| کد مطلب: ۳۶۹۲

شادی برف، غم گاز

از آرامش وزیر نفت تا خواهش او برای پوشیدن لباس گرم

از آرامش وزیر نفت تا خواهش او برای پوشیدن لباس گرم

شادی مکی و پرریسا هاشمی

خبرنگاران هم‌میهن

با استناد به آمارهای ارائه‌شده روزانه یک‌میلیارد مترمکعب گاز معادل بیش از ۵ میلیون بشکه نفت در کشور تولید ‌و فقط شش‌درصد از گاز تولیدی صادر می‌شود. همچنین ۷۲ درصد تولید گاز کشور در بخش خانگی و تجاری در حال مصرف است و حتی مقامات این حوزه اعلام کرده‌اند که به‌دلیل برودت بی‌سابقه هوا پیش‌بینی‌ می‌شود که مقدار مصرف گاز تا هفته آینده به ۷۰۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. در این شرایط با توجه به کمبود گاز و نیاز به تامین آن تنها راهکار مسئولان این است که در گام نخست گاز مصرفی بخش صنعت را قطع و در گام دوم مراکز تجاری و اداری را تعطیل کنند تا حداقل، مصرف خانگی تامین شود. حال این سوال به‌طور جد مطرح می‌شود که چطور از آن‌همه اطمینان وزیر نفت برای صادرات گاز به اروپا، در کمتر از چندماه به مرحله‌ی رسیده‌ایم که خواسته وزیر، لباس گرم پوشیدن مردم و مصرف بهینه است؟
زمستان پربرکت اما سخت برای ایران از راه رسید. زمستانی که البته می‌‌توانست آسان باشد اگر تدبیر جای ناکارآمدی‌ها‌ را می‌گرفت. این روزها برودت هوا و بارش نزولات جوی و به‌ویژه برف، کار ادارات کشور در بسیاری از استان‌ها و شهرستان‌ها را دچار اختلال کرده است. ادارات دولتی در بسیاری از شهرها در راستای کاهش مصرف انرژی و گاز یا تعطیل شده‌اند یا ساعت کاری‌شان کم‌ شده است. اینها همه در شرایطی صورت گرفته که جواد اوجی، وزیر نفت دولت سیزدهم روز اول شهریور، زمستان سخت را برای کشورهای غربی پیش‌بینی کرده و گفته بود: «دولت‌های اروپایی با دست خودشان به مردم‌شان ظلم می‌کنند. ایران می‌تواند بخشی از کمبود انرژی در جهان را تامین کند.» این در حالی است که با گذشت چهار ماه از این حرف، درحالی‌که تنها چند روز از آغاز زمستان و کاهش دمای هوا می‌گذرد در حاشیه هیئت دولت با اظهار امیدواری نسبت به اینکه زمستان بدون قطع گاز خانگی پشت‌سر گذاشته شود گفت: «امروز در پیک مصرف گاز هستیم. سعی داریم توزیع گاز را مدیریت کنیم. دمای 21 استان این کشور به زیر صفر رسیده است. بنده موظفم گاز مردم را تامین کنم. این هوای سرد سابقه نداشته است. این هوا را احتمالا در هفته اول بهمن هم داریم و ماندگار است. ممکن است افت فشار ایجاد شود اما امیدواریم با همکاری مردم مشکلی در مصرف خانگی ایجاد نشود.» اوجی که قصد تامین انرژی جهان را داشت حالا از مردم می‌خواهد «در مصرف گاز همکاری کنند و می‌خواهد لباس گرم بپوشند و از پرده‌های ضخیم استفاده کنند!»
باور این مسئله بسیار سخت است که امروز به‌دلیل کمبود گاز آن‌هم در ایران، مردم به صرفه‌جویی دعوت شده‌‌اند. هرچند مصرف بهینه گاز در بخش خانگی موضوعی است که سال‌هاست مدیران ذی‌ربط به‌دنبال آن هستند. با این حال اروپایی که قرار بود به‌دلیل عدم صدور گاز از طرف مهم‌ترین کشور صادرکننده گاز به این قاره، زمستانی سخت را پشت‌سر بگذارد همان زمان اعلام کرد که ذخایر گاز این کشور پر بوده و خرید محموله‌های LNG کار این قاره را سهل کرده است. خبری که حتی منجر به کاهش قیمت گاز در اروپا هم شد. حال سوال این است که چرا ایران به‌عنوان یکی از مهم‌ترین صادر‌کنندگان و تامین‌کنندگان گاز جهان به دلیل سرمای هوا دچار اختلال در زندگی روزمره و تا حدودی بحران شده است؟ نگاهی به آنچه این روزها در کشور می‌گذرد،‌ جالب است.

تعطیلی‌ها برای مدیریت مصرف گاز

محمدرضا جولایی، مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد: «مصرف گاز طبیعی در بخش خانگی، تجاری و صنایع غیرعمده در ۲۴ ساعت گذشته (۲۰ دی‌ماه) به ۶۶۰ میلیون مترمکعب رسیده است و این روندِ افزایشی ادامه دارد. با توجه به کاهش قابل‌توجه دمای هوا و بارش برف و باران به‌ویژه در استان‌های نیمه‌ شمالی و غربی کشور، مصرف گاز در ۲۴ ساعت گذشته نسبت به روز پیش از آن، ۴۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است و حدود ۷۰ درصد گاز کشور در استان‌های شمالی کشور مصرف می‌شود.» او پیش‌بینی‌کرده است که مقدار مصرف گاز تا هفته آینده به ۷۰۰ میلیون مترمکعب در روز برسد: «شرایط انتقال گاز اکنون فراهم است ولی با توجه به نیاز برای جایگزینی مخازن گازی، احتمال قطع گاز در برخی نقاط وجود دارد و باید کپسول‌های گاز برای مصرف‌کنندگان جایگزین شود.»
در شرایط کنونی در استان‌های مختلف تدابیری برای کاهش مصرف در دستور کار قرار گرفته است. جعفر ذوالفقاری، معاون توسعه منابع و مدیریت استاندار آذربایجان غربی اعلام کرده است‌: «در راستای اجرای مصوبه کارگروه سوخت استان ادارات آذربایجان غربی در روز‌های چهارشنبه ۲۱ و پنج‌شنبه ۲۲ دی‌ماه دو ساعت زودتر از وقت قانونی تعطیل می‌شوند.» او همچنین خواستار نظارت کامل بر روند کاهش مصرف انرژی و سیستم‌های گرمایشی توسط مدیران دستگاه‌های اجرایی شد.‌ استانداری گیلان نیز از تعطیلی ادارات، نهادها، سازمان‌ها و بانک‌های این استان در پنج‌شنبه ۲۲ دی‌ماه با هدف مدیریت مصرف گاز خبر داده است. پایان ساعت کاری ادارات در روز گذشته ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه و شروع فعالیت ادارات فقط در روز شنبه ۲۴ دی‌ماه ساعت ۸:۳۰ دقیقه اعلام شده است. براساس اعلام استانداری، «تمامی دستگاه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای استان و همچنین شعب بانک‌های عامل موظف‌اند نسبت به خاموش نمودن تمامی سیستم‌های گرمایشی و موتورخانه‌ها، یک ساعت قبل از خروج کارمندان اقدام کنند».
حمید کشکولی، معاون استاندار لرستان از تعطیل شدن ادارات این استان در روزهای پنج‌شنبه به منظور کاهش مصرف گاز خبر داده است. خسرو کیانی، سرپرست مدیریت بحران چهارمحال‌و‌بختیاری نیز از تعطیلی ادارات چهارمحال‌و‌بختیاری به‌علت بارش برف سنگین و برودت هوا در روز گذشته یعنی چهارشنبه 21 د‌ی‌ماه خبر داد. سایر استان‌ها نیز شرایط بهتری ندارند. ساعت کاری ادارات دولتی در استان آذربایجان شرقی نیز به‌دلیل برودت هوا و به‌منظور مدیریت بهینه مصرف و حامل‌های انرژی کاهش یافته است. سید‌علی احمد‌زاده، استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز با اعلام تعطیلی ادارات سه شهرستان و دو بخش از این استان در روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه، از تعطیلی ادارات کل استان برای روز پنج‌شنبه خبر داده است. دلیل این تعطیلی نیز صرفه‌جویی در مصرف گاز عنوان شده است. محمد حمیدی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار سمنان نیز از تعطیلی ادارات و سازمان‌های دولتی در روز پنج‌شنبه خبر داده است و علت این اقدام را کمک به فعالان صنعت و تأمین گاز خانگی و صرفه‌جویی عنوان کرده است. همچنین مدارس برخی از نقاط این استان در روز گذشته تعطیل بوده و ساعت کار ادارات نیز در این روز کاهش یافته است.
استان اصفهان نیز دیگر استانی است که ‌موهبت برف و سرما در آن تبدیل به یک تهدید شد. منصور شیشه‌فروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان اعلام کرده است: «ادارات، دستگاه‌های اجرایی، بانک‌ها و مراکز آموزشی استان اصفهان در روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه ۲۱ و ۲۲ دی در راستای مدیریت مصرف انرژی تعطیل است و تمامی ادارات، مراکز دولتی و آموزشی مکلف هستند نسبت به خاموش کردن سیستم‌های گرمایشی و اتخاذ تمهیدات لازم به منظور کاهش حداکثری مصرف انرژی در این ایام اقدام کنند.» اسدالله عباسی، استاندار گیلان نیز در نشست قرارگاه جهادی مدیریت مصرف گاز استان گیلان، گفت: «تعطیلی ادارات و دستگاه‌های اجرایی برای مدیریت مصرف باید کارشناسی‌شده و دقیق باشد و اثرگذاری تعطیلی‌ها در کاهش مصرف باید مورد ارزیابی قرار گیرد.» بر همین اساس روز پنج‌شنبه تمامی ادارات، نهادها، سازمان‌ها و بانک‌های این استان، تعطیل اعلام شده است. همچنین پایان ساعت کاری ادارات در روز گذشته ۲۱ دی‌ماه ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه بوده و شروع فعالیت ادارات فقط در روز شنبه ۲۴ دی‌ماه ساعت ۸:۳۰ دقیقه خواهد بود. حاجی گلدی‌کر، معاون توسعه مدیریت و منابع استاندار گلستان نیز از دورکارشدن دستگاه‌های اجرایی و مراکز آموزشی، به استثنای مراکز درمانی، امدادی و انتظامی در این استان در روز‌های ۲۰ تا ۲۲ دی‌ماه خبر داد. علت این موضوع نیز ورود موج سرما و مدیریت مصرف گاز عنوان شده است. کاوه حدادپور، معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری البرز نیز از تعطیلی روز گذشته همه ادارات البرز به‌دلیل مدیریت مصرف انرژی خبر داد. حسینعلی محمدی شیرکلایی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران، از تعطیلی شهرک‌های صنعتی استان طی روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه گفته است: «در جهت اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و فرهنگ‌سازی مدیریت بهینه مصرف گاز، کار ادارات و دستگاه‌های اجرایی استان نیز دو ساعت زودتر به پایان می‌رسد.» جواد قناعت، استاندار خراسان جنوبی در جلسه ستاد مدیریت مصرف انرژی استان با اشاره به هشدار هواشناسی مبنی بر بارش برف و کاهش محسوس دما در استان، بیان کرد: «با توجه به افت شدید دما طی روزهای چهار‌شنبه، پنج‌شنبه و جمعه پیش رو، کلیه ادارات و دستگاه‌های اجرایی استان تعطیل می‌شوند. تعطیلی ادارات و دستگاه‌های اجرایی، صرفاً به جهت تأمین رفاه عموم مردم اتفاق افتاده است. بر اساس دستورالعمل کارگروه هماهنگی و تأمین پایدار سوخت زمستانی کشور، موضوع مدیریت انرژی در این سرمای فراگیر در کشور به استانداران محول شده است.» حال سوال جدی اینجاست که چرا باید با وجود داشتن ذخایر غنی گاز در کشور در کنار قطع مصرف گاز برای بخش صنعتی، نگرانی برای تامین مصرف گاز خانگی و حتی ادارات وجود داشته باشد؟

تاثیر برجام و سوءمدیریت در بحران فعلی گاز

جلال میرزایی، تحلیلگر سیاسی و عضو کمیسیون انرژی در مجلس دهم درباره چرایی بروز مشکلات فعلی در تامین گاز با توجه به میزان ذخایر گازی کشور به هم‌میهن گفت: «یکی از مهم‌ترین علل این موضوع به عدم سرمایه‌گذاری در حوزه نفت و گاز و عدم توانایی درجذب شرکت‌های خارجی فعال در این حوزه بازمی‌گردد. اگر شرایطی که بعد از برجام پیش آمد، استمرار می‌یافت و آمریکایی‌ها از برجام خارج نمی‌شدند شاید بسیاری از مسائل امروز پیش نمی‌آمد. به‌عنوان مثال قرارداد توسعه فاز 11 پارس جنوبی با مشارکت یک شرکت داخلی با شرکت سینوپک چین و توتال فرانسه بسته شد اما خروج آمریکا از برجام باعث شد که ابتدا فرانسوی‌ها و سپس چینی‌ها از این قرارداد خارج شدند. کشورهای دیگر هم نتوانستند در ایران باقی بمانند و در نتیجه این طرح پیش نرفت.» او ادامه داد: «برای ایجاد جذابیت در راستای جلب سرمایه‌گذاری برخی شرکت‌های خارجی در حوزه نفت و گاز،‌ زنگنه الگوهای جدیدی برای قراردادهای نفتی در نظر داشت که به‌دلیل کارشکنی‌های داخلی زمان بسیاری برد و به سرانجام رسیدن آن تقریبا با خروج آمریکا از برجام همزمان شد که در نتیجه این الگوها نیز تاثیرگذار نبودند.»
عضو کمیسیون انرژی در مجلس دهم سوءمدیریت را عامل دیگر شرایط فعلی دانست و اضافه کرد: «ما آمار مرتبط با افزایش میزان مصرف در فصل سرد و آمار میزان تولید را داریم و می‌دانیم که برای تامین پایدار گاز خانگی باید چه کاری انجام دهیم. از یک‌طرف به‌ویژه در فصل سرد نمی‌توانیم گاز خانگی را کم یا قطع کنیم. از طرف دیگر اگر گاز واحدهای تولیدی، شهرک‌های صنعتی و کارخانه‌ها را قطع کنیم نیز به ضرر تولید است. در گذشته زمانی که میزان مصرف، از تولید پیشی می‌گرفت، صادرات گاز برای مدتی مختل می‌شد که این موضوع کمک‌کننده برای تامین گاز داخل بود. از طرف دیگر گاز مایع را در اختیار 14،‌15 نیروگاه تولید برق کشور که مصرف‌کننده گاز هستند،‌ می‌گذاشتیم؛ اما در این مدت ترجیح دادند که گاز مایع را به‌گونه‌ای دیگر استفاده کنند؛ به‌نحوی‌که امروز برخی نیروگاه‌ها از نظر تامین گاز مایع دچار مشکل هستند و ناچارند از گاز طبیعی استفاده کنند. متاسفانه مدیران ما به اندازه کافی برای این نیروگاه‌ها، گاز مایع پیش‌بینی نکردند و برخی از این نیروگاه‌ها به لحاظ تامین گاز مایع با مشکل مواجه شده‌اند.» عضو سابق کمیسیون انرژی تصریح کرد: «به نظر من طی دو، سه ماه اخیر مدیریت به‌درستی انجام نشده است و ناچار شده‌اند تعطیلی ادارات را در برخی استان‌ها برای روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه در پیش بگیرند. البته تعطیلی روز پنج‌شنبه چندان عجیب نیست اما تعطیلی سایر روزهای هفته نیازمند آسیب‌شناسی است تا مشخص شود که چه افرادی شرایط را به‌درستی مدیریت نکردند و به چه کاری مشغول بودند که نتوانستند پیش‌بینی‌های درست را انجام دهند.» او با بیان اینکه با وجود سرمایه‌گذاری اندک اما نسبت به سال گذشته پنج درصد افزایش تولید داشته‌اند،‌ گفت: «از طرف دیگر میزان مصرف گاز 15 درصد افزایش یافته است. این مسئله باعث ناهمطرازی می‌شود که باعث بروز مشکلاتی از این دست می‌شود.» میرزایی درباره این صحبت وزیر نفت که سرمای فعلی هوا را بی‌سابقه خوانده، بیان کرد: «به باور من این موضوع بی‌سابقه نبوده است. تعدادی از شهرها و استان‌های کشور دمای‌ هوای‌شان به زیر صفر می‌رسد. طی یکی‌دو سال اخیر میزان بارش‌ها کم بوده است و امسال نیز بارندگی آنچنانی نبوده است. گزارش‌های هواشناسی نشان می‌دهد که دمای کشور رو به افزایش بوده است؛ بنابراین نمی‌توان گفت که در مقایسه با سال‌های گذشته با مسئله‌ای عجیب و غیرطبیعی مواجه شده‌ایم. دمای هوا نسبت به سال‌های گذشته نه‌تنها تفاوت زیادی نداشته است که گرم‌تر هم شده است. تازه دو ‌سه روز است که برف باریده؛ در گذشته بسیاری از شهرهای کشور با بارش سنگین برف مواجه می‌شدند اما الان چنین نیست.» او درباره صحبت‌های اوجی در خصوص زمستان سخت اروپا و تضاد آن با شرایط فعلی کشور از منظر تامین گاز، اظهار کرد: «اگر‌چه این رویکرد در دولت فعلی فقط مختص اوجی نیست اما گاهی مشاهده می‌کنیم که وزیر نفت به‌صراحت به برخی از چالش‌ها نیز اشاره کرده است. به‌عنوان مثال یکی‌دو ماه پیش اعلام کرد برای حفظ همین وضعیت تولید نیاز داریم که طی هشت‌سال آینده، 240 یا 250 میلیارد دلار در حوزه نفت و گاز کشور سرمایه‌گذاری شود. اما به محض اینکه واقعیتی بیان می‌شود انتقادها، لابی‌ها و رایزنی‌ها آغاز می‌شود تا فرد واقع‌گرا‌شده را کنار گذاشته و فردی اهل شعار را جایگزین آن کنند.» این تحلیل‌گر سیاسی اضافه کرد: «متاسفانه در کشور علاقه ویژه‌ای به شعار وجود دارد. چگونه‌ می‌توان کشور را با شعارهایی که با واقعیات همخوانی ندارد پیش برد؟ چه کسی موضوع زمستان سخت اروپا را مطرح و تبدیل به گفتمانی برای توجیه مسائل کرد و حتی تبدیل به مبنایی برای تصمیم‌گیری و تحلیل‌های جدی شد؛ به‌نحوی‌که به‌عنوان یک فرض بدیهی مورد برنامه‌ریزی قرار گیرد. بسیاری از سیاستمداران ما در دولت و مجلس در انتظار از راه رسیدن زمستان سخت اروپا بودند تا امتیازات بیشتری از اروپا در موضوع برجام بگیرند. آنها گمان می‌کردند زمستان سخت اروپا به نفع جمهوری اسلامی است. مشکل اصلی ما توجه نکردن به واقعیات است. ما برای مسائل و بن‌بست‌های احتمالی در مسیرها آلترناتیو و راهکار جایگزین در نظر نمی‌گیریم.» میرزایی با تاکید بر اینکه همه در بیان مسئله مهارت داریم، ادامه داد: «متاسفانه به‌دلیل فقدان اتاق فکرهای کارآمد، به‌کار نگرفتن کارشناسان مناسب و قوی نبودن مراکز پژوهشی به لحاظ کارشناسان، در مرحله بیان مسئله و ذکر مصیبت باقی می‌مانیم. راهکارهایی که در دولت و مجلس برای رفع مشکلات در نظر می‌گیرند نیز متناسب با مشکلات نیست. تصمیم‌گیران ما اعتقاد زیادی به نظرات کارشناسی ندارند و حوصله توجه به واقعیات را هم ندارند. وضعیت گاز نیز مانند سکه‌، رکود اقتصادی، خودرو و... است. مجلس می‌گفت که با گفتمان انقلابی قصد رفع مشکلات را دارد. بعد از یک‌سال کاری نکردند و گفتند دولت روحانی با ما هماهنگ نیست و اگر دولت هماهنگ با ما بیاید مشکلات را حل می‌کنیم. اما طی این مدت که مجلس و دولت همفکر هستند نیز شاهد چنین نتایجی هستیم. شعار دادن در ایام انتخابات طبیعی است اما بعد از گرفتن قدرت نباید وعده و شعار داد.»

نباید کمبود داشته باشیم

محمد اسماعیل ابراهیم‌زاده، مدیرعامل اسبق شرکت گاز ساری درباره شرایط کنونی مصرف گاز در کشور، به هم‌میهن گفت: «نمی‌دانم چه اتفاقی در پالایشگاه‌ها افتاده است اما روزانه یک‌میلیارد مترمکعب گاز تولید می‌شود، در‌حالی‌که مصرف روزانه کشور 650 میلیون متر‌مکعب است. به همین دلیل متوجه نمی‌شوم چرا برای تامین گاز دچار مشکل هستیم؟ در گذشته با دمای منهای 15 درجه که مصرف گاز به 700 میلیون مترمکعب رسید، گاز قطع نشد. در آن زمان مصرف صنایع را محدود و ادارات را مجبور به صرفه‌جویی کردیم، در‌حالی‌که الان برخی ادارات تعطیل شده، صنایع و برخی سازمان‌ها محدود شده‌اند. اما در حال حاضر هوای دو، سه استان پایین‌تر از منفی پنج درجه است.»
مدیرعامل اسبق شرکت گاز ساری درباره مصرف بهینه‌ انرژی، تاکید کرد: «این موضوع باید از پایه درست شود. بهینه‌سازی باید برای ساختمان‌های نوساز اجباری شود. اما بهینه‌سازی اجرا نمی‌شود. طبق آماری که خودشان اعلام کرده‌اند نباید کمبود داشته باشیم و تولید هم کم نشده است. ممکن است مشکلی برای یکی از پتروشیمی‌ها اتفاق افتاده اما من نمی‌دانم. به‌نظر من یک جای کار گیر دارد و من نگرانم که اتفاقی افتاده باشد. مثلا یکی از پتروشیمی‌ها از خط تولید خارج شده و تولید کم شده اما آن را اعلام نکرده‌اند. ما به ترکیه و عراق گاز می‌دهیم. احتمالا اگر این صادرات را قطع کنند مجبورند جریمه پرداخت کنند. اما جوی ایجاد شده که به‌راحتی می‌گویند گاز قطع می‌شود.»
او در پاسخ به این سوال که وقتی شرایط گاز کشور ثابت نیست چرا به‌سمت صادرات می‌روند تا هزینه‌ای به کشور تحمیل شود؟ گفت: «ما که در طول 12 ماه بیشتر از 45 روز با مشکل روبه‌رو هستیم که با مدیریت مصرف و محدودیت می‌شود این پیک را رد کرد اما گازی را که در طول سال تولید می‌شود باید بفروشند. متاسفانه بعد از 43 سال نتوانسته‌ایم تکنولوژی LNG را به ایران بیاوریم، در‌حالی‌که آمریکا و روسیه که حاضر نیستند ما در اروپا حضور پیدا کنیم با این تکنولوژی به‌راحتی گاز به کشورهای اروپا صادر می‌کنند و روسیه 70درصد گاز اروپا را تامین می‌کند. در چابهار خط صلح توسط ایران و پاکستان راه‌اندازی شد اما با فشار آمریکا دو وزیر نفت پاکستان عوض شد تا ایران در این مورد هم موفق نشود. با نداشتن این تکنولوژی در بازار گاز کشورهای آسیایی مانند ژاپن، خاورمیانه و اروپا را از دست داده‌ایم.»

گره کور برجام به چه دلیل؟

مرتضی بهروزی‌فر، کارشناس صنعت نفت و گاز در گفت‌وگو با هم‌میهن درباره شرایط کنونی در بخش تامین گاز مورد نیاز با اشاره به اینکه در 30 سال گذشته نتوانستیم در صنعت نفت و گاز به افزایش سرمایه و تولید دست یابیم، گفت: «در مصرف هم شرایط بهینه به‌وجود نیامده است. به‌همین دلیل ناطرازی گاز ایجاد شده است و مصرف، بیشتر از تولید است. اگر مسئله برجام حل شود فقط می‌توانیم یک تا 1.5 میلیون بشکه نفت بیشتر بفروشیم.»
او با بیان اینکه هرگز نمی‌توانستیم در زمستان سختی که برای اروپا پیش‌بینی شد به اروپا گاز صادر کنیم، گفت: «ما نه واحد تولید LNG داریم که گاز را بتوانیم صادر کنیم، نه دسترسی به لوله‌ای که گاز را به اروپا منتقل کند. متاسفانه با اتفاقاتی که در سالیان گذشته رخ داده، زیرساختی برای صادرات گاز به‌وجود نیامده است. اما می‌شود در یک برنامه پنج‌ساله روی افزایش تولید تمرکز کرد‌ و با بهینه‌شدن مصرف انرژی می‌توان به این مهم دست یافت. اما در حال حاضر به‌جایی رسیده‌ایم که مجبوریم گاز صنایع، نیروگاه‌ها و... را قطع کنیم و حتی اگر این تعطیلی‌ها نباشد مجبوریم گاز واحدهای مسکونی را از مدار خارج کنیم.‌ در زمستانی که هوای خراسان منفی 10 درجه است اگر گاز نباشد چه فاجعه‌ای به‌وجود می‌آورد؟ مشکل، الان گاز است اما اگر اقدامی نشود حتما در تابستان علاوه بر مشکل گاز با مشکل برق هم روبه‌رو می‌شویم. مشکل را می‌توان به‌راحتی حل کرد. اول باید برجام را به نتیجه برسانیم و در بازه دو ساله تعامل با کشورهای جهان را افزایش دهیم تا سایه تحریم را برای همیشه از اقتصاد کوتاه کنیم.»
او معتقد است: «تحریم فقط یک کلمه پنج‌حرفی است. ولی به این معنا نیست که برخی ادعا می‌کنند مشکلی ایجاد نمی‌کند. تحریم روی بسیاری از مسائل به‌ویژه فروش نفت تاثیر می‌گذارد. فروش نفت به‌جای 2.5 میلیون بشکه در روز کمتر از یک میلیون بشکه است. تحریم باعث می‌شود به‌جای آنکه نفت کشور به قیمت بازارهای جهانی فروخته شود، زیر قیمت به فروش برسد و پول آن را هم باید با هزار مشکل، تردستی و هزینه بالا جا‌به‌جا کنیم و کالاهایی که می‌خواهیم را با آن بخریم. اما مهم‌ترین اثر تحریم این است که درآمدهای دولت را به‌شدت کاهش می‌دهد.»
او افزود: «حتی اگر تحریم وجود نداشته باشد دولت امکان تامین حجم سرمایه‌گذاری در صنعت نفت را ندارد. کمتر کشوری را می‌بینید که بخواهد از منابع درآمدی خود استفاده کند. زمان تحریم امکان تامین سرمایه، دانش فنی، مدیریت پروژه و تکنولوژی صنعت نفت وجود ندارد. همه می‌دانستند اگر در صنعت نفت سرمایه‌گذاری نشود با مشکلات بسیاری دست‌به‌گریبان می‌شویم اما نکته مهم این است که تا زمانی که تعامل با کشورهای دیگر حل نشود امکان ندارد بتوانیم مشکلات را حل کنیم.»
این کارشناس صنعت نفت و گاز با اشاره به تقاضای انرژی، گفت: «در صنعت مانند مس و فولاد، پتروشیمی و... همه موارد انرژی‌بر تعریف شده است. از سوی دیگر به آخرین تکنولوژی دست پیدا نکردیم و نتوانستیم از انرژی مصرفی به‌صورت بهینه و بهره‌ور استفاده کنیم. به‌عنوان مثال نیروگاه‌ها با کارآرایی بسیار پایین کار می‌کنند. حتی خودروها و وسایل گرمایش واحدهای مسکونی (از بخاری گرفته تا پکیج و موتورخانه) بهینه نشده است آن‌هم به‌دلیل آنکه تحریم اجازه دستیابی به تکنولوژی را از دست ما ربوده است. دولت آقای روحانی و حتی احمدی‌نژاد می‌توانستند تحریم‌ها را از بین ببرند اما این کار را نکردند. تا زمانی که تحریم باشیم امکان توسعه صنعت نفت وجود ندارد.»
بهروزی‌فر تاکید کرد: «مشکلات صنعت نفت صرفا با برجام از بین نمی‌رود. تامین مالی پروژه‌های نفتی نیاز به حضور شرکت‌های صنعتی بزرگ دنیا دارد. تا سایه تحریم بر سر صنعت نفت، اقتصاد و کشور وجود داشته باشد، هیچ سرمایه‌گذار‌ عاقلی وارد کشور نخواهد شد. قدم اول ورود سرمایه‌گذار حل مشکل برجام و بعد FATF است. حتی اگر برجام هم امضا شود مشکل صنعت نفت ما حل نخواهد شد. شاید به‌صورت مقطعی بسیاری از مشکلات را حل کند اما امکان ندارد بتوانیم مشکلات صنعت نفت را فقط با برجام حل کنیم. وزیر نفت و کارشناسان گفتند که حدود 250 تا 300 میلیارد دلار هزینه نیاز است تا صنعت نفت ایران روی پای خودش بایستد. امکان ندارد این پول توسط منابع داخلی و دولت تامین شود. مهم نیست که دولت راست باشد یا چپ، عاقل باشد یا معمولی، تا مشکل کشور با جهان حل نشود، امکان حل مشکلات اقتصادی وجود ندارد. مشکل اقتصادی نیست بلکه سیاسی و تعامل با دنیاست.»
او افزود: «برای تعامل با دنیا باید زیرساخت‌ها اصلاح شود. اولین قدم آن قوانین و مقررات دست‌و‌پاگیری مانند نظام مالیاتی و... است. امکان ندارد که کشوری بخواهد توسعه اقتصادی داشته باشد اما نیروهای نظامی در آن اقتصاد حاضر باشند. نمی‌توانید تصور کنید در یک اقتصاد پیشرفته، نیروهای نظامی بتوانند کارخانه‌دار یا تولیدکننده باشند یا در بازار مداخله کند. از سوی دیگر با قوانینی که هر لحظه احتمال تغییر آن وجود دارد، هیچ سرمایه‌گذار عاقلی حاضر به سرمایه‌گذاری نمی‌شود. باید ماهیت فضای کسب و کار و مدیریت اصلاح و قوانین شفاف شود. اما اگر همه این موضوعات هم وجود داشته باشد در آخر دوباره باید با دنیا تعامل داشته باشیم.» بهروزی‌فر با اشاره به اینکه هر شرکتی نمی‌تواند در صنعت نفت سرمایه‌گذاری کند، تاکید کرد: «یک سرمایه‌گذار متوسط با 40میلیارد دلار نمی‌تواند در این صنعت سرمایه‌گذاری کند. متاسفانه دست‌هایی در کار است که از روی نادانی یا عامدانه گره برجام را کور کرده‌اند. قوه‌قضائیه و مجلس باید بررسی کنند که این افراد در گره خوردن برجام چه منفعتی داشته‌اند؟ چه دلیلی داشته وبا چه تحلیلی چنین مشكلاتی برمردم تحمیل شده است؟»

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

مطالب ویژه
دیدگاه

پربازدیدترین
آخرین اخبار