ایران تغییر رفتار ندهد، مذاکرات بیفایده است
علیرضا بیگدلی کارشناس روابط بینالملل در گفتوگو با هممیهن:
علیرضا بیگدلی کارشناس روابط بینالملل در گفتوگو با هممیهن:
همزمانی کاهش قیمت دلار با تغییر موضع اندک و اظهار آمادگی برای بازگشت بر سر میز مذاکره با طرفین برجام را نمیتوان اتفاقی دانست. تنگناهای معیشتی مردم و اعتراضات آنها درباره مسائل مختلف فرهنگی و اقتصادی از یک سو و به خطر افتادن اعتبار ایران در مجامع بینالمللی از سوی دیگر، مواردی هستند که درباره تاثیر آنها بر منعطفشدن مواضع ایران نسبت به برجام با علیرضا بیگدلی، کارشناس روابط بینالملل گفتوگو کردیم.
علیرضا بیگدلی با اشاره به صحبتهای اخیر خرازی و ایروانی در سازمان ملل، دیدار امیرعبداللهیان با جوزپ بورل را رفتارهای ایران توصیف کرد تا با انجام مذاکرات قیمت دلار را کاهش دهد و فضای داخلی کشور نیز التیام یابد و همچنین مطالبات بلوکهشده ایران در کشورهای خارجی از جمله کرهجنوبی را بتواند دریافت کند. او در تشریح بیشتر این دیدار به هممیهن گفت: «ایران به لحاظ داخلی و منطقهای در شرایطی قرار گرفته است که ناچار است به سمت شروع مذاکرات برجام قدم بردارد. اما با توجه به موضعگیریهای اتحادیه اروپا نسبت به حوادث داخلی ایران احتمال تن دادن اروپا به انجام مذاکرات اندکی بعید به نظر میرسد. از طرف دیگر آمریکاییها در مسائل داخلی ایران دخالت کمتری کردند و اندکی نرمتر با این موضوع برخورد کردند. علت این نوع برخورد هم این است که آمریکاییها نمیخواهند این منطقه دچار بحران شود که ریشه این نگاه را باید در دلایل اقتصادی و سرمایهگذاری در منطقه از یک سو و گرفتار نشدن کشورها در یک جنگ منطقهای دانست. بههمین دلیل هم آمریکا تلاش میکند این منطقه را آرام نگه دارد. اما به نظر میرسد اتحادیه اروپا علاقه چندانی به این موضوع ندارد و آمریکا هم با توجه به مسئله اوکراین نمیتواند اروپا را تحت فشار قرار دهد.» او با تاکید بر لزوم تغییر موضع و انعطافپذیری بیشتر ایران نسبت به مسائل داخلی و منطقهای برای جلب رضایت اتحادیه اروپا ادامه داد:«با توجه به جبههگیریهای اروپا به نظر نمیرسد که مذاکرات مورد انتظار احیاء شود و چندان موفقیتآمیز باشد.»
این کارشناس روابط خارجی درباره تاثیر تنگناهای اقتصادی کشور در تغییر موضع ایران نسبت به مذاکرات برجام توضیح داد:«ایران به دلیل مشکلات اقتصادی که با آنها دست به گریبان است و نیز آرام کردن فضای داخلی، نیاز دارد که بتواند به لحاظ اقتصادی نفس بکشد. زیرا علت آنچه در خیابانهای ما رخ داد، بیکاری، گرسنگی و ناامیدی نسبت به آینده است و دولت باید به این موضوعات توجه کند. بنابراین اینکه ایران به مذاکرات برجام متعهد شود برای آن است که التهاب داخلی کاهش یافته و قیمت دلار را کنترل کند. غربیها هم این موضوع را میدانند و به همین دلیل سعی میکنند تا امتیازات بیشتری از ایران بگیرند؛ امتیازاتی مانند عدم دخالت در منطقه. ما در گذشته در موقعیت حساسی قرار داشتیم که متاسفانه هرقدر فریاد زدیم که مذاکرات را انجام دهند، گوش شنوایی نبود، حالا اما به مرحله ضعیفی رسیدهایم که نسبت به انجام مذاکرات واکنش نشان دادهایم و به نظر میرسد نوبت امتیازگیری طرف مقابل است.»
بیگدلی در پاسخ به این سوال که آیا موضوعهای «حذف ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل» یا «برگزاری جلسه ویژه شورای حقوق بشر درباره ایران» میتواند عواملی برای تلاش ایران نسبت به احیای جایگاه بینالمللی خود باشد؟ بیان کرد:«ایران در برابر غرب در موضع ضعیفی قرار گرفته است، به همین منظور باید تغییراتی در رفتارهای خود ایجاد کند. مذاکرات تنها راه رهایی از این بنبست نیست و ایران باید نگاه خود نسبت به فضای بینالمللی و منطقهای را تغییر دهد و اگر رفتارهای قبلی ادامه یابد، مذاکرات برجام هیچ مشکلی از ایران را رفع نمیکند. در فضای بینالمللی و منطقهای هر روز منزویتر میشویم به این دلیل که سیاستهای دولت نسنجیده است و نیاز به سروسامان گرفتن دارد.» این کارشناس روابط خارجی تاکید کرد:«اما اگر ایران تغییری در رفتار داخلی خود ایجاد نکند و رفتارهای غیرمعمول را کنار نگذارد، بعید میدانم که اتحادیه اروپا به ادامه مذاکرات تن دهد. بهویژه آنکه اروپا تحت فشار ایرانیان مقیم کشورهای اروپایی قرار دارد و آلمان و فرانسه نیز موضعگیریهای سختی نشان دادهاند. بنابراین بهتر است ایران جلوی اعدامها را گرفته و موضوع حقوق بشر را بیش از این برجسته نکند.»