نگاه خارجی
چرخش در قبال برجام
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
چرخش در قبال برجام
مقامات اسرائیلی مدعی هستند ایالات متحده درک میکند که برای ایران دشوار است اعتراضات اخیر را بدون بهبود وضعیت اقتصادی پایان ببخشد، بنابراین احیای برجام ممکن است به نفع ایران باشد. برجام از حمایت گستردهای در ایالاتمتحده برخوردار بود تا اینکه ایران از روسیه در جنگ با اوکراین حمایت کرد و با آنها قراردادهای تسلیحاتی امضا کرد. این امر از سرگیری مذاکرات را دشوارتر کرد. مقامات اسرائیلی بهسرعت اظهارات بایدن مبنی بر پایان یافتن توافق را جشن گرفتند، اما نهادهای امنیتی احتیاط به خرج دادند و سخنان رئیسجمهور آمریکا را بهعنوان یک لغزش زبان تلقی میکنند تا اظهار واقعیت.
مقامات دولت ایالاتمتحده که با هاآرتص صحبت کردند و از این موضوع اطلاع داشتند، بیان داشتند که در گفتوگو با مقامات ارشد ایالاتمتحده، این برداشت را از اظهارات آنها کردند که با وجود شرایط چالشبرانگیز، طی چند ماه آینده یک چرخش قابل توجهی در توافق هستهای در راه است. در زمان دولت لاپید-بنت، مقامات اسرائیلی گفتوگوهای محرمانه را برای ارزیابی آمادگی اسرائیل برای درگیری نظامی با ایران آغاز کردند. یک مقام آگاه به این موضوع گفت: «اوضاع به حدی پیش رفته است که وظیفه تهیه طرحهای عملیاتی جدید، تهیه بودجه برای خرید تسلیحات و تهیه تجهیزات ویژه مورد نیاز برای چنین عملیاتی به آنها سپرده شده است. دولت خروجی بودجه هنگفت میلیارد دلاری را برای حمله به ایران، خرید تسلیحات پیشرفته و افزایش روابط نظامی با ایالات متحده، کشورهای حاشیه خلیجفارس و سایر متحدانش تدارک دیده است.» با این وجود، یک مقام اسرائیلی به هاآرتص گفت: «اسرائیل بدون حمایت و همکاری آمریکا، هیچ ظرفیت عملی برای حمله موثر به ایران ندارد و هرکس خلاف این را بگوید عمدا دروغ میگوید.»
مقامات اسرائیلی که در گفتوگوهای محرمانه درباره ایران شرکت کردند، این موضوع را مطرح کردند که اسرائیل باید یک جبهه بینالمللی علیه ایران را حفظ کند. یک مقام اسرائیلی که در این گفتوگوها شرکت کرده، بیان داشت، برداشت و درکمان از شرایط این بود که هرگونه حمله به ایران مستلزم تغییر حکومت است و بنابراین حمله به اهداف نظامی بدون هدف قرار دادن مقامات ارشد ایرانی که پشت طرحهایی برای تهدید اسرائیل و سایرین هستند، کافی نیست. این در رابطه با نگرانی از اینکه برنامههای دولت آتی اسرائیل ممکن است توسط دولت آمریکا با واکنش منفی مواجه شود و در نتیجه همکاری نظامی در مورد ایران را به خطر بیندازد، گفته شده است. همتایان آمریکایی به مقامات اسرائیلی در این باره هشدار داده بودند. تشکیلات دفاعی اسرائیل امیدوار است که تجربه نتانیاهو در مورد مسئله ایران و اعتقاد او به اهمیت همکاری تنگاتنگ با ایالاتمتحده به او کمک کند تا هرگونه تلاش برای بهچالش کشیدن روابط ایالاتمتحده و اسرائیل توسط شرکای ائتلاف یا وزرای خود را دفع کند. مقامات امنیتی اسرائیل از این بیم دارند که دولت آینده فاقد خرد کافی برای گام نهادن بر طناب ظریف تحریک
آمریکاییها باشد. یک مقام ارشد اسرائیلی گفت: «اینطور که از اوضاع پیش میآید، مسیر خوبی پیش نمیرود و آمریکاییها این مسئله را پنهان نمیکنند.» هفته گذشته وبسایت المانیتور از قول برخی مقامات اطلاعاتی گزارش داده بود که تلاشهای اسرائیل برای متوقف کردن روند احیای برجام در دولت نفتالیبنت و یائیرلاپید موفقیتآمیز بوده و اسرائیل توانسته بدون تیره شدن روابطش با آمریکا، واشنگتن را در کنار گذاشتن روند احیای برجام متقاعد کند. این وبسایت البته نوشته بود، اعتراضات داخلی در ایران و همکاری تسلیحاتی ایران با روسیه در ارسال پهپادهای ایرانی به این کشور نیز در متوقف شدن روند مذاکرات برای احیای برجام موثر بوده است. البته مقامات اروپا و آمریکا هرگز از توقف کامل و بدون بازگشت مذاکرات احیای برجام سخنی به میان نیاوردهاند. اگرچه موضع مقامات اروپایی و آمریکایی این بود که برجام و احیای آن در حال حاضر اولویت این کشورها نیست، اما جوزپ بورل، مسئول سیاست اتحادیه اروپا اخیرا تاکید کرده که برجام هنوز به پایان نرسیده است و یکی از مسائل امنیتی مهم و مورد نظر اروپا است و در حال حاضر در این خصوص، دیپلماسی هنوز در اولویت است.