نگاه خارجی
تلاش برای اقدام علیه سپاه
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
تلاش برای اقدام علیه سپاه
روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی نوشت: اتحادیه اروپا در حال بررسی گزینههای قانونی برای شناسایی سپاه پاسداران ایران بهعنوان یک سازمان تروریستی است. این اقدام یک تغییر سیاست بزرگ است که خطر پایان دادن به هرگونه امید به احیای برجام را به همراه خواهد داشت. این اقدام که از حمایت فرانسه و آلمان - هر دو طرف توافق هستهای بینالمللی با ایران - برخوردار است، در واکنش به عرضه پهپادهای تهران به روسیه برای استفاده در جنگ علیه اوکراین و برخورد خشونتآمیز با اعتراضات داخلی است. چهار مقام آگاه به فایننشالتایمز گفتند که پاریس و برلین در نشست وزرای خارجه در هفته گذشته حمایت خود را از این اقدام ابراز کردند. سرویس حقوقی اتحادیه اروپا یادداشتی را برای 27 پایتخت اتحادیه در مورد قانونی بودن این اقدام ظرف سه هفته آینده پیشنویس خواهد کرد. جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مصاحبهای گفت: «برخی از کشورهای عضو از این پیشنهاد حمایت میکنند. بسیاری موافق خواهند بود.» برای دولتها بسیار غیرعادی است که نیروی نظامی یک کشور دیگر را بهعنوان سازمان تروریستی معرفی کنند و حمایت از این اقدام نشاندهنده موضع سختگیرانه
پایتختهای غربی در قبال جمهوری اسلامی ایران است. بریتانیا در حال حاضر در حال بررسی این موضوع است. سپاه پاسداران قدرتمندترین دستگاه امنیتی حکومت ایران است. دولت ترامپ در سال 2019 سپاه را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد.
مواضع آلمان و فرانسه به این دلیل مهم است که این دو کشور - در کنار بریتانیا، روسیه و چین - امضاکنندگان توافق هستهای 2015 بین تهران و قدرتهای جهانی هستند. به گفته یک مقام فرانسوی، فرانسه علاقهمند به نامگذاری بخشهایی خاص از سپاه بهعنوان نهادهای تروریستی است و نه کل این نهاد. وزارت خارجه فرانسه به درخواستها برای اظهارنظر پاسخی نداد. وزارت امور خارجه آلمان گفته است که «نهتنها موانع سیاسی، بلکه موانع قانونی مهمی» برای این اقدام وجود دارد. بورل، با حمایت پاریس، برلین و لندن، میانجی اصلی مذاکرات غیرمستقیم بین ایالاتمتحده و ایران در تلاش برای نجات توافق رو به مرگ برجام است. در ازای لغو بسیاری از تحریمهای غرب، محدودیتهای شدیدی برای فعالیتهای هستهای تهران در نظر گرفته شد. اما پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا در سال 2018 بهطور یکجانبه از برجام خارج شد و موجی از تحریمها را علیه ایران اعمال کرد، این توافق متزلزل شد. ایران با گسترش برنامه هستهای خود به این اقدام پاسخ داد و اکنون در حال غنیسازی اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی است. دولتهای غربی بهدنبال جدا کردن مذاکرات هستهای از سایر
نگرانیهای مرتبط با ایران هستند، زیرا بر این باورند که برجام بهترین فرصت برای جلوگیری از توسعه ظرفیت تهران برای تولید سلاحهای هستهای است. اما این وضعیت تغییر کرده است زیرا غرب از تصمیم ایران برای فروش سلاح به روسیه و برخورد با معترضان عصبانی شده است. بورل گفته که این دو موضوع «مسلماً تأثیری سیاسی» بر سیاست اتحادیه اروپا در قبال ایران دارند.
از ماه سپتامبر، زمانی که ایران بهدلیل رد پیشنویس برای نجات برجام که توسط سایر امضاکنندگان توافق شده بود، نکوهش شد، هیچ مذاکرهای انجام نشده است. در آن ماه، اعتراضات در ایران پس از مرگ مهسا امینی 22ساله آغاز شد. بورل هشدار داد که اگر اتحادیه اروپا سپاه را نهادی تروریستی اعلام کند، چشمانداز مذاکرات مربوط به برجام، که از قبل تیره شده بود، از بین خواهد رفت. بورل گفت: «برجام مرده نیست، اما کاملاً متوقف شده است. قابلتصور است که اگر نامگذاری تروریستی سپاه توسط سایر کشورها انجام شود، بهطور فزایندهای مسیر برای برجام مسدود میشود و این کار مطمئناً همهچیز را دشوارتر میکند.» بورل افزود: «اگر رژیم ایران اینقدر بد است ما باید سعی کنیم، ایران را از داشتن بمب هستهای دور کنیم و من راه دیگری جز اجرای برجام برای انجام این کار نمیشناسم.»