اندیشکدهها
درک درگیریهای امروز پیشبینی جهان در آینده
درک درگیریهای امروز پیشبینی جهان در آینده
بررسی شرایط کنونی جهان پیشنیاز پیشبینیهای آینده است. کشورها براساس نیازشان، چه اقتصادی باشد چه نظامی یا سیاسی با یکدیگر تعامل میکنند. این تعاملات ممکن است خصمانه باشند یا مشارکتی ولی در هر صورت تعامل باید وجود داشته باشد. جهان سپس شهر فرنگی از ارتباط است که مفهوم آن دائما تغییر میکند. وظیفه فعلی ما این است که این الگوها را بفهمیم تا بتوانیم درک بهتری از آینده داشته باشیم.
برای این امر آنچه مهم است کنار گذاشتن موضوعات کماهمیت و شناسایی مسائل مهم است. از آنجایی که سروصداها در سیستم جهانی بهندرت به مفاهیم طولانیمدت مرتبط میشود، اساس شیوه ما باید استخراج موارد ضروری با تمرکز بر محدودیتهای تحمیلشده توسط واقعیت باشد. اما برای این امر باید لحظه را درک کنیم چون در لحظه زندگی میکنیم و باید خود را با آن تطبیق دهیم. چون شکل جهان در لحظه کنونی، شروع یک پیشبینی از آینده است. درک این لحظه و ایجاد نقشهای از موضوعات مهم هر کاری را امکانپذیر میکند. بهطور خلاصه، ساده کردن جهان آن را قابل درک میکند.
در این لحظه، جهان به دور ایالات متحده میچرخد. آمریکا بزرگترین اقتصاد جهان و قدرتمندترین نیروی نظامی است و قدرتمندترین موقعیت جغرافیایی را دارد. این کشور با هیچ تهدیدی در خشکی روبهرو نیست و هیچ کشوری توان حمله دریایی به آن را ندارد. بنابراین با هیچ تهدیدی وجودی روبهرو نیست و فضای زیادی برای مانور دارد، در مسیر خود با عواقب کمتری روبهرو است و بهراحتی از تبعات پیشآمده بازمیگردد.
جهان سه قدرت بزرگ دیگر نیز دارد: اول چین که سعی میکند پس از قرنها اختلافات خارجی و داخلی ظهور کند و حالا با این سوال روبهرو شده که آیا پیشرفتهایش پایدار خواهند ماند یا نه. دوم روسیه که یکبار قدرت جهانی بود و حالا بهدنبال بازیابی آنچیزی است که در سالهای 1990 از دست داده. سوم اروپاست که تلاش میکند خود را از آنچه که به قیمت جایگاه صدر جهان بودن تمام شد بازسازی کند. یک نیروی مهم دیگر هند است که چشمانداز غیرقابل مقایسه باندبازیهایش اغلب از درک تواناییهایش جلوگیری میکند. قدرتهای کوچکتر دیگری نیز وجود دارند، هرکدام تا حدی دارای حاکمیتاند، هرکدام یا کشورهای دیگر را استثمار میکنند یا تحت استثمار قرار گرفتهاند. آنها را هم باید تحتنظر داشت چون اغلب میتوانند بیشتر از وزنشان ضربه وارد کنند.
ما میتوانیم جهان را با خلاصه کردن درگیریهای بومی برای قدرتهای بزرگ و همچنین روشی که درگیریها، قدرتهای کوچکتر را جذب میکنند، خلاصه کنیم. یک درگیری تلاش روسیه برای دستیابی به عمق استراتژیک بهوسیله اجبار اوکراین به بازگشت به روسیه است. دیگری درگیری میان چین و آمریکا که درآن چین بهدنبال کنترل آبهای شرقی است، آمریکا بهدنبال مسدود کردن این دسترسی و درنتیجه بازگشت سلطهگریاش بر سراسر دریاهاست. اروپا، پیدایش تاریخی سیستم جهان است، در طول تاریخ با خود درگیر بوده و حالا این جنگ را بهشیوههایی راه میاندازد که درک آن هم پیچیدهست و هم مشکل.
اولین درگیری با این فرض روسیه آغاز شد که اوکراین بهسرعت درهم میشکند؛ خیلی قبلتر از آنکه آمریکا بتواند قدرت خود را بهکار گیرد. شکست در غلبه سریع بر اوکراین بهطور ویژهای ارتش روسیه را تضعیف کرده و به اقتصاد این کشور آسیب رسانده است. سوالی که به پیشبینی مرتبط میشود این است که آیا سیستم سیاسی کنونی روسیه با فرض ادامه شکستهای نظامی و تحت فشار اقتصادی میتواند خود را بازسازی کند یا نه. درگیری دوم ریشه در نیاز چین به دسترسی دریایی به تجارت دارد. صادرات اساس رشد اقتصادی چین و بهترین سلاح علیه ناآرامیهای داخلی است. الزام چین برای دسترسی به اقیانوسهای جهان منافع آمریکا را برای حمایت از خود تهدید میکند. آمریکا بهتازگی یک کمربند حفاظتی بهداشتی از ژاپن تا استرالیا ساخته و هند در یک درگیری کوچک با چین در خشکی گرفتار شده است. در این میان، اعمال فشار اقتصادی از سوی آمریکا، اقتصاد چین را تضعیف کرده و مقداری ناآرامی اقتصادی بهوجود آورده است.
بیشتر این موضوعات آشکارند اما آنچه واضح است آغاز درک جهان و پیشبینی است. اگر آنچه آشکار است را از سروصداها کم کنیم به جوهره واقعیت ژئوپلیتیکی میرسیم. درک سادهترین واقعیت بهترین نقطهای است که میتوانیم موقعیت خود را در پیچیدگیهای جهان حفظ کنیم. نمیتوانید اجازه دهید آنچه آشکار است بهتنهایی استوار بماند اما این حقیقت را هم نمیتوانید فراموش کنید: آمریکا مثل انگلیس و قبل ازآن رُم نیروی اصلی شکلگیری جهان امروز است. آینده دیرتر میآید.