طرح انتقال آب از دریای عمان با جدیت پیگیری میشود
توضیحات استانداری سیستان و بلوچستان درباره گزارش
توضیحات استانداری سیستان و بلوچستان درباره گزارش
در پی انتشار مطلبی با عنوان مرگ زندگی در سیستان در 20 تیرماه، استانداری سیستان و بلوچستان توضیحاتی بدین شرح ارسال کرد:
علیرغم اقدامات صورتگرفته توسط دستگاههای اجرایی مرتبط حل معضل اساسی گردوغبار در منطقه صرفا با آبگیری دریاچه هامون صورت میپذیرد که به دلیل عدم تحقق حقابه طی 3 سال اخیر سبب گردیده منطقه سیستان با مشکلات عدیده درخصوص تامین آب شرب و همچنین بیش از 200 روز در سال مواجهه با طوفانهای گرد و خاک باشد.
با وجود بدعهدی حاکمان کشور افغانستان و عدم پایبندی این کشور به معاهده مهم بینالمللی حقابه هیرمند دولت از راههای دیگری درصدد تامین آب مورد نیاز منطقه است که این مهم را میتوان در بهرهمندی 123 هزار نفر از ساکنان روستاها و شهرهای استان از طرحهای تامین و توسعه آب دید که به واسطه عزم جزم این دولت مردمی محقق شده است و برنامهریزی بر مبنای تامین آب شرب مردم منطقه از سایر منابع داخلی و حوزههای آبخیزداری از جمله انتقال آب از دریای عمان، حفر چاههای ژرف، حفر چاه در منطقه حرمک، هامون سیستان و منطقه میل نادر و استفاده از منابع آب تهلاب برای تامین آب مردم منطقه در دست اجرا میباشد که به اختصار به اقدامات انجام شده در این حوزه میپردازیم:
طرح تامین آب اضطراری برای منطقه سیستان و زاهدان در دو فاز در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفت. بدینصورت که استفاده از منابع آب زیرزمینی همراه با شیرینسازی برای شهر زاهدان و آب سطحی برای منطقه سیستان در برنامه اجرا قرار گرفته است. از سال 1401-1400 که قانون آب منطقه سیستان با مخاطره مواجه شد، استفاده از ذخایر موجود در اولویت قرار گرفت بهگونهای که آب از چاه نیمههای 4 و 2 به 3 و 1 توسط قرارگاه سازندگی سپاه پاسداران منتقل شد. از نیمه سال 1401 نیز موضوع استفاده از منابع جایگزین آب برای سیستان مصوب شد هرچند چاههای ژرف بهعنوان طرحهای مطالعاتی روند خود را طی میکرد.استفاده از منابع آبی غرب سیستان در سفر کمیسیون عمرانی مجلس شورای اسلامی به سیستان توسط مدیرعامل شرکت مهندسی آبفای کشور براساس مطالعات و مستندات ارائهشده مطرح و در آذرماه سال 1401 طرح اضطراری سیستان با استفاده از منابع آبی هامون صابری در فاز یک و استفاده از منابع آبی دشت شیله و بندان و منابع زیرزمینی جنوب شرق سیستان (در فاز 2) مصوب شد. متاسفانه طی سالهای اخیر استفاده از آبهای سطحی در سیستان که از خارج کشور تامین میشود به حداقل رسید بهگونهای که
هیچ آوردی از هامون صابری و فرآهرود وارد ایران نشد. اما وجود منابع آب زیرزمینی قابل اتکا به دشت شیله میتواند بخش اعظمی از کمبودها را جبران نماید. منابعی که به همت کارشناسان منابع آب و شرکت آب و فاضلاب شناسایی و هماکنون چاههای دستگاهی با عمق متوسط در حال حفر است. پیشبینی میشود با حفر حداقل 30 حلقه چاه در این دشت که امکان توسعه نیز دارد و تکمیل خط انتقال آب دوم چاهنیمه به زاهدان آب را به سیستان منتقل کرد بهگونهای که با خطوط موجود و خط دوم انتقال به چاهنیمه 3 انجام و از آنجا با خطوط انتقال موجود تامین آب کل سیستان صورت خواهد گرفت. با فرض برداشت 30 لیتر بر ثانیه آب از هر حلقه چاه و 80 درصد شیرینسازی، امکان انتقال یک مترمکعب برای شرب سیستان فراهم خواهد شد تا 60 درصد نیاز آبی سیستان در پیک مصرف را تامین خواهد کرد. همچنین با برداشت آب از طریق چاههایی که توسط شرکت سهامی آب منطقهای در جنوب شرق دشت سیستان در حال حفر و تجهیز است و همچنین برداشت و انتقال آب از منطقه بندان آب شرب سیستان در شرایط فعلی از منابع آب زیرزمینی تامین خواهد شد.
نکته حائز اهمیت اینجاست که اقدامات لازم برای جلوگیری از بروز تنش آبی احتمالی در استان سیستان و بلوچستان صورت گرفته است و جای هیچگونه نگرانی نیست. طرح انتقال آب از دریای عمان با جدیت پیگیری میشود و علاوه بر یک کارگاه که در منطقه منزلاب احداث شده است، 5 کارگاه دیگر نیز در نقاط مختلف استان احداث میشود همچنین انتقال آب از منطقه تهلاب نیز در حال انجام میباشد و علاوه بر این پیگیری اجرای تعهدات کشور افغانستان در ارتباط با حقابه رودخانه هیرمند در برنامه کاری مسئولین امر در وزارت امور خارجه قرار دارد و در حال پیگیری است. همچنین در حوزه گازرسانی به منطقه سیستان و ارتقاء امکانات معیشتی در منطقه از ابتدای دولت سیزدهم اقدامات چشمگیری برای گازرسانی به منطقه انجام شده که به آن میپردازیم:
اجرای پروژه خط انتقال بین شهری زاهدان - زابل و تکمیل و بهرهبرداری از این پروژه که قبل از دولت سیزدهم کلنگزنی و در این دولت اجرا و به بهرهبرداری رسیده است.
تکمیل خط انتقال شهرهای زهک، ادیمی، دوست محمد، محمدآباد و علیاکبر که عملیات اجرایی آن قبل از دولت سیزدهم آغاز و هماکنون شبکه تغذیه و توزیع در این مناطق به پایان رسیده و در هفته دولت به بهرهبرداری خواهد رسید. همچنین در ادامه طرح بزرگ گازرسانی به منطقه سیستان عملیات اجرایی گازرسانی به شهرهای بنجار و جزینک آغاز و هماکنون در حال اجرا میباشد.علاوه بر این در راستای بهرهمندی از جمعیت روستایی منطقه سیستان از نعمت گاز، به طور جد پروژه در حال اجرا میباشد تا در آینده نزدیک ساکنین روستاهای منطقه نیز بتوانند از این امکان برخوردار شوند.
شایان ذکر است کارخانه بزرگ سیمان سیستان و همچنین کارخانه سیمان خاش دو واحد صنعتی هستند که در دولت سیزدهم از گاز بهرهمند شدهاند که این اقدام نیز گام مهمی در راستای حمایت از این واحدهای صنعتی و اشتغال در منطقه است. در بخش معدن نیز تمرکز بر تکمیل مطالعات اکتشافی و شناسایی یکی از بزرگترین ذخایر معدنی مس و طلای کشور در استان به میزان یک میلیارد تن در حوزه سیستان و انتخاب سرمایهگذار در قالب کنسرسیوم با مشارکت شرکتهای بزرگ معدنی کشور شامل توسعه معادن و فلزات، چادرملو، گهر زمین و فولاد مبارکه و... برای احداث کارخانه فرآوری با سرمایهگذاری حداقل 10 هزار میلیارد تومان انجام شده است.
باید گفت: همزمان با قهر طبیعت و سایه انداختن آن بر تمام زوایای زندگی مردم، اما خدمات برجستهای برای توسعه و آبادانی منطقه توسط نظام صورت گرفته است و موارد ذکر شده بخش کوچکی از اقدامات دولت برای ارتقاء شاخصهای توسعه و به تبع آن افزایش امید به زندگی و بالا بردن سطح معیشت مردم این منطقه است و دولت بنا دارد از طریق ارتقاء شاخصها و سرمایهگذاری در بخشهای مختلف اقتصادی، توسعه اقتصاد و تجارت مرزی (راهاندازی بازارچه کولهبری زابل از ابتدای دولت تاکنون) و احیاء و حمایت از واحدهای راکد صنعتی، معدن، میراث فرهنگی و گردشگری بخشی از دغدغههای مردم صبور و مرزدار این منطقه را مرتفع نماید.