بنزین مقصر آلودگی هوای تهران نیست
پاسخ شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران به یک گزارش
پاسخ شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران به یک گزارش
پیرو مطلب منتشرشده تحتعنوان «پایتخت در آستانه تعطیلی» مندرج در روزنامه هممیهن، روز یکشنبه 27/09/1401، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران، جوابیهای بدین شرح ارسال کرد.
در گزارش روزنامه هممیهن، بنزین پتروشیمی یکی از عوامل آلودگی هوای تهران عنوان شده است. این درحالیاست که بنزین پتروشیمی، بههیچعنوان بهعنوان سوختی مستقل وارد چرخه توزیع بنزین کشور نمیشود و تنها بهعنوان مولفهای به بنزین اضافه خواهد شد. ازسویدیگر هنوز هیچ مرجع رسمی استفاده از بهاصطلاح بنزین پتروشیمی را بهعنوان سوخت در کشور تایید نکرده و بررسیهای کیفیت سوخت نیز چنین چیزی را نشان نمیدهد. ازسویدیگر اختلاف بین تولید مصرف در اکثر روزها حدود یک تا دو میلیون لیتر در روز است و این درحالیاست که در سال 91 که استفاده از بنزین پتروشیمی در دستور کار قرار داشت، اختلاف 20میلیون لیتری بنزین بین تولید و مصرف وجود داشت، بنابراین باتوجه به کاهش خوراک پتروشیمیها و تعهدات صادراتی، اغلب آنها حاضر به قطع زنجیره تولید و تحویل بنزین پتروشیمی نیستند. نکته دیگری که در گزارش روزنامه هممیهن بهچشم میخورد و مستندات کل گزارش را زیر سوال میبرد، نام بردن از پالایشگاه هرمز در کنار پالایشگاه بندرعباس و ستاره خلیجفارس بهعنوان یکی از مهمترین پالایشگاههای تامینکننده بنزین کشور است. در حال حاضر پالایشگاه هرمز تنها روی کاغذ وجود دارد و حتی مراحل اولیه احداث آن نیز آغاز نشده ، بنابراین چگونه ممکن است از پالایشگاه کاغذی، بنزین تولید کرد. در همین گزارش تاکید شده که 70درصد بنزین تولیدی کشور از پالایشگاههای ستاره خلیجفارس، هرمز و بندرعباس تامین میشود. با حذف پالایشگاه هرمز، ظرفیت تولید دو پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیجفارس و بندرعباس درمجموع 57میلیون لیتر است. باتوجه به ظرفیت 103میلیون لیتری تولید بنزین ایران، سهم این دو پالایشگاه چیزی بیش از 50درصد خواهد بود و سایر پالایشگاهها ازجمله شازند، آبادان، تبریز، اصفهان، شیراز، تهران و کرمانشاه سهم قابلتوجهی در تولید بنزین دارند که همگی در مدار تولید است. نکته دیگر این است که براساس قانون، توزیع بنزین در 8 کلانشهر بزرگ کشور باید براساس استانداردهای یورو 4 باشد. بررسیهای سازمانملی استاندارد نیز نشان میدهد، بنزین توزیعشده در کلانشهرها این استاندارد را رعایت میکند. در بخش دیگر گزارش روزنامه هممیهن، سوخت بهعنوان مهمترین عامل ایجاد آلودگیهوا معرفی میشود. درحالحاضر درمجموع حدود 950لیتر معادل سوخت (مجموع گاز طبیعی و سوخت مایع) بهصورت روزانه در کشور میسوزد. تنها در بخش بنزین مصرف بالای 100میلیون لیتر است. این موضوع اما بیش از آنکه مقصری در بین مردم یا وزارت نفت داشته باشد، بر گردن مصرف بسیار بالای خودروهاست. میانگین جهانی مصرف بنزین برای 100کیلومتر پیمایش حدود 4 تا 5 لیتر است، این درحالیاست که این رقم در ایران بالای 10لیتر برآورد میشود. ازهمینرو هرچقدر هم کیفیت سوخت افزایش پیدا کند، اما مصرف بالا و احتراق نامناسب در خودروها عامل مهمی در افزایش آلایندگی خواهد بود. بنابراین با اصلاح تولید خودروهای داخلی، 50درصد از مصرف بنزین کشور کاهش پیدا میکند، کاهش مصرفی که علاوه بر کاهش آلودگی هوا، در اقتصاد نیز نقشموثری ایفا خواهد کرد. همچنین اکنون 450هزار خودرو فرسوده در کشور وجود دارد که باید از چرخه حملو نقل خارج شود. خودروهایی که مصرف بنزین در آنها به حدود 20لیتر در هر 100کیلومتر پیمایش میرسد و در مواقعی حتی سوخت بدون سوختن، وارد هوا میشود. این درحالیاست که آلایندههای گازی همواره در شاخص آلودگیهوای تهران در شرایط پاک قرار دارد و ذرات معلق زیر 5/2میکرون است که آلودگی اصلی را برای تهران رقم میزند. باز هم در همین گزارش اعلام شده که منابع متحرک 8/60درصد از ذرات معلق را تولید م و منابع ثابت نیز 2/39درصد را تولید میکنند. بنابراین منابع ثابت مانند نیروگاهها در تولید ذرات معلق، نقش مهمتری دارند تا آلایندههای گازی. در این میان سهم خودروهای دیزلی در آلودگی هوا بهمراتب بیشتر از خودروهای بنزینی است و باتوجه به عدم نصب کاتالیست در اگزوز این خودروها، باعث احتراق نامناسب شده و به هوای تهران آلودگی پمپاژ میکند. این در شرایطی است که سهم نیروگاهها و سایر صنایع مانند سیمان و فولاد نیز در ایجاد ذرات معلق بسیار بالاست و بخش بزرگی از دیاکسیدکربن، دیاکسید گوگرد و دیاکسید نیتروژن، توسط همین صنایع ایجاد میشود. در گزارش روزنامه هممیهن دوباره به موضوع مازوتسوزی اشاره شده و این در شرایطی است که بیش از هفتسال است که در نیروگاه بعثت تهران و هیچکدام از نیروگاهها و صنایع کلانشهر تهران از مازوت بهعنوان سوختدوم استفاده نمیشود و در صورت محدودشدن سوخت گاز، نفت گاز با استاندارد یورو 4 به این صنایع تحویل میشود.