ارتباط نزدیـک با نئونــــازیها
راستگراهای افراطی آلمان بیشتر و بیشتر به سیاق اسلافشان نزدیک میشوند
راستگراهای افراطی آلمان بیشتر و بیشتر به سیاق اسلافشان نزدیک میشوند
روحانگیز رها
منبع: اشپیگل
برگزارکنندگان، مدتها محل برنامه را مخفی نگاه داشتند. دعوتنامه تنها اشاره مبهمی به منطقه میکرد: «منطقه نینبرگ (وسر)» در ایالت لوورساکسونی، بین هانوور و برمن. مهمانها بیسروصدا رسیدند. کمی بیش از ۵۰ نفر، اواخر فوریه همان نزدیکی در اوخته لوورساکسونی، در هاف فرین جمع شدند که مزرعهای بود با یک رستوران و یک مرکز برگزاری مراسم. جمع شدند تا درباره «دهه رهای ۲۰» صحبت کنند. دعوتنامه این «نشست راهبردی» مخفیانه را بال جوانان حزب راست افراطی «جایگزین برای آلمان» یا «اِیافدی» از لوور ساکسونی فرستاده بودند. دیگر اعضای بال جوانان حزب، یعنی «جایگزین جوان» یا «جیاِی» از دیگر ایالات به این برنامه آمده بودند، شامل تورینگیا، ساکسونیآنهالت، اشلسویگهولستین و هسه.
دومینیک اش، معاون رئیس دفتر ایالتی جِیای است که علاقه دارد یک «تورسهمر» [چکش تور، از خدایان اساطیری اسکاندیناوی] به گردن بیندازد؛ علامتی محبوب راستگرایان افراطی. او در این نشست درباره «متاپولیتیک» سخنرانی کرد. سوژهاش این بود که چگونه فضای پیشاسیاسی را اشغال کنیم تا گفتوگو را به سمت راست بکشانیم. هم جِیای و هم ایافدی سالهاست علنی در این باره صحبت میکردهاند. پس چرا ناگهان این همه مخفیکاری؟
پسزمینه کلاسیک نئونازی
طبق پژوهشهای اشپیگل، یک سیاستمدار ایافدی هم در نشست حاضر بود و از سخنرانان هم بود: پیتر اشتاینبرن که اسم واقعیاش، پیر دورنبراخ است. او پیشتر رئیس آموزش ملیگرایان جوان یا «جِیاِن»، بال جوانان حزب نئونازی «دموکراتیک ملی» یا انپیدی در سطح کشور بود. او پیشتر در نشست سازمان دیگری هم شرکت کرده است؛ سازمانی که طبق الگوی یک گروه نئونازی ممنوعه به نام «هایمتروئه دویچه یوگونت»، «اچدیجِی» با ترجمه حدودی «جوانان وفادار به میهن آلمان» برپا شده بود. او حالا بهعنوان نویسنده و سخنران برای اندیشکدهای کار میکند که افراد و ایدههای نزدیک به انپیدی را تغذیه میکند و اخیراً هم نامش را به «دی هایمت» یا «میهن» تغییر داده است. به عبارت دیگر، پسزمینه کلاسیک نئونازی دارد.
ایافدی و بال جوانانش بارها و بارها ادعا کردهاند ارتباطی با نئونازیسم و راست افراطی ندارند. هر دو درگیر اقدامات قضاییاند تا مانع شوند، دفتر حفاظت از قانون اساسی آنها را بهعنوان سازمانهای «تأییدشده راست افراطی» طبقهبندی کند. دفتر حفاظت از قانون اساسی، نهاد اطلاعاتی داخلی است که مسئول زیر نظر گرفتن افراطگرایی در آلمان است. با این حال، گزارشها و تحقیقات اشپیگل حالا آشکار میکند که ایافدی، به گروههایی که ذات راست افراطی یا رسماً نئونازی دارند، نزدیکتر از آن است که پیشتر معلوم بود. این یک بار دیگر مشخص میکند که ایافدی و جیای تا چه حد به قلمرو راستگرایی افراطی وارد شدهاند.
ایافدی بهصورت علنی تلاش میکند خط مرزی بین خود و چنین سازمانها و احزابی را حفظ کند. در سالهای اخیر، انپیدی کارزارهایی برای جلب رأی مردم به ایافدی داشت تا بتواند مسائل مورد نظرش را به پارلمان ببرد. وقتی انپیدی چنین کرد، رهبران ایافدی از این کارزار فاصله گرفتند. حزب تلاش میکند نیروهایی را که حتی از این افراطیترند، با آنچه «فهرست ناسازگاری» میخواند، بیرون نگه دارد. هر کس که عضو ایافدی میشود و عضویتش را در یکی از این گروههای فهرست ناسازگاری اعلام نمیکند، به طور بالقوه میتواند از حزب اخراج شود.
حتی آندریاس کالبیتز، یکی از مردان بسیار قدرتمند ایافدی و از اعضای سابق کمیته اجرایی ملی حزب، در گیرودار یک جدال قدرت، با این قاعده بیرون رانده شد. رسانهها فعالیتهای مختلف نئونازی کالبیتز را گزارش دادهاند، شامل اینکه او در عکسی در اردوگاه گروه ممنوعه اچدیجِی دیده شده است. بر سر اینکه آیا او عضو این گروه بوده یا نه، بحثی هم در گرفت. کالبیتز در راهپیمایی ۲۰۰۷ نئونازیها در ماه مارس در آتن یونان هم حاضر بود. در آن تجمع، اودو وویت، رهبر وقت انپیدی و دیگر مقامات این حزب نئونازی هم حاضر بودند.
اما این حزب در پایبندی به فهرست ممنوعهاش چندان سختگیر نبوده است. بهعنوان مثال، عضویت کالبیتز در گروه پارلمانی ایافدی در پارلمان ایالتی برندنبورگ لغو نشده است. دیگرانی هم بودهاند که قاعده گروههای ممنوعه را نقض کردهاند و به آنها اجازه داده شده در ایافدی بمانند.
کاندیدای انپیدی که برای ایافدی کار کرد
نمونههای ارتباط نئونازیها با ایافدی، فهرستی طولانی است و تا خود کمیته اجرایی ملی پیش میرود؛ برای مثال، گفته میشود، یکی از اعضای قبلی کمیته اجرایی ملی، در گذشته برای مجلهای مرتبط با انپیدی، متونی تحت نام مستعار نوشته است و گزارش میشود، یکی از همکارانش هم در دوران دانشجویی، کتابی از ترانههای ناسیونالسوسیالیست نوشته است. هر دو رسماً به بال «میانهروتر» ایافدی تعلق دارند.
برای دفاتر ایافدی در بوندستاگ، پارلمان فدرال یا پارلمانهای ایالتی هم غیرمعمول نیست، استخدام افرادی که پیشتر در انپیدی فعال بودهاند یا حتی در سازمانهای ممنوعهای مانند اچدیجی. حتی مردی که همین ۲۰۱۴ بهعنوان عضو حزب نئونازی در انتخابات شرکت کرد و در ۲۰۱۷ برای جیان سخنرانی کرده بود، اجازه یافت از ایافدی حقوق بگیرد. آلیس ویدل که در کنار تینو چروپالا رهبر حزب است هم فردی را در تیمش بهعنوان مشاور سیاسی در گروه پارلمانی استخدام کرده است که در ماه ژوئن، بازدیدی از دفتر مرکزی انپیدی در تورینگیا داشته است. او ادعا میکند در جایگاه وکیل برای دیدار با موکلی آنجا بوده است.
بیورن هوک، رئیس دفتر ایالتی تورینگیا است. برای مقامات ارشد ایافدی مثل او، فهرست ناسازگاری معنای چندانی نداشته است، بلکه شاید اصلاً اهمیتی نداشته است. او حالا در صحنههای علنی در کنار کسانی ظاهر میشود که سازمانهایشان در این فهرست هستند، مثل کاری که اکتبر گذشته کرد. از طرف دیگر، هوک سالها تلاش کرده است دوستیاش را با تورستن هایس مخفی کند. هایس یک نئونازی تندرو و دبیر ملی انپیدی است.
نزدیکی فزاینده با طیف نئونازی در زمانی رخ میدهد که وضع ایافدی در نظرسنجیهای افکار عمومی، بهتر از همیشه است. طبق نظرسنجیها در سطح ملی، از هر پنج نفر یکی الان مایل است به ایافدی رأی دهد. در انتخابات ایالتی در شرق، این عدد از یکی از هر چهار نفر هم بیشتر است، گرچه تماسها با نئونازیها هم در شرق شدیدتر است. ایافدی حزبی است که اصراری عصبی دارد در صحنه علنی وانمود کند، ذهنیتی مدنی دارد و پای بر زمین قانون اساسی دارد. این وضعیت درباره چنین حزبی چه میگوید؟
ماتیاس کوئنت، جامعهشناسی است که در دانشگاه علوم کاربردی ماگدبورگ-استاندال تدریس میکند و کارشناس مسائل راست افراطی است. کارشناسانی مثل او از نزدیکی ایافدی با نئونازیها تعجبی نمیکنند: «ایافدی و انپیدی به لحاظ ایدئولوژیک ارتباط نزدیکی دارند.» او میگوید ایافدی مدتهاست که «انپیدی ملایم» بوده است. کوئنت اضافه میکند انپیدی «هم در شرق و هم در غرب آلمان، راه را برای ایافدی باز میکند.»
این پژوهشگر در تحلیلی روی رأیدهندگان که با همکارانش در سال ۲۰۱۷ انجام داد، چنین یافت که ایافدی بهخصوص در نقاطی خوب عمل میکند که انپیدی پیشتر در آنها حضوری قدرتمند داشته است. همزمان، در نقاطی که انپیدی آنقدر موفق نبوده است، عملکرد بدتری دارد. کوئنت میگوید یک «فضای فرهنگی و سیاسی خاصی» در کار است که به نفع احزابی مثل ایافدی است. این ربطی به سیاستهای فعلی دولتهای این مناطق هم ندارد. کوئنت اینجا درباره اثر عادیسازی صحبت میکند. این جامعهشناس میگوید «نئونازیسم در این مناطق، پذیرش و قابلیت انتخاب ایافدی را افزایش داده است. او اضافه میکند که مردم دیگر از این جریان نمیترسند.
امروزه به نظر میرسد، در ایافدی و جیای پرهیز کمتری برای کارکردن با افرادی وجود دارد که در فضاهای نئونازی فعال بودهاند، یا هستند، یا ارتباطاتی دارند. تعدادی از نمونههای فعلی نشان میدهند که اوضاع چنین است.
برای مثال، ماریو مولر، یک نئونازی باسابقه مجرمانه است که تازهترین فعالیتش در «جنبش هویتشناسی» بوده است. این جنبش هم گروهی بود که در فهرست ناسازگاری ایافدی بود. مولر حالا برای یکی از اعضای ایافدی در بوندستاگ کار میکند. «ریشرشه نورد» یا «تحقیقات شمال»، گروهی مستقل است که درباره نئونازیها پژوهش میکند. این گروه عکسهایی گرفته که مولر را در اواسط ژوئیه در کنار یک گروه پیادهنوردی نزدیک شهر برمن نشان میدهد. مقصد این گروه، استدینگزئره بوده است، یکی از زیارتگاههای سابق نازیها. همراهان مولر شامل اعضای فعال و سابق و مقامات انپیدی، جیان و یک گروه کوچک نئونازی به نام «دِر دریته ویگ» یا راه سوم بودهاند. مولر به درخواست برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداد.
طبق گزارشهای اشپیگل، گروه پارلمانی ایافدی در بوندستاگ مردی را استخدام کرده است که در برندنبورگ با اشپرلیشترن کار میکرده است. این گروه، در سال ۲۰۱۲ ممنوع اعلام شد، به خاطر «قرابت با ناسیونالسوسیالیسم». با گروه پارلمانی ایافدی در این باره تماس گرفته شد اما این گروه به هیچ سوالی پاسخ نداد.
عضو ایافدی در مهمانی تابستانه انپیدی
آنت میشلر، عضو شورای محلی در شهر میسن و در نزدیکی درسدن است. آنطور که تصاویر ریشرشه نورد نشان میدهد، او در مهمانی تابستانه انپیدی/دی هایمت و روزنامهاش دویچه استیم (صدای آلمانی) در اول ژوئیه شرکت کرده است. زمانی که برای اظهارنظر در این باره با میشلر تماس گرفته شد، او در پاسخ نوشت عکسهایی که اشپیگل ظاهراً به دست آورده است، نشان نمیدهند «که من به هیچ شکل در این جشن شرکت کردهام.» او همچنین تهدید کرد که اقدام قانونی خواهد کرد. در واقع، این تصاویر بهوضوح این سیاستمدار ایافدی را در کنار همسرش و یک نفر دیگر نشان میدهند که لااقل در حال ورود به محدودهای است که جدا شده و ورود افراد متفرقه به آن ممنوع است.
میشلر قبل از این، دو سال پیش هم بهخاطر ارتباط با انپیدی دچار مشکل شده بود. از او در حال صحبت در تجمعی علیه اقدامات مدیریت کرونا عکس گرفته شده بود، در کنار مردی مرتبط با انپیدی که از مجریان دویچه استیم هم هست و در این تصویر میکروفنی را برای او نگه داشته است. مدت کوتاهی در ایافدی سروصداهایی در این باره شد، اما بعد حزب شروع به دفاع از میشلر کرد و گفت در نهایت، مصاحبهای [بین دویچه استیم و میشلر] انجام نشده است.
حزب در کنار یکی از دبیران محلیاش هم همچنان ایستاده است. این یکی بیش از ۲۰ سال است که در صحنه راست افراطی فعال بوده است و با مقامات، اعضا و حامیان انپیدی/دی هایمت، گروه افراطی اتحادیه مردم آلمان یا دیوییو، ریپابلیکنر (حزب جمهوریخواه آلمان) و منکران هولوکاست ارتباط داشته است. این ارتباطات از ۲۰۱۷ علنی بودهاند، اما تا امروز دربارهشان هیچ اقدامی نشده است. این مرد در «نشست راهبردی» مخفی جیای در اوخته هم حضور داشته است؛ جایی که استاینبورن، راستگرای افراطی با نام مستعار دورنباخ سخنرانی کرده است.
دورنباخ، نویسندهای در متاپول است. متاپول، اندیشکدهای است که مدعی است «پلتفرمی برای متاپولیتیک راستگراست». این اندیشکده، بلاگی را اداره میکند که در آن، مقالات، مصاحبهها و پادکستها را منتشر میکند. انتشاراتی متصل به این اندیشکده، برنامه برگزار میکند و کتاب میفروشد. در میان کارشناسان، متاپول سازمانی پوششی است؛ برای راستگرایان افراطی و گروهها و احزاب نئونازی.
دورنباخ از طریق بازوی انتشاراتی متاپول، کتابی منتشر کرد، درباره سربازانی که شهری مینویسند و زندگیشان را «در خدمت مردم، سنتها و سرزمین پدری» قرار دادهاند. توضیحات کتاب میگوید این کتاب، کتابی است برای همه کسانی که «خواستار تصاویر واقعی مردان در دنیای امروز هستند و میخواهند قدرت اقدام آنها را پیش ببرد.» وقتی برای اظهارنظر در این باره با او تماس گرفته شد، دورنباخ گفت «سالها پیش» جیان و انپیدی را ترک کرده است و «هیچ فعالیتی در جیان یا ساختارهای مربوطش را ادامه نداده است.»
بین «هویتشناسان» و کرملین
دورنباخ این کتاب را با یوهانس شارف ویرایش کرده است. نام واقعی او هم جاناتان اشتامف است. او زمانی یک نئونازی تندرو بود. او حتی یک بار در کنار افراد همعقیدهاش، یک پسر سیاهپوست ۱۴ ساله را در خیابانها دنبال کرده بودند و بابت این کار حکمی تعلیقی هم گرفته بود. رویای اشتامف «اتحادی از همه دولتهای سفید، شامل ایالات متحده و فدراسیون روسیه است که مردمشان از اهمیت نژاد آگاه شدهاند.» در سال ۲۰۱۹، اشتامف در انتخاباتی محلی بهعنوان نامزد انپیدی شرکت کرد.
بعلاوه، متاپول مجلهای هم منتشر میکند. سردبیر این مجله، فردی اتریشی است که در دویچه استیم، ارگان انپیدی/دی هایمت هم دبیر است؛ از بنیانگذاران جنبش هویتشناسی بوده است و در نهادی مشغول است که به کرملین نزدیک است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، بابت فعالیت او در جشنواره جهانی جوانان به او مدال داده است. جشنواره جهانی جوانان، برنامهای تبلیغاتی بود که در سوچی برگزار شد.
از جمله نویسندگان دیگر این مجله، یک فعال قدیمی انپیدی، یک آهنگساز راست افراطی در سبک راک و الکساندر دوگین، نئوفاشیست روسی هستند. با این حال، رئیس انتشارات که خودش را ریچارد مولر معرفی میکند، میگوید شرکتش «هیچگونه ارتباط ظاهری یا محتوایی، با ناسیونالسوسیالیسم تاریخی یا ایدههای نئونازی ندارد.»
متاپول همچنین نوشتههای نویسندگانی از «راست جدید» را منتشر میکند، شامل آلن دی بنویست و هاینو باسلمن. باسلمن در گروه پارلمانی محلی در ایالت مکلنبورگ-پومرانی غربی در شرق آلمان، برای ایافدی کار میکنند.
او برای «زدسیون» هم مینویسد، نشریهای مربوط به ایافدی که گاتز کوبیچک، دوست راستگرای افراطی هوک منتشرش میکند. کوبیچک، بنیانگذار مؤسسه سیاست ایالتی یا آیافاس در اشنلرودا، ساکسونیآنهالت هم هست. این سازمان، ارتباطات نزدیک مداومی با مقامات ایافدی دارد. کارشناسان و همین طور دفتر حفاظت از قانون اساسی، آیافاس را بهعنوان سازمانی پوششی و کارخانه ایدهای برای ایافدی و جیای میبینند. اریک لنرت، رئیس آیافاس است.
لنرت به نوبه خود، همزمان در پارلمان ایالتی برندنبورگ در شرق هم برای ایافدی کار میکند. او همچنین در برنامهای برای اندیشکده متاپول هم حاضر شده است. اول ژوئیه، او در گوتمانشاوزن در ایالت شرقی تورینگیا سخنرانی کرد. بعضی از شرکتکنندگان در این نشست به نام «سمینار متاپولیتیک راستگرا» صورتهایشان را پوشانده بودند. بعضی حتی برای اینکه شناسایی نشوند، پلاکهای ماشینهایشان را برداشته بودند.
عکاسان ریشرشه نورد توانستند از حدود ۴۰ نفر از شرکتکنندگان عکس بگیرند و بسیاری را شناسایی کنند. این تصاویر هم در اختیار اشپیگل قرار گرفتهاند. در میان آنها، مردی هست که روی دستش خالکوبی جمجمه اساس دارد و رویش علامت «خورشید سیاه». یکی از فعالان درجهبالای «در دریته وگ» هم آنجا بوده است، به عنوان فعال حزبی که آن هم در فهرست ناسازگاری ایافدی هست.
رئیس گروه راست افراطی «ماسونهای آزاد» هم آنجا سخنرانی کرد و بعداً از این اقدام دفاع هم کرد. وقتی برای اظهارنظر با او تماس گرفته شد، او گفت موضوع این برنامه «تبادل مواضع جالب در مقابل حضاری باکفایت» بوده است. یکی دیگر از حضار، سردبیر مجله «زوئرست» (اول) بود. این مجله از جمله مواضعش، اعضای «وافناساس» را به عنوان نماد تعظیم میکند. با این حال، مقامات ارشد ایافدی از قبیل آلیس ویدل، رهبر گروه پارلمانی و ماکسیمیلیان کرا، دبیر فعلی کمیته اجرایی فدرال، با این مجله مصاحبه کردهاند.
تلاش بیرونی برای فاصلهگرفتن از گروههای این چنین، اما حفظ مخفیانه ارتباطات با این صحنه. این حزب چطور این دو مسیر را کنار هم پیش میبرد؟ اریک لنرت، در برندنبورگ برای ایافدی کار میکند و به نمایندگی از متاپول سخنرانی میکند. وقتی در این باره از او سوال شد، او گفت «من برای هر جمعی که به رنج و لزوم دولت توجه داشته باشد، سخنرانی خواهم کرد.» از او پرسیده شد آیا این برای گروه پارلمانی ایافدی مشکلی به حساب میآید یا نه. او این سوال را بیپاسخ گذاشت.
متاپول، اندیشکده مرتبط با انپیدی و مؤسسه سیاست ایالتی که با ایافدی مرتبط است، ظاهراً سالها با هم کار کردهاند. پستی در بلاگ متاپول منتشر شده است که توضیح میدهد نمایندگانش چطور در یک آکادمی تابستانه آیافاس در اشنلرودا شرکت کردهاند. این پست اشاره میکند که آنجا «چهرههای آشنای بسیار» دیدار کردند و «ارتباطاتشان با هم را حتی بیشتر کردند.» بهعلاوه در همان محل برنامه «این پروژه و آن پروژه» را ریختند و «همانند شبهای بسیار دیگری در اشنلرودا، از مصاحبتی دلنشین لذت بردند.»
بسیاری از بازیگران درون ایافدی، مدتهاست قانع شدهاند «پیرامون» باید تقویت شود. آنها به پروژههای راستگرای افراطی کمک مالی میکنند و این کار را تا حدی از محل تنخواهی انجام میدهند که بهعنوان عضو پارلمان دریافت میکنند. همچنین از هوادارانشان میخواهند از آیافاس که پایگاهش در اشنلروداست کتاب بخرند. در مجمعهای حزبیشان هم مطالب رسانههای راست افراطی را به نمایش میگذارند.
آموزش هنرهای رزمی
در جیای، بعضیها حتی از این هم فراتر میروند: سال گذشته، فعالان ضدفاشیسم، چندین عکس در اینترنت منتشر کردهاند که اعضای جیای و ایافدی را در حال تمرین هنرهای رزمی نشان میدهد، در برلین و در کنار حامیان جنبش هویتشناسی و فعالان انپیدی/دی هایمت و جیان. در میان آنها، ماریو مولر هم هست که الان عضو ایافدی در پارلمان است.
مسئله در نهایت روی میز کمیته اجرایی ایالتی ایافدی در برلین رفت. اشپیگل مکاتبات ایمیلی مربوط را دیده است. از یکی از اعضای جیای خواسته شد درباره اقدامات خودش به رهبران حزب توضیح دهد، اما او درک چندانی نسبت به موضوع از خود نشان نداد. این عضو جیای نوشت در یک «باشگاه ورزشی شهرداری» بوده است: «آیا قبلش با جزئیات خبردار شده بودم که آنجا چه کسی دارد تمرین میکند؟ نه. آیا باید [سعی میکردم که] خبردار میشدم؟ نه.» و اینکه: «این باشگاه در مقابل شما مسئول نیست، همینطور که در مقابل من نیست.» او با اعتماد به نفس اضافه میکند که اقدام برای اخراج او از حزب «هیچ شانسی نه برای موفقیت در حزب دارد و نه در دادگاههای مناسب.»
لحن این عضو، مشخصاً مدیرکل حزب در این منطقه را ناراحت کرده بود: «در این مرحله، نمیخواهم بیشتر درباره نحوه بیان شما در ایمیل اول حرفی بزنم.» او در ادامه مینویسد، چون هنوز در رسانهها و حلقههای سیاسی دارد درباره این موضوع حرف زده میشود، هنوز سوالاتی هست که باید به آنها پاسخ داده شود.
اما در نهایت، چنانکه اغلب پیش میآید، هیچ اتفاقی نیفتاد. وقتی برای اظهارنظر در این باره از این حزب سوال شد، ایافدی پاسخ داد: «دلیلی برای اقدام بیشتر نبود. تحقیقات ما نشان داد که این یک باشگاه ورزشی معمولی بوده است.»