران غیرنظامیان غزه، خشم اسرائیلیها را
اظهارات کمسابقه دبیرکل سازمان ملل در جلسه اخیر شورای امنیت برای پایان دادن جنگ حماس و اسرائیل و مواضع تند او نسبت به بمباران غیرنظامیان غزه، خشم اسرائیلیها را موجب شد؛ بهطوریکه وزیر خارجه اسرائیل خطاب به او گفت: «آقای دبیرکل! شما در چه دنیایی زندگی میکنید؟» و سفیر اسرائیل در سازمان ملل خواستار استعفای او شد. اما حقیقت این است که آنتونیو گوترش براساس سوابق و فعالیتهای سیاسی، بینالمللی و بشردوستانه خود، نهتنها واکنش صحیحی به کشتار غیرنظامیان در این جنگ داشت و آن را محکوم کرد بلکه علت اصلی درگیری کنونی را نیز به تمام جهانیان یادآوری کرد. او ریشه حمله حماس در 7اکتبر را به 56 سال قبل نسبت داد که براساس قطعنامه سازمان ملل، مرزهای فلسطین و اسرائیل روشن شد اما از همان زمان تاکنون اسرائیل نهتنها بارها این قطعنامه را نقض کرده بلکه هر بار با کشتارهای غیرنظامیان به توسعه شهرکسازی خود ادامه داده است و تاکنون نیز برای عدم نقض تمامی قطعنامههای صادره پاسخی به سازمان ملل نداده و همواره نیز مورد حمایت ابرقدرتها بوده است.
هر روز تعداد کشتههای جنگ حماس و اسرائیل بیشتر میشود؛ اگرچه تعداد کشتههای اسرائیلی 1400 نفر اعلام شده اما آمار کشتهشدگان مردم غیرنظامی غزه به بیش از 6هزار نفر رسیده و امیدی هم نیست که در این تعداد متوقف شود زیرا بمباران غیرنظامیان غزه ادامه دارد و هنوز حمله زمینی اسرائیل نیز آغاز نشده است. با آغاز درگیری در بخشی از خاورمیانه نگرانیها برای گسترش آن با توجه به درگیریهای اخیر در منطقه از جمله جنوب لبنان، یمن، سوریه و عراق تقویت شده و اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا در کنار واکنشهای مقامات اسرائیل در آن بیاثر نبوده است. با این حال در نشست شورای امنیت که سهشنبه برگزار شد، آنتونیو گوترش در مقام دبیرکل سازمان ملل در متن سخنرانی در واکنش به کشتار غیرنظامیها در غزه و سختگیریها برای ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه، اعلام کرد: «هیچ چیز نمیتواند کشتار غیرنظامیان و ربودن عمدی آنها یا شلیک موشک به مواضع غیرنظامی را توجیه کند. وضعیت در خاورمیانه هر ساعت نابسامانتر میشود و جنگ غزه شدت میگیرد و تهدیدی را برای گسترش جنگ در منطقه ایجاد میکند.» او اعلام کرد، حمله جنبش مقاومت فلسطین به مواضع رژیم صهیونیستی در غلافغزه بیدلیل نبوده است؛ زیرا فلسطینیان در ۵۶ سال گذشته تحت اشغال رژیم صهیونیستی قرار داشتهاند.» گوترش بیش از اینکه نهمین دبیرکل سازمان ملل شود، دیپلمات و سیاستمدار پرتغالی بود که بهمدت 10 سال در سمت کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان فعالیت داشت و به خوبی آگاه است که چه بر سر آوارگان فلسطینی آمده است. تلاش او با روی کار آمدن جو بایدن، رئیسجمهور دموکرات آمریکا، برای از سرگیری كمكهاي واشنگتن به آژانس امدادرساني و اشتغال پناهجويان فلسطيني سازمان ملل متحد (اونروا) با توجه به سوابقش در امور آوارگان را نمیتوان نادیده گرفت. بنابراین اظهارات اخیر او ریشه در فعالیتهای گذشتهاش دارد. او در این جلسه همچنین اعلام کرد:«من نسبت به نقضهای آشکار قانون انسانی بینالمللی که در غزه رخ میدهد، احساس نگرانی شدیدی میکنم. ساکنان غزه نیازمند ارائه کمکها به صورت مداوم هستند که با نیازهای گسترده آنها همخوانی داشته باشد. ما مجدداً درخواست جهت آتشبس فوری برای دلایل انسانی را مطرح میکنیم.»
اگرچه بعد از این اظهارات، وزارت خارجه اسرائیل اعلام کرد، گوترش باید سخنان خود را پس بگیرد و پس از صدمه زدن به میلیونها صهیونیست عذرخواهی کند، گوترش، در شبکه ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «نارضایتی و سختی مردم فلسطین توجیهی برای حملات وحشتناک حماس (علیه اسرائیل) محسوب نمیشود. آن حملات وحشتناک هم نمیتواند تنبیه جمعی (از سوی اسرائیل) را توجیه کنند.» او همچنین در نشست خبری به دلیل فشارها بر او چنین گفت: «از «برداشتهای نادرست» که از سخنانش شده «شوکه» شده است.»
واکنش و قطعنامه آمریکا
«آنتونی بلینکن» وزیر امور خارجه آمریکا نیز در نشست شورای امنیت سازمان ملل ضمن بیان اینکه از همه غیرنظامیان در درگیریهای جاری در غزه محافظت میکنیم، گفت: «هرگونه درگیری در مقیاس وسیع عواقب جدی بر منطقه و جهان خواهد داشت. آتشبس بشردوستانه باید مورد بحث قرار گیرد تا کمکها وارد غزه شود. واشنگتن خواهان رویارویی با ایران نیست، اما اگر ایران و نیروهای نیابتیاش آمریکا را هدف قرار دهند، از منافع خود دفاع خواهیم کرد. من به ایران میگویم که جبهه جدیدی را در درگیریهای جاری در منطقه باز نکند.» امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد نیز در واکنش به این اظهارنظر گفت: «امروز وزیر امور خارجه آمریکا بار دیگر تلاش کرد به اشتباه ایران را مقصر بداند. ایران قاطعانه این اتهامات بیاساس را رد میکند. ایران با جامعه بینالمللی در تأیید درخواست برای آتشبس فوری و توقف تجاوزات نظامی بیامان رژیم اسرائیل و نیز ضرورت توقف آوارگی اجباری بیش از یک میلیون نفر از غزه همسو است.»
اما نکته مهم دیگر تهیه پیشنویس قطعنامههای آمریکا و روسیه در ارتباط با توقف جنگ و آتشبس است. در پیشنویس قطعنامه آمریکا سه شرط مهم قید شده است؛ اتمام جنگ اوکراین و روسیه، توقف جنگ در غزه و اسرائیل و حق دفاع اسرائیل از خود. البته آنچه شبکه خبری فاکسنیوز منتشر کرده است، در این قطعنامه درباره ایران مواردی ذکر شده بود که به اصرار روسیه خارج شده است. در واکنش به این قطعنامه روسیه اعلام کرده است که نمیتواند از آن حمایت کند و متن خود را که خواستار آتشبس است، ارائه کرد. ایدهای که کشورهای عربی از آن حمایت میکنند. واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل میگوید از قطعنامه آمریکا به دلیل اینکه فوراً خواستار آتشبس نشده و از تهاجم زمینی اسرائیل جلوگیری نمیکند، حمایت نخواهد کرد.
با این حال باید دید که با توجه به اظهارات دبیرکل سازمان ملل، جنگ کنونی در خاورمیانه چه مسیری را طی خواهد کرد و در شرایط کنونی تلاشهای اسرائیل و آمریکا علیه ایران چه خواهد شد؟