نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
رویارویی بدون منفعت
سیاستهای دولت ایران آنطور که منتقدان بیوقفه میگویند، غیرقابل تغییر نیست. در اوایل دسامبر، دادستان کل ایران گفته بود که پلیس اخلاقی در حال منحل شدن است. واضح است که اعتراضات ماههای اخیر در ایران موجب شده برخی در دولت ایران به سیاستهای بلندمدت فکر کنند. این به آن معناست که برخی در ساختار سیاسی ایران از خود میپرسند آیا قرار است کشور منزوی باقی بماند یا اینکه با تقلید از همسایگان خود به کار خود ادامه داده، جامعه ایران به یک جامعه مرفه و سالم تبدیل شود؟ با این وجود، تندروها هنوز هم در اغلب اوقات دست بالا را در ایران دارند.
رسیدگی به نارضایتیهای اجتماعی داخلی در ایران یک چیز است، رسیدگی به مسئله ایالاتمتحده چیزی دیگر. این مسئله نیز نیاز به یک تجدیدنظر بزرگ دارد. آیا ایران آماده بازگشت به مفاد توافق هستهای که در دوران اوباما امضا شد، هست یا اینکه فرض میکند از زمانی که دونالد ترامپ برجام را پاره کرد، هیچ رئیسجمهور آیندهای در ایالات متحده قابل اعتماد نیست؟ از میان تمام دشمنان کنونی آمریکا، این ایران است که همواره در طول زمان شماره یک بوده است. از زمان انقلاب اسلامی در سال 1979 آمریکا برای ایران همواره شیطان بزرگ بوده است.
دانیل بنجامین و استیون سایمون، در شماره نوامبر 2019 فارینافرز نوشتند: «تصور کنید مورخان 100 سال بعد در تلاشند تصمیم بگیرند که ایالاتمتحده در دهههای پس از جنگ سرد از کدام قدرت خارجی بیشتر میترسید... آنها ابتدا روسیه را خواهند دید. بهعنوان یک دشمن اصلی، سپس بهعنوان یک دوست و در نهایت بهعنوان یک مزاحم چالشبرانگیز. آنها میبینند که چین به یک رقیب قدرت بزرگ تبدیل میشود. کرهشمالی بهعنوان یک دشمن فرعی، ایران در حال حاضر به سطحی از غنیسازی اورانیوم رسیده است که اگر بخواهد میتواند روزی به سرعت بمب هستهای بسازد. ایران مدتهاست که از بشار اسد در سوریه حمایت میکند و از طریق حزبالله لبنان، اسرائیل را تهدید میکند و به شیعیان عراق کمک میکند و در یمن نیز حامی حوثیها است. یکپنجم نفت صادراتی جهان از خلیجفارس میگذرد که ایران دارای یک خط ساحلی طولانی نزدیک به آن است. این میزان نفت به ایالاتمتحده نمیرود اما وقفه در این جریان میتواند بر قیمت نفت تأثیر بگذارد. از قضا، بیشتر این نفت به چین که یکی از حامیان ایران است، میرسد. اما، برخلاف برخی نظرات در واشنگتن، تنگه هرمز در خلیجفارس نمیتواند بسته شود
چراکه آنقدر بزرگ است که ایران توانش را ندارد. از نظر موازنه قدرت، وسواس واشنگتن نسبت به ایران پوچ است. اقتصاد ایران فقط دو درصد اقتصاد آمریکا است. ایالاتمتحده و متحدانش در خاورمیانه - اسرائیل، عربستانسعودی و امارات متحده عربی - با هم حدود 50 برابر بیشتر از ایران هزینه میکنند. ایران موشک دارد اما هنوز برد این موشکها خیلی زیاد نیست. پرزیدنت باراک اوباما این نابرابری را مورد توجه قرار داد و با حمایت روسیه و اتحادیه اروپا، توافقی را با تهران منعقد کرد که تحقیقات هستهای ایران را عقب انداخت و خطر تولید تسلیحات را از بین برد. پس از 40 سال آزار و اذیت دیدن از ایالاتمتحده و متحدانش، چرا کسی باید تعجب کند که ایران تلاش کرده است به این آزارها پاسخ دهد. خصومت دائمی ایران با اسرائیل به این دلیل است که نگران است اسرائیل برای تغییر رژیم در ایران اقدام کند. اگر جنگ سال 2003 به رهبری ایالاتمتحده رخ نمیداد، ایران در عراق حضور نمییافت.
عربستان سعودی به دلایل سیاسی و مذهبی به سرنگونی رژیم در تهران تمایل دارد. به همین دلیل است که ایران از طریق حوثیها تلاش میکند تا سعودیها را کنترل کند. اما چه کسی از حمایت از تاکتیکهای جنگی سعودیها در یمن که نه به زنان، نه به کودکان و نه به بیمارستانها رحم نکرده، تمجید میکند؟ روابط ایران با سوریه اساساً ازدواجی مناسب بین دو کشور شیعه است که اکثریت سنیهای خاورمیانه نسبت به آن احساس خطر میکنند. اما منافع اساسی ایالاتمتحده را تهدید نمیکند. ایران و آمریکا هرگز تا این اندازه از هم دور نبودهاند. اتحادیه اروپا تلاش میکند تا یک نیروی تعدیلکننده باشد، اما تحت تاثیر تحریمهای اقتصادی آمریکا قرار گرفته است. با این حال، اگر ایالاتمتحده ایران را تا حدی تضعیف کند که اقتصاد و دولتش را بیثبات کند، به ضرر خود عمل کرده است چراکه بیثباتی در خاورمیانه بیشتر شده و یک بحران عظیم پناهجویان، به راه میافتد.