پس از سیلاب اخیر در البرز، نگرانی‌ها درباره خطر رواناب‌های ناگهانی در پایتخت افزایش یافته است
کدام مناطق تهران بیش از دیگر نقاط در معرض سیلاب‌اند؟
یک استاد دانشگاه با اشاره به موقعیت کوهپایه‌ای تهران و تغییر مسیر یا محدود شدن برخی روددره‌ها، مناطق شمالی و غربی پایتخت را از پهنه‌های آسیب‌پذیر در برابر سیلاب‌های ناگهانی و جریان‌های واریزه‌ای دانست.
به گزارش هم‌میهن آنلاین، مهدی زارع، استاد دانشگاه، در یادداشتی با اشاره به سیلاب ۱۱ و ۱۲ مهر ۱۴۰۵ در محدوده جنوبی البرز، به‌ویژه عظیمیه کرج، نوشت وقوع بارش‌های شدید بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا تهران نیز با خطر سیلاب روبه‌روست. به گفته او، قرارگیری پایتخت در دامنه جنوبی البرز و وجود دره‌ها و روددره‌های کوهستانی، این شهر را در برابر سیلاب آسیب‌پذیر کرده است.
زارع منطقه یک تهران را به دلیل شیب تند و هم‌جواری با دره‌های کوهستانی از نقاط حساس دانست. دره‌های دارآباد، گلاب‌دره، نیاوران، تجریش، ولنجک و درکه از جمله مسیرهایی هستند که ساخت‌وساز در بستر و حریم آن‌ها می‌تواند جریان طبیعی آب را مختل کند. سابقه سیلاب تجریش در چهارم مرداد ۱۳۶۶ نیز نشان می‌دهد که طغیان این مسیرها می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.
در غرب تهران، پونک، حصارک و محدوده مسیل‌های پونک و کن در معرض خطر قرار دارند. به نوشته این استاد دانشگاه، تغییر کاربری زمین، تسطیح تپه‌ها، تخریب پوشش گیاهی و ساخت‌وساز در حریم رودخانه‌ها می‌تواند احتمال سرریز آب در بارش‌های شدید را افزایش دهد. در حوزه آبریز کن نیز امکان وقوع سیلاب واریزه‌ای وجود دارد؛ پدیده‌ای که در آن آب، خاک و سنگ با سرعت به سمت پایین‌دست حرکت می‌کنند.
زارع به‌طور ویژه به محدوده دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات اشاره کرد؛ منطقه‌ای کوهپایه‌ای با شیب‌های تند که در آن جاده‌سازی، ساخت‌وساز و تغییر مسیر زهکشی طبیعی می‌تواند خطر رواناب و ناپایداری دامنه‌ها را تشدید کند. در صورت رها شدن خاک و سنگ از دامنه‌ها، مسیرهای پایین‌دست و بزرگراه‌هایی مانند ستاری، باکری و آزادگان نیز ممکن است با آب‌گرفتگی، انسداد یا خسارت روبه‌رو شوند.
منطقه ۲۲ نیز به دلیل گسترش ساخت‌وساز و افزایش سطح آسفالت و بتن با خطر افزایش رواناب مواجه است. اگر ظرفیت شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی و کانال‌های انتقال متناسب با توسعه شهری نباشد، احتمال آب‌گرفتگی معابر و سیلاب‌های موضعی افزایش می‌یابد.
این استاد دانشگاه، ساخت‌وساز در حریم روددره‌ها، کاهش عرض مسیل‌ها، پوشاندن یا کانالیزه کردن غیراصولی آن‌ها و از بین رفتن باغ‌های کن، فرحزاد و شمیرانات را از عوامل تشدید خطر سیلاب برشمرد. باغ‌ها و پوشش طبیعی می‌توانند بخشی از آب باران را جذب کنند و حذف آن‌ها، حجم رواناب را افزایش می‌دهد.
زارع برای کاهش خطر، بر اقداماتی مانند ایجاد سازه‌های رسوب‌گیر و تأخیری در بالادست، احیای طبیعی روددره‌ها، راه‌اندازی سامانه‌های هشدار سریع و استفاده از سطوح نفوذپذیر و باغ‌های باران تأکید کرد. او همچنین پایش مستمر، تثبیت دامنه‌ها، بهبود شبکه زهکشی و محدود کردن ساخت‌وساز در پهنه‌های پرخطر را ضروری دانست و ارزیابی دقیق‌تر خطر را وابسته به مطالعات محلی هیدرولوژیکی و ژئوتکنیکی عنوان کرد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
