بازسازی بزرگ ساختارهای نظامی در هند
دهلینو در تلاش است تواناییهایش را در مقابله با چپن و اتحاد با آمریکا تقویت کند
دهلینو در تلاش است تواناییهایش را در مقابله با چپن و اتحاد با آمریکا تقویت کند
کامران بخاری
استاد امنیت ملی در دانشگاه اوتاوا
موقعیت استراتژیک هند چندین سال است که در وضعیت متزلزلی قرار گرفته است و این مسئله دهلینو را وادار کرده است تا بزرگترین سازماندهی مجدد نظامی را از زمان تأسیس این کشور در سال 1947 آغاز کند. این غول جنوب آسیا در حال دور شدن از تمرکز تاریخی خود در جناح غربی با رقیب هستهایاش پاکستان است و قصد دارد بر چالشهای بسیار بزرگتر مقابله با تهدید فزاینده درگیری با چین و ایجاد قابلیتهای قدرت خود در حوزه اقیانوس هند تمرکز کند. نیاز به پرداختن به این چالشهای نوظهور، محرک اصلی حرکت ارتش هند برای ایجاد سه فرماندهی سهگانه جدید است؛ یعنی مراکزی که هر سه شاخه ارتش (ارتش، نیروی هوایی و نیروی دریایی) را درگیر میکنند. بزرگی تجدید ساختار نظامی، همراه با اینرسی معمول بروکراتیک، به این معنی است که تکمیل این فرآیند سالها طول خواهد کشید. هرچند رشد سریع اقتصادی هند به ارتقای قابلیتهای دفاعیاش در سالهای آینده کمک خواهد کرد. هند قرار است در ماه آینده، یعنی زمانی که این کشور هفتادوششمین سالگرد استقلال خود را جشن میگیرد، اولین فرمان از سه فرمان یکپارچهسازی فرماندهی را صادر کند. براساس گزارش رسانههای هندی، فرماندهی جنوب غربی
مستقر در جیپور بر روی مرز غربی با پاکستان تمرکز خواهد کرد. دومین فرماندهی شمالی مستقر در لاکنو بر تهدیدات فزاینده چین در امتداد مرز هیمالیا تمرکز خواهد کرد. در همین حال، ستاد فرماندهی دریایی در کارور، در ایالت کارناتاکا در جنوب غربی مستقر خواهد بود و بر دفاع از سواحل جنوبی و همچنین قابلیتهای نیرو در حوزه اقیانوس هند و فراتر از آن تمرکز خواهد کرد.
دو فرماندهی اول بهصورت چرخشی توسط فرماندهان چهار ستاره ارتش و نیروی هوایی هدایت میشوند، درحالیکه فرماندهی سوم توسط یک افسر نیروی دریایی هدایت میشود که مستقیماً به افسر ارشد نظامی کشور، رئیس ستاد دفاعی، گزارش میدهد. این پست همین چهار سال پیش ایجاد شد. عملیات نظامی عملاً توسط این افسران ارشد، رهبری خواهد شد، درحالیکه هر یک از سه فرمانده مسئول جذب و نگهداری شاخههای نظامی مربوطه خود خواهند بود. قبل از این سازماندهی مجدد، ارتش تنها دو فرماندهی سهگانه داشت: فرماندهی آندامان و نیکوبار. این فرماندهیها مسئول منطقه دریایی هممرز میانمار، تایلند و اندونزی و فرماندهی نیروهای راهبردی و مسئولیت زرادخانه هستهای کشور را برعهده داشتند. پلتفرمهای یکپارچه جدید از 17 فرماندهی موجود در سراسر ارتش تشکیل میشوند که هرکدام از آنها 7 فرماندهی ارتش و نیروی هوایی و سه فرماندهی نیروی دریایی هستند. همچنین برنامههایی برای فرماندهی مشترک دیگر به رهبری افسران سه ستاره مسئول لجستیک، آموزش، سایبری، فضا، موشک و اطلاعات وجود دارد. آنها به رئیس ستاد دفاع پکپارچه که زیر نظر رئیس کمیته رؤسای ستاد است، گزارش خواهند داد. این تغییرات
عظیم در ساختار و عملکرد نیروهای مسلح هند منعکسکننده تغییرات در وضعیت امنیت منطقهای و جهانی، در 15 سال گذشته یا بیشتر است. چالش اصلی امنیتی هند از جانب پاکستان، دیگر آن چیزی نیست که دو همسایه بخواهند مشابه دهههای قبل در چهار جنگ در سالهای 1947، 1965، 1971 و 1999 بر سرش با یکدیگر بجنگند. رهبری نظامی پاکستان، که بر بسیاری از عناصر جامعه و سیاست پاکستان تسلط دارد، اخیراً در تلاش است تا کشور را به سمت عادیسازی روابط و تجارت با هند هدایت کند. پاکستان بهطور فزایندهای بر جناح غربی خود متمرکز شده است، که در سالهای اخیر به دلیل افزایش شورشها به رهبری شورشیان اسلامگرا و جداییطلبان بلوچ، ناامن شده است. حالا این منطقه به جای مرزهای شرقی با هند، اولویت امنیتی یافته است. در طول ربع قرن گذشته، تهدید هند از جانب پاکستان عمدتاً از سوی بازیگران غیردولتی اسلامگرا سرچشمه گرفته است. در اواخر دهه 2000 این تهدید برای پاکستان از یک دارایی ارزشمند به یک تهدید برای خود اسلامآباد تبدیل شده است.
با این حال، دهلینو نمیتواند با توجه به ابهامات پیرامون وضعیت امنیتی پاکستان در درازمدت، ژست گارد خود را خیلی پایین بیاورد. در همین حال، هند نیز نگران تهدید چین است. چین در یک دهه گذشته به شدت رفتار خصمانهای در قبال هند داشته است. دهلینو در سه بخش استراتژیک با چالشهای امنیتی از سوی پکن مواجه است: مناطق شمال غربی، مرکزی و شمال شرقی که در مرز 2200 مایلی هند و چین قرار دارند. این مرز احتمالاً با تشدید رقابت ایالاتمتحده و چین و افزایش همسویی ایالات متحده و هند پرتنش خواهد شد. بهویژه با توجه به اینکه هند تنها منطقهای در جهان است که چینیها در آن تجربه و توانایی برای اقدام نظامی دارند. اگرچه دهلینو با هیچگونه تهدید فوری از سوی اقیانوس هند روبهرو نیست، اما همچنان مجبور است منابع خود را به جناح جنوبیاش اختصاص دهد. این کار برای توانایی هند در جهت تبدیل شدن به متحد نظامی اصلی ایالات متحده در منطقه وسیعتر هند و اقیانوس آرام بسیار مهم خواهد بود. از زمانی که پکن استراتژی موسوم به «رشته مروارید» را راهاندازی کرد، امنیت دریایی برای هند بسیار مهمتر شده است. بنابراین دهلینو برای ایجاد استحکامات نظامی و نقاط
تجاری در امتداد اقیانوس هند، تلاش مضاعفی را آغاز کرده است. با این حال، این استراتژی تا حد زیادی ناموفق بوده است. به همین دلیل است که پکن در تلاش است تا هند را بر روی مرز مشترک خود در هیمالیا بهجای جناح جنوبی خود متمرکز نگه دارد.
در نهایت، ساختار فرماندهی جدید بهگونهای طراحی شده است که به هند اجازه میدهد در برابر هرگونه تهدید پاکستان و چین اقدام کند. خصوصاً اگر دو کشور علیه دهلینو با هم تبانی کنند.