گلایه ایران، قول چین
چهار روز پس از امضای رئیسجمهوری چین پای بیانیه ضدایرانی شورای همکاری خلیجفارس که انتقادهای بسیاری را در داخل ایران برانگیخت،
چهار روز پس از امضای رئیسجمهوری چین پای بیانیه ضدایرانی شورای همکاری خلیجفارس که انتقادهای بسیاری را در داخل ایران برانگیخت، هو چون هوآ، معاون نخستوزیر چین و یک هیئت عالیرتبه چینی به ایران سفر کردند. آنچه اعلام شده این است که دستور کار سفر این هیئت چینی، بررسی آخرین وضعیت اجرای برنامه ۲۵ساله همکاریهای مشترک دو کشور و لزوم سرعت بخشیدن به روند اجرای این برنامه است.
سیدابراهیم رئیسی، رئیسجمهوری ایران روز گذشته در دیدار با معاون نخستوزیر چین که به منظور توسعه روابط دو کشور در صدر هیئتی تجاری و اقتصادی از دیروز وارد ایران شده، در واکنش به مواضع رئیسجمهوری چین در سفرش به خلیجفارس، گلایه کرد. شیجینپینگ، رئیسجمهوری چین در سفرش به عربستان پای بیانیه شورای همکاری خلیجفارس را امضا کرد که در آن در قالب چند بند مواضعی واضح و آشکار ضدایرانی اتخاذ شده بود.
رئیسی در این دیدار گفت:«برخی مواضع مطرحشده در سفر اخیر رئیسجمهور چین به منطقه موجب ناخرسندی و گلایهمندی ملت و دولت ایران شده و مطالبه جدی ایران جبران مواضع بیانشده است.»
هو چون هوا، معاون نخستوزیر چین نیز در این دیدار ضمن ابلاغ سلام گرم آقای شیجینپینگ، رئیسجمهور چین به رئیسجمهوری اسلامی ایران، بر اراده چین برای توسعه روابط با ایران قوی، بهعنوان راهبرد دائمی این کشور و تغییرناپذیری این اراده تاکید کرد و گفت: «عزم چین برای تقویت و تعمیق روابط با جمهوری اسلامی ایران، فارغ از تحولات منطقهای و بینالمللی تداوم خواهد داشت. چین همواره به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران احترام گذاشته و از تلاش ایران برای تامین منافع اساسی خود حمایت میکند.»
معاون نخستوزیر چین همچنین از نتایج دیدارهای خود با مقامات ایرانی به رئیسجمهوری اسلامی ایران گزارش داد. براین اساس با آغاز اجرایی شدن عملیات سرمایهگذاری مشترک دهها میلیارد دلاری و توسعه همکاریهای اقتصادی، صنعتی، انرژی، ترانزیت و مالی و بانکی، طرفین گام بلندی در راستای اجرایی شدن همکاریهای راهبردی و توسعهای در روابط دو کشور بر میدارند. روز گذشته رئیس هیئت چینی در اجلاس «برنامه همکاریهای جامع ایران و چین» با حضور محمد مخبر، معاون اول رئیسجمهوری شرکت کردند. مخبر در این جلسه گفت:«روابط تهران و پکن از جایگاه رفیعی برای رهبران دو کشور برخوردار است و رئیسجمهور کشورمان نیز با جدیت مناسبات فیمابین را دنبال میکند. ایران و چین در مقابله با یکجانبهگرایی جهان سلطه از وحدتنظر و مواضع واحدی برخوردار هستند و مذاکرات خوب و سازندهای میان دو کشور در خصوص موضوعات مختلف در جریان است.»
درحالیکه چینیها طی یک ماه اخیر دو قرارداد عظیم در حوزه انرژی با قطر و عربستان سعودی امضا کردهاند، معاون اول رئیسجمهور در دیدار با مقام چینی، با اشاره به ذخایر نفت و گاز ایران و ظرفیتهای گسترده کشورمان در بخشهای مختلف نظیر ترانزیت گفت:«تهران آمادگی دارد همکاریهای مشترک خود را با پکن در بخشهای مختلف همچون انرژی، ترانزیت و تولید مشترک گسترش دهد.»
معاون نخستوزیر چین نیز در سخنانی که کاملا مشخص بود هدف از بیان آن دلجویی از ایران در خصوص صدور بیانیه شورای همکاری خلیجفارس و امضای رئیسجمهور چین پای آن بود تاکید کرد:«اراده چین برای توسعه روابط راهبردی جامع با ایران هیچگاه تغییر نمیکند. چین از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و عزت ملی ایران و مبارزه با دخالت خارجی حمایت میکند. دو طرف در این زمینه باید بهصورت قاطع از همدیگر پشتیبانی کرده و در زمینه مبارزه با تروریسم نیز همکاریها و هماهنگیهای خود را تقویت کنند.»
نکته جالب در این میان این است که هیئتهای دو طرف پس از مذاکرات دیروز در خصوص ۱۶ محور جدید همکاری در بخشهای مختلف اقتصادی با یکدیگر توافق کردند. این توافق در خصوص محورهای جدید در حالی انجامشده که سند همکاری راهبردی 25ساله ایران نزدیک به دو سال است که امضاشده و هنوز هیچ بخشی از آن اجرایی نشده است. در زمان امضای این سند اینطور عنوان میشد که چینیها پذیرفتهاند در چارچوب این سند همکاری، سرمایهگذاری 400 میلیارد دلاری در ایران داشته باشند، اما هنوز هیچ نشانهای از این سرمایهگذاری دیده نمیشود. تحلیلگران معتقدند که تاخیر در احیای برجام و حتی مهمتر از آن، عدم پذیرش افایتیاف از سوی ایران، از جمله موانعی است که چینیها را برای سرمایهگذاری در ایران بیمیل کرده است. اگرچه چینیها دیروز قولهایی در خصوص اجرایی شدن بخشهای توافقنامه 25ساله دادند، اما باید منتظر ماند و دید که این قولها در شرایط فعلی، تا چه حد اجرایی خواهد شد و آیا این قولها نیز به سرنوشت قولهای پیشین دچار خواهد شد یا خیر؟