اسرائیل و عربستان ایران را محاصره کردهاند
گفتوگو با شیرین هانتر استاد دانشگاه جرجتاون
گفتوگو با شیرین هانتر استاد دانشگاه جرجتاون
استقرار سامانههای نظامی اسرائیل در امارات در پی روند عادیسازی روابط اعراب و اسرائیل زنگ خطر را برای ایران بهصدا در آورده است. تا پیش از این منافع کشورهای عربی در دعوای تاریخیشان با اسرائیل تا حدودی به ایران نزدیک بود، اما با علنی شدن روابط دوستانه کشورهای عربی با تلآویو، ایران رسما در این دعوا تنها شده و حتی خطر ایجاد ائتلافی تحت عنوان ناتوی عربی در مقابل ایران جدی به نظر میرسد. روزنامه هممیهن درباره این خطر با شیرینهانتر استاد ایرانی-آمریکایی دانشگاه جرج تاون گفتوگو کرده است. به عقیده هانتر عربستان سعی دارد از آب گلآلود ناآرامیهای داخلی ایران و عدم احیای برجام ماهی بگیرد و در این میان اسرائیل هم سیاست محاصره ایران را بهخوبی در شمال و جنوب پیش برده است. او میگوید تنها پلن بی ایران برای برونرفت از این وضعیت، از سرگیری تعامل با غرب است.
همزمانی استقرار سامانههای دفاعی اسرائیل در امارات، خبر اخیر والاستریتژورنال درباره آمادهباش نیروهای عربستانی به دلیل وجود تهدیدی از جانب ایران و اظهارنظر مقامات آمریکایی درباره روی میز بودن گزینه نظامی علیه ایران را چطور تفسیر میکنید؟
گزینه نظامی هیچگاه بهطور کامل از میان برداشته نشده بود. دولت بایدن همیشه گفته بود در صورتیکه دیپلماسی موفقیتآمیز نباشد، گزینه نظامی آخرین گزینه است. رابرت مالی هم همین موضع دولت بایدن را تکرار کرده؛ اما مسئله عربستان چیز دیگری است. باتوجه به عدم احیای برجام و ناآرامیهای اخیر در ایران ریاض میخواهد از آب گلآلود ماهی بگیرد و از این فرصت استفاده کرده و آمریکا را برای حمله به ایران ترغیب کند.
استقرار سامانه دفاعی اسرائیل در امارات هم جزئی از برنامه درازمدت اسرائیل برای محاصره ایران است. متاسفانه ایران با بعضی سیاستهای خود شرایط را برای ایجاد اتحاد بعضی از کشورهای عربی و اسرائیل و همچنین همسایگانی نظیر آذربایجان و کردستان عراق فراهم کرده است.
در چنین وضعیتی ایران چه باید بکند؟
برای مقابله با تهدیدات همهجانبه، ایران نیازمند تجدیدنظر اساسی در بسیاری از رویکردهای خود چه در مسائل داخلی و چه سیاستهای خارجی است. حاکمیت در ایران باید وضع اقتصادی را بهبود ببخشد. بسیاری از نارضایتیها در ایران ناشی از مشکلات اقتصادی است. حل این مشکلات هم تا حد زیادی بستگی به تجدیدنظر در سیاستهای خارجی ایران دارد.
آیا همانطور که راب مالی گفته، احیای برجام چاره کار است یا اساسا فرصت احیای برجام هم از دست رفته و ایران باید سراغ پلن بی برود؟
مشکل ایران با غرب فقط مربوط به برنامه هستهای نیست. وقتی برجام امضا شد، امید میرفت که ایران در سیاستهای منطقهای خود تجدیدنظر کند اما این اتفاق نیفتاد و در نهایت هم ترامپ از برجام خارج شد. پلنهای بی ایران در صورت عدم احیای برجام زیاد نیستند. برای مثال اگر ایران به سوی ساخت بمب هستهای برود، امکان حمله نظامی به آن بیشتر خواهد شد و اساسا غرب اجازه نخواهد داد که ایران بمب هستهای بسازد.
با این اوصاف پلن بی چه مختصاتی میتواند داشته باشد؟
با توجه به اینکه انتخاب گزینه هستهای خطرناک است، به نظر من سیاست تجدیدنظر در بعضی مواضع و از سرگیری تعامل با غرب گزینه بهتری است؛ بهویژه اینکه روشن است که هم روسیه و هم چین از ایران استفاده ابزاری میکنند و حاضر به کمک اقتصادی به این کشور نیستند.