نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
تشدید تنشها در خلیج عمان
با تشدید حضور ایران و ایالات متحده در آبهای خاورمیانه، تنشها در حال افزایش است. پنتاگون اعلام کرد که با استقرار جتهای جنگنده F-16، یک هواپیمای تهاجمی A-10 و یک موشک هدایتشونده، یک ناوشکن یواساس توماسهادنر و جنگندههای F-35 را در خلیج عمان و تنگه هرمز مستقر خواهد کرد. ناوشکن یواساس مک فول، هفته گذشته مستقر شده است. واشنگتن هنوز مشخص نکرده است که این کشتیها چه مدت در منطقه خواهند بود اما اعلام کرده که آنها برای نظارت بر امنیت و حمایت از تلاشهای حفاظتی برای خطوط کشتیرانی محلی در آنجا هستند.
ایران با برگزاری مانورهای نظامی نهچندان نامحسوس به شبیهسازی حمله در تنگه پاسخ داد. این رزمایش در اعماق دریای مرکزی ایران شامل بیش از ۹۰ هواپیما از جمله جتهای جنگنده، پهپادها و بمبافکنها بود که در حجم گستردهای از پایگاه بندرعباس، که در دهانه تنگه هرمز قرار دارد، خارج میشدند. این اقدامات به این نکته اشاره میکرد که این رزمایش میتواند به نیروهای ایرانی کمک کند تا برای حملات علیه بازیگران خارجی که از کشتیهای تجاری عبوری در خلیج عمان محافظت میکنند، آماده شوند. بهرغم تنش عمومی و بیاعتمادی که مشخصه روابط ایران و ایالات متحده است، تنش اخیر پس از تلاش ایران برای توقیف دو نفتکش در تنگه هرمز - یکی از استراتژیکترین گلوگاههای جهان - آغاز شد. اختلافات در اینجا میتواند زنجیرههای تامین جهانی را ویران کرده و هزینههای عرضه و قیمت انرژی را به سقف برساند. ایران اهمیت این تنگه را تصدیق میکند و بهدنبال آن است تا از مجاورت آن استفاده کند و بهطور دورهای نفتکشهای با پرچم خارجی را تهدید کرده و آشکارا توقیف کند. تنها طی دو سال، تهران بیش از پنج کشتی تجاری (که ما از آنها میشناسیم) توقیف کرده است. اما ماجرای
اخیر متفاوت بود. با نزدیک شدن دو کشتی به تنگه، نیروهای ایرانی تیراندازی کردند. زمانی که ناو یواساس مک فول وارد شد، طبق گزارشها، کشتیهای ایرانی فرار کردند و واقعیت اکنون این است که ایالات متحده و متحدانش نیاز فوری به تامین پوشش هوایی در این مرکز حیاتی انرژی را احساس میکنند. تشدید ناگهانی تنش نشان میدهد که بهرغم همه اقداماتی که در گذشته برای تنشزدایی صورت گرفته، منطقه همچنان پر از تنش و منافع هر دو کشور همچنان متفاوت است. همچنین رفتار ریسکپذیر جدید از سوی ایران را نشان میدهد و اینکه دولت قصد دارد اهرم فشاری علیه ایالات متحده، شرکای آن و بازیگران منطقهای برای پیگیری منافع خود ایجاد کند، درحالیکه درها را برای عادیسازی و کاهش تنش از طریق گفتوگو با رقبای سنتی خلیجفارس باز نگه میدارد. تهران در حال ساخت کنشهای متعادل حساس است؛ سالها تحریمهای غرب و انزوای تجاری ناشی از آن، این کشور را با مشکل مواجه کرده است و بهدنبال رفع فوری تحریمها است. ایالات متحده و شرکای آن تنها در صورتی لغو تحریمها را در نظر خواهند گرفت که ایران رفتار خود را تعدیل کند و امتیازاتی در رابطه با برنامه هستهای خود یا حضور
شبهنظامیان نیابتی که منافع ایالات متحده در سرتاسر سوریه را تهدید میکنند، ارائه دهد. در حالی که ایران بارها به میز مذاکره نزدیک شده است، از تغییرات دائمی که ایالات متحده و شرکای آن خواستار آن هستند، سرباز زده است، حداقل تا حدی به این دلیل که نمیتواند اعتبار خود را در داخل از دست بدهد. دولت تازه ماهها تظاهرات سراسری و ضددولتی در سرتاسر کشور بر سر مرگ مهسا امینی را پشت سر گذاشته که بزرگترین چالش برای ایران از زمان انقلاب ۱۹۷۹ تاکنون است. اگرچه ایران توانسته است از طریق ترکیبی تنظیم شده از شامل قطع اینترنت، دستگیریها و... قدرت خود را حفظ کند اما این کنترل هنوز ضعیف است و دولت را متقاعد میکند که نمیتواند عقبنشینی کرده و اصلاحات عمدهای را اجرا کند که مخالفان را راضی کند، یا در مقابل توهینهای غرب ضعیف به نظر برسد. همچنان تلاشهایی برای احیای مذاکرات بر سر برنامه هستهای ایران انجام میشود، اما کارساز نیست. اگرچه تلاشها مکرر است، اما بحثها به جایی نرسیده چراکه خطوط قرمز دو طرف تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است. این امر فضای بیشتری را برای رفتار جسورانهتر و تشدید تنش محدود ایجاد کرده است، بهویژه
برای ایران، که میخواهد از انزوای اقتصادی خود خارج شود.