اندیشکدهها
پس از شورش: فرانسه در بنبست
پس از شورش: فرانسه در بنبست
پس از مرگ ناهل و شورشهایی که پس از آن رخ داد، چه عواقبی در انتظار فرانسه خواهد بود؟ آیا این وقایع باعث اصلاحات و ریشهکن کردن عوامل خشونت خواهد شد؟ مطمئنا نه! آیا این وقایع بر روند سیاست در فرانسه تاثیر خواهد گذاشت؟ به احتمال زیاد بله و این تاثیر مثبت نخواهد بود. مرگ ناهل که توسط دوربینهای ویدئویی ضبط شد، فرانسه را بهتزده کرد. این نخستینبار نبود که یک جوان از اقلیت توسط پلیس کشته میشد، اما این بار همه تصاویر آن را میدیدند. این واقعه برای فرانسه مشابه آنچه بود که در آمریکا برای جورج فلوید رخ داد، واقعهای چنان بهتآور که باعث شد امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه آن را غیرقابل توضیح و غیرقابل بخشش توصیف کند. ناهل به تجسم همه مستضعفان و به حاشیه راندهشدگان فرانسه تبدیل شد. جوانان اقلیت در فرانسه با او همذاتپنداری کردند و اینگونه تصور میکردند که به خودشان حمله شدهاست. در زمان آن وقایع مرگ ناهل میتوانست به عنوان انگیزهای اصیل برای بازنگری در خصوص مسائل مرتبط با نژادپرستی، تبعیض و استمرار خشونت پلیس تلقی شود؛ در عوض این واقعه به سرعت انگیزهای شد برای شورش و شورش برای غارت. شبکههای اجتماعی کمک کردند
تا شورشیها بتوانند اقدامات خود را در سراسر کشور منتشر کنند و آن را به چیزی شبیه یک قیام سراسری تبدیل کنند. خشونتها بلافاصله با واکنش منفی مواجه شد: ۹۳ درصد از جمعیت فرانسه خشونت را محکوم کردند، ۸۹ درصد بهصورت خاص خشونت علیه پلیس را محکوم کردند. از میان افرادی که به نظرسنجیها پاسخ دادند، ۹۳ درصد معتقد بودند که مرگ ناهل پیشزمینه این خشونتها بود.
بخش اعظم خشونتها متوجه ساختمانهایی بود که نماد حکومت محسوب میشدند: پاسگاههای پلیس، ساختمانهای شورای شهر و مدارس. چرا مدارس؟ چون بسیاری از جوانان اقلیت، مدارس را نه به عنوان ابزاری برای پیشرفت اجتماعی بلکه بهعنوان ابزاری برای مهار خودشان میدیدند. رهبران فرانسوی همواره مدعی هستند که فرانسه برخلاف آمریکا محلههایی برای زندگی جداگانه اقلیتها ندارد. اما این ادعا درست نیست. Cités (کلان شهرها) فرانسه که مجموعهای از پروژههای بزرگ ساختمانهای بلندمرتبه هستند که بعد از جنگ جهانی دوم ساختهشدهاند به تدریج با خروج فرانسویهای سفیدپوست بهشدت به محل تبعیض نزادی تبدیل شد. بسیاری از مهاجرانی که بعد از جنگ جهانی دوم به فرانسه آمدهبودند، بعد از صنعتزدایی از اقتصاد فرانسه و محو فرصتهای شغلی برای افراد کممهارت، در میان این cités محبوس شدند. رویای آنها برای پیشرفت اجتماعی حتی از گذشته هم کمرنگتر شد. cités به دنیای خودشان تبدیل شدند. وقتی سیاستمداران راستگرا میگویند که شورشیها «فرانسوی واقعی نیستند» یا «فقط اسماً فرانسوی هستند» این تصور را تقویت میکنند که این محلهها متفاوت هستند و با فرهنگ و ارزشهای فرانسه
همسو نیستند.
دوره ریاستجمهوری امانوئل مکرون سال ۲۰۲۷ به پایان میرسد. چه کسی قرار است جانشین او شود؟ ژان لوک ملانشون، رهبر جناح چپ بعد از آغاز شورشها حاضر به محکوم کردن آن نشد و تاکید کرد که باید با سوگ معترضان همراهی کرد. تغییر نگرش افکار عمومی نسبت به شورشها باعث شد تا پایگاه چپها آسیب ببیند. حزب مکرون، یک جریان مبتنی بر شخصیت است که بر مبنای اطرافیان او تشکیل شدهاست. بسیاری از چهرههای برجسته حزب مکرون خودشان را جانشین شایسته او میدانند و به همین دلیل ممکن است در انتخابات آینده آرای جریان میانهرو را متشتت کند. حزب راست افراطی اجتماع ملی به رهبری مارین لوپن، که براساس شعارش برای محدود کردن مهاجرت محبوب شدهاست، توانست برخلاف انتظار و برخلاف حزب قدیمی راست میانه جمهوریخواهان، موضعگیری تندی علیه اقلیتها نشان ندهد. دستکم ۵۰ درصد از شهروندان فرانسوی معتقدند که لوپن در پی اعتراضهای تابستان سال جاری توانست محبوبیت خود را افزایش دهد. این احتمال وجود دارد که در دوران ضعف بقیه رقبا، لوپن به پیشتاز انتخابات ۲۰۲۷ تبدیل شود. اینکه ریاستجمهوری لوپن برای فرانسه، اروپا و ناتو چه معنایی خواهد داشت، باعث نگرانی میشود.
در همین حال شورشها باعث آسیب بیشتر به محبوبیت مکرون شد؛ در نتیجه شهرت او بهعنوان یک رهبر اروپایی و شعارهایش مبنی بر خودمختاری استراتژیک اروپا، ممکن است آسیب ببیند.