دیپلماتها
پایان عصر اتحادهای دائمی
پایان عصر اتحادهای دائمی
محمدجواد ظریف میگوید «جنگ» کاربرد خود را بهعنوان یکی از ابزارهای سیاست خارجی بهکلی از دست داده است. تقریباً همه آغازگران جنگها در قرنهای ۲۰ و ۲۱ در جنگهایی که آغاز کردهاند، شکست خوردهاند و گاهی حتی نابود شدهاند، یا در بهترین حالت نتوانستهاند به اهداف اعلامشده خود دست یابند. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین ایران نوشت: «پس از ۴۰ سال کنشگری دیپلماتیک - در کنار آموزش و نگارش در زمینه روابط بینالملل - و تأمل و آموزش تماموقت به دور از کانون توجه سیاست جهانی در دو سال گذشته، به چند نتیجه ابتدایی در مورد نظم جهانی کنونی رسیدهام. اینک، نکاتی برای تفکر و تأمل بیشتر تقدیم میکنم:
۱. دوران گذار در روابط بینالملل به پایان رسیده است.
۲. نظم جهانی در حال ظهور «پساقطبی» است؛ نه تکقطبی، نه دوقطبی، نه چندقطبی یا هر ترکیبی از آنها؛
۳. تلاش سهدههای برای ایجاد یک نظم هژمونیک تکقطبی از طریق «جنگهای بیپایان»، «امنیتیسازی» و «اجبار اقتصادی» موفق نبوده است، درحالیکه رنجهای سنگین، زیانهای انسانی نابخشودنی و اتلاف گسترده منابع بشر را بر جای گذاشته است.
۴. «پایان تاریخ»، «برخورد تمدنها»، «برسازی دشمن» و برسازههای نظری و سیاسی مشابه نتوانستهاند بانیانشان را به مقصد مطلوب برسانند.
۵. «جنگ» کاربرد خود را بهعنوان یکی از ابزارهای سیاست خارجی بهکلی از دست داده است. تقریباً همه آغازگران جنگها در قرنهای ۲۰ و ۲۱ در جنگهایی که آغاز کردهاند شکست خوردهاند و گاهی حتی نابود شدهاند، یا در بهترین حالت نتوانستهاند به اهداف اعلامشده خود دست یابند.
۶. در روابط بینالملل «بازیهای با حاصل جمع صفر» میسر نیست. کنشگریها یا «حاصل جمع مثبت» یا «حاصل جمع منفی» بهبار خواهد آورد.
۷. عصر اتحادهای دائمی رو به پایان است.
۸. ائتلافهای موقت موضوعمحور به طور فزایندهای در فضای بینالمللی در حال سربرافراشتن هستند.
۹. بسیاری از کنشگران دولتی و غیرحکومتی بهطور همزمان در زمینههای مختلف «همکاری»، «رقابت» و «شبکهسازی» میکنند.
۱۰. شبکهها - با اجزاء دولتی و غیرحکومتی - شکل غالب رژیمهای موضوعمحور فراملی خواهند بود.
۱۱. ساختارهای جهانی سیال شدهاند و دیگر نتایج را تعیین و تحمیل نمیکنند.
۱۲. بهرغم همه پیشرفتهای بزرگ در زمینه فناوری و هوش مصنوعی، کنشگری انسانی عامل تعیینکننده است.»
ادعای اردوغان علیه ایران
رئیسجمهور ترکیه دیروز مدعی شد که موانع موجود بر سر راه احداث کریدور زنگزور به مواضع ایران در این زمینه مرتبط است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه دیروز در جمع خبرنگاران درباره کریدور زنگزور که ترکیه و جمهوریآذربایجان را به یکدیگر متصل میکند، گفت، پیادهسازی طرح این کریدور فقط محدود به موانعی نبود که از سوی ارمنستان ایجاد میشد. او در ادامه ادعا کرد: «به ایران ربط دارد. موضع ایران موجب برآشفتن ما و آذربایجان میشود.» رئیسجمهور ترکیه ادامه داد: «در واقع ایران باید نگران باشد. امیدواریم رفتار مثبتی در زمینه این مسئله داشته باشند تا بتوانیم ترکیه، آذربایجان و ایران را متصل کنیم. حتی ممکن است خط پکن-لندن را هم باز کنیم.»