اندیشکدهها
استراتژی غلات روسیه
استراتژی غلات روسیه
اندیشکده ژئوپولیتیکال فیوچرز نوشت، به گفته رؤسایجمهور اوکراین و ترکیه، کریدور غلات دریای سیاه، که به غذای اوکراینی امکان حرکت از سه بندر را میداد، هفته گذشته برای 120روز دیگر تمدید شد. روسیه نگفته است که آیا در این توافق شرکت خواهد کرد یا خیر، اما با تمدید آن مخالفت نکرده است. مسکو ترجیح میدهد فاصله خود را از این توافق حفظ کند تا مشارکت روسیه نتیجه نفوذ فزاینده آنکارا بر مسکو به نظر نرسد. تمرکز روسیه در حال حاضر این است که به انتقاد از توافق ادامه دهد و در عین حال به دنبال فرصتهایی برای استفاده از آن برای پیشبرد منافع روسیه باشد.
صادرات غلات منبع مهم قدرت و نفوذ روسیه است. اولا، روسیه یک تولیدکننده بزرگ گندم است، بنابراین فروش در خارج از کشور از اقتصاد روسیه و اهداف سیاست خارجی این کشور حمایت میکند. سالهاست که کرملین تلاش میکند تا برداشت غلات خود را افزایش دهد و روابط تجاری پایدار با واردکنندگان گندم در کشورهای خاورمیانه، آفریقا و نقاط دیگر برقرار کند. غلات حدود یکسوم درآمد روسیه را از صادرات مواد غذایی تامین میکند که برای حمایت از بودجه ملی و تامین ارز خارجی که دسترسی به آن به دلیل تحریمها محدود شده است، مهم است.
در نهایت، کشاورزان روسی باید تولید خود را تخلیه کنند. برداشت گندم کشور در سال جاری به 105 میلیون تن رسید (در مقایسه با 8/77میلیون تن در سال گذشته) و مسکو پیشبینی میکند که کل برداشت غلات بیش از 150 میلیون تن برای سال بیسابقه باشد. با این حال، اگر کشاورزان روسی نتوانند کالا را به بازار برسانند، این نعمت تبدیل به یک نفرین خواهد شد. هزینههای حمل و نقل همچنان بالاست و صادرکنندگان غلات روسی در اجاره کشتیها، بیمه محمولهها و دریافت پرداختها به دلیل تحریمها با مشکل مواجه شدهاند. قرارداد غلات تمدید شده است، اما بدون دریافت برخی امتیازات از روسیه و سیگنال دادن به این موضوع که ادامه مشارکت این کشور همیشه در هالهای از ابهام قرار دارد، تمدید شده است. کرملین انتظار دارد با استناد به چندین روند، اهرم قدرتش در آینده نزدیک افزایش یابد. اول، برداشت انبوه و ذخایر غلات و گندم روسیه است که میتواند در هر زمانی وارد بازار شود. دوم، انتظار افزایش تقاضا برای گندم روسیه است. زیرا صادرات اوکراین در سال آینده به دلیل جنگ کاهش مییابد. سوم، بیثباتی در بازارهای انرژی و کود است که ممکن است به تولید سایر کشورها آسیب برساند و
تقاضا برای گندم روسیه را افزایش دهد.
در نهایت، اگرچه تقاضا در حال حاضر زیاد است، اما جو بازار در چند ماه آینده پرتنش خواهد شد. خریداران عمدهای مانند مصر و پاکستان با مشکلات مالی روبهرو هستند. علاوه بر این، خروج موقت روسیه از توافق غلات باعث ایجاد شک و تردید در مورد آینده این توافق شده و باعث شده واردکنندگان بزرگی مانند مصر، الجزایر و عربستان سعودی قبل از انقضای قرارداد، انبار خود را پر کنند. بهعبارت دیگر کرملین ممکن است با صبر و اندکی شانس، در موقعیت بسیار قویتری برای دور بعدی مذاکرات غلات دریای سیاه قرار گیرد. کرملین اغلب خاطرنشان میکند که روسیه با وجود توافقهای قبلی در استانبول، همچنان با موانعی برای صادرات غلات و کودهای شیمیایی مواجه است. روسیه تا زمانی که بتواند کشاورزان خود را راضی کند، میتواند این صبر استراتژیک را ادامه دهد. کشاورزان روسی تقریباً تحویل غلات به ازبکستان، قرقیزستان، ترکمنستان و چین را که واردکنندگان سنتی هستند، متوقف کردهاند، زیرا تعرفههای ترانزیت در راهآهن قزاقستان بسیار بالاست. به گفته راهآهن روسیه، ترانزیت از طریق قزاقستان به ازای هر تن 3300 روبل (54 دلار) برای شرکتهای حمل و نقل هزینه دارد، درحالیکه مسیر
مشابه بیش از 630 روبل هزینه ندارد. راهآهن روسیه در حال مذاکره با قزاقستان برای کاهش تعرفه ترانزیت محصولات کشاورزی است. مسکو خوشبین است. همکاری قویتر با آسیای مرکزی به نفع روسیه است و برخی از کشورهای آسیای مرکزی خواهان دسترسی به غلات ارزانتر روسیه هستند.