نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
بازگشت سوریه به اتحادیه عرب
وزرای خارجه کشورهای عربی درباره «بازگشت مشروط سوریه به اتحادیه عرب»، پس از ممنوعیتی 12 ساله، به توافق رسیدند. براساس پیشنویس مصوبه نشست دیروز اتحادیه عرب که متعاقباً به شکل رسمی صادر خواهد شد، مشارکت هیئتهای سوری در نشستهای اتحادیه از سر گرفته میشود. بشار اسد، رئیسجمهور سوریه، بازگرداندن کنترل بر تمام سوریه را محور اصلی تلاشها برای مدیریت رقابتهای متعدد خاورمیانهای قرار داده که در این کشور ویرانشده از جنگ داخلی، رخ میدهد. خواسته اسد برای احزاب مختلف معنای متفاوتی دارد. برای گروهی از کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی و امارات متحده عربی، این خواسته بهمعنای بازگشت سوریه به اتحادیه عرب بهعنوان بخشی از تلاش برای کاهش نفوذ ایران، کاهش قاچاق مواد مخدر و بازگرداندن پناهندگان سوری و آوارگان داخلی به خانههایشان است. حداقل هفت میلیون نفر از زمان آغاز جنگ داخلی در سوریه، از این کشور گریخته و یا در داخل خاک سوریه آواره شدهاند. در آن زمان، در پاسخ به این وضعیت، اتحادیه عرب با 22 عضو، عضویت سوریه را بهحالت تعلیق درآورد. عدم تمایل اسد به سازش برای بازگرداندن کنترل خود بر خاک سوریه، برخی از کشورهای عربی را متقاعد کرده که رفتار با او بهعنوان یک عنصر سازشناپذیر، نتایج مطلوب را به همراه نداشته است. در نتیجه، اردن، مصر و عراق به امارات متحده عربی و عربستان سعودی در تعامل با اسد پیوستند، آنهم بدون اینکه او را به خاطر رفتارش در جنگ داخلی مسئول بدانند. وزرای خارجه عربستان، اردن، مصر و عراق در نشست اخیر در امان به همتای سوری خود پیوستند و خواستار بازگرداندن حاکمیت دولت اسد در سراسر سوریه، تقویت نهادهای دولتی سوریه و پایان دادن به عملیات گروههای مسلح و شبهنظامیان شدند. آنها همچنین خواستار توقف مداخله خارجی در سوریه شدند. برای اسد، این خواستهها به معنای توقف فعالیتهای گروههای کرد مسلح، جهادیها، شبهنظامیان مورد حمایت ترکیه در شمال سوریه و نیروهای ترکیه و ایالات متحده است. البته کشورهای حاشیه خلیجفارس شامل نیروهای ایرانی و گروههای همسو نیز خواهند بود که نگاه اسد به آنها این است که در کنار ارتش سوریه ایستادهاند. مذاکرات بین مقامات ارشد ترکیه و سوریه با میانجیگری روسیه که نمایندگان ایران نیز در آن حضور دارند، تاکنون به دیدار اسد و رجبطیباردوغان، رئیسجمهور ترکیه منجر نشده است. معاونان وزرای خارجه چهار کشور هفته گذشته در مسکو دیدار کردند تا نقشه راه دیدار سران سوریه و ترکیه را تهیه کنند. تا همین اواخر، اردوغان خواستار برکناری اسد بود، از گروههای مخالف سوری حمایت میکرد و تلاش میکرد تا از ایجاد یک منطقه خودمختار در مرز ترکیه توسط کردهای سوریه جلوگیری کند. اسد دیدار با رهبر ترکیه را مشروط به تمایل آنکارا برای خروج ارتش خود از شمال سوریه و بازگرداندن وضعیتی که قبل از جنگ سوریه حاکم بود، کرده است. ترکیه هزاران نیرو را در شمال سوریه مستقر کرده و مانع از بازپسگیری این منطقه توسط ارتش سوریه تحت حمایت روسیه شده است. پیشرفت در گفتوگوهای ترکیه و سوریه میتواند به نتیجه انتخابات ریاستجمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه بستگی داشته باشد؛ انتخاباتی که براساس نظرسنجیها نوید یک رقابت نزدیک را میدهد. همچنین اسرائیل، بهعنوان بازی خرابکن این گروه، ثبات سوریه را پیچیده میکند. بعید است اسرائیل حملات خود به مواضع ایران و حزبالله، شبهنظامی شیعه لبنانی مورد حمایت ایران در سوریه را متوقف کند. در نتیجه، تسلیم شدن کشورهای عربی در برابر تقاضای اسد، احتمالاً آثار محدودی به همراه خواهد داشت. در این میان، محمدبن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر با ابراز مخالفت با بازگشت اسد به اتحادیه عرب، گفته:«دلایلی برای تعلیق سوریه از اتحادیه عرب و تحریم رژیم سوریه در آن زمان وجود داشت و این دلایل هنوز وجود دارد. جنگ متوقف شده است، اما مردم سوریه هنوز آواره هستند، افراد بیگناه در زندانها هستند، چیزهای زیادی وجود دارد.» از دیدگاه کشورهای عربی، تشویق پناهجویان به بازگشت و متقاعد کردن اسد برای فاصله گرفتن از ایران مستلزم سرمایهگذاری قابلتوجهی در بازسازی سوریه است.