اندیشکدهها
مشکل چین در اتکا به مواد غذایی وارداتی
مشکل چین در اتکا به مواد غذایی وارداتی
اندیشکده شورای روابط خارجی در تحلیلی نوشت؛ چین در دو دهه گذشته اتکای خود را به واردات مواد غذایی افزایش داده است و این امر، نگرانی مقاماتی را برانگیخته که نگران هستند اختلال در زنجیره تامین مواد غذایی ممکن است باعث ناآرامی داخلی شود. بهویژه، این اتکا حساسیت چین را نسبت به اختلالات عرضه مواد غذایی ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی، مانند جنگ روسیه در اوکراین، افزایش داده است. چین با کمتر از 10 درصد از زمینهای قابل کشت کره زمین، یکچهارم غلات جهان را تولید و یکپنجم جمعیت جهان را تغذیه میکند.
دادههای اداره ملی آمار کشور چین نشان میدهد که در سال 2022، تولید غلات چین با وجود تاخیر در کاشت، آبوهوای بد و اختلالات مربوط به کووید19 به رکورد 686 میلیون تن رسید. چین در تولید غلات (مانند ذرت، گندم و برنج)، میوه، سبزیجات، گوشت، مرغ، تخممرغ و محصولات شیلات رتبه اول جهانی را دارد. چین باوجود تولید داخلی، از سال 2004 واردکننده خالص محصولات کشاورزی بوده است. امروزه، این کشور بیش از هر کشور دیگری، این محصولات را وارد میکند.
یکی از عوامل اصلی، نیازهای غذایی پیچیدهتر مردم چین بوده که ناشی از رشد طبقه متوسط شهری است. آنها بهدنبال غذاهای ایمنتر، متنوعتر و باکیفیتتر هستند. بهویژه نگرانی در مورد ایمنی مواد غذایی باعث افزایش تقاضا برای واردات شده است.
گرچه دولت چین استانداردهای ملی ایمنی مواد غذایی را در سال 2022 بهبود بخشید، فقدان طولانیمدت مقررات ایمنی مواد غذایی در این کشور به تولیدکنندگان فرصتطلب داخلی اجازه داد تا مواد غذایی ناایمن یا سمی تولید کنند. چندین رسوایی مرگبار در حوزه ایمنی مواد غذایی در دو دهه گذشته به اعتماد مردم چین به برندهای محلی آسیب رسانده و آنها را بهسوی ترجیح برندهای خارجی سوق داده است. بهعنوان مثال، شیرخشک آلوده در سال 2008 شش نوزاد را کشت و 300 هزار کودک را مسموم کرد. امروزه، والدین چینی همچنان از شیرخشک خارجی برای نوزادان حمایت میکنند. علاوه بر این، بهدلیل هزینههای بالاتر و راندمان پایینتر رشد برخی محصولات غذایی در چین، واردات نسبت به گزینههای محلی ارزانتر است.
از آنجایی که دستمزد کشاورزان نسبت به کارگران کارخانهها و سایر مشاغل شهری کمتر است، کشاورزان انگیزه کافی برای رها کردن این شغل دارند. طبق آمار دولت چین، بین سالهای 2013 تا 2019، چین بیش از 5 درصد از زمینهای قابل کشت خود را بهدلیل عواملی مانند استفاده بیش از حد کود و بیتوجهی به زمینها از دست داده است. آب و هوای نامطلوب، تخریب محیطزیست، کمبود آب و آلودگی و تغییرات آبوهوایی میتواند این مشکل را تشدید کند.
قحطیها و بحرانهای غذایی، گورستانِ سلسلههای امپراتوری در چین بوده است. قحطی و بحران غذایی، بارها جرقه شورشهای دهقانی و قیامهای سیاسی را برانگیخته و منجر به فروپاشی رژیمها شده است. از سال 1949، رهبران و سیاستگذاران حزب کمونیست چین بهطور مداوم امنیت غذایی را بهعنوان یک پیشنیاز ضروری برای حفظ قدرت در اولویت قرار دادهاند.
آخرین بحران غذایی سراسری چین، قحطی بزرگ در سالهای 1959 تا 1961 بود که بزرگترین قحطی در تاریخ بشریت بود. جرقههای سیاست «جهش بزرگ به جلو»، منجر به مرگ 30میلیون نفر از گرسنگی شد. اولویتبندی رهبران فعلی چین در مورد خودکفایی غذایی نشان میدهد که آنها نمیخواهند چنین اشتباهاتی را تکرار کنند.
در میان همهگیری کووید-19، اختلالات عرضه مواد غذایی و کمبود مواد غذایی ناشی از قرنطینه نشان داد که نظام سیاسی همچنان در برابر ناامنی غذایی آسیبپذیر است. نارضایتیهای دستهجمعی که به دلیل کمبود مواد غذایی تشدید شدهاند، به موج اعتراضات در بیش از دهها شهر منجر شد و تظاهرکنندگان شعار میدادند: «ما غذا میخواهیم، نه آزمایش کووید».