| کد مطلب: ۱۸۲۶

کودتا علیه رئیس‌جمهوری بازنشسته

درباره اتفاق خارق‌العاده‌ای که در کنگره حزب کمونیست چین رخ داد

کودتا علیه رئیس‌جمهوری بازنشسته

درباره اتفاق خارق‌العاده‌ای که در کنگره حزب کمونیست چین رخ داد

جرج فریدمن

رئیس اندیشکده Geopolitical Futures

در آخرین نشست کنگره حزب کمونیست چین، اتفاق خارق‌العاده‌ای رخ داد. هو جین تائو، رئیس‌جمهور قبلی چین، در کنار رئیس‌جمهور فعلی شی‌جین‌پینگ نشسته بود که دو مرد از عقب به او نزدیک شدند. هو از جایش برخاست و به‌طور فزاینده‌ای متعجب و نگران به نظر می‌رسید. چند نفر دیگر که پشت میز اصلی نشسته بودند نیز، آشکارا متعجب به نظر می‌رسیدند، اما دیگران اصلا نگران نبودند و به نظم به‌هم‌ریخته جلسه هم توجهی نداشتند. هو پشت سر شی به بیرون اسکورت شد، گویی که هیچ اتفاق مهمی رخ نداده است. برخی رسانه‌ها نوشتند که شی هم گویی نگاهی تحقیرآمیز به هو کرد، اما احتمالاً اینطور نیست، زیرا به نظر می‌رسید که قصد داشتند اخراج هو جین تائو از نشست را امری عادی جلوه دهند، بنابراین نگاه تحقیرآمیز شی به هو جین تائو، این اتفاق را به یک درام تبدیل می‌کرد. اگرچه ویدئوهای خروج هو جین تائو از نشست در سراسر جهان پخش شد، اما این ویدئو در چین به ندرت انتشار یافت. چینی‌ها گفته‌اند که هو جین تائو حالش خوب نبود، بنابراین از نشست به بیرون هدایت شد. معمولا کنگره‌های حزب کمونیست چین به این شکل برگزار نمی‌شوند. در گذشته، آنها همیشه تصویری دقیق از وحدت مطلق حزب کمونیست چین به جهان ارائه می‌کردند. جزئیات این کنگره‌ها به‌شدت تحت کنترل قرار می‌گرفت و تلاش می‌شد که هیچ اتفاق غیرمنتظره‌ای در این کنگره‌ها رخ ندهد، چه برسد به اینکه یک رهبر سابق به این شکل از جلسه به بیرون هدایت شود. ممکن است هو جین تائو مجبور شده به دستشویی برود و با توجه به سن زیادش به کمک نیاز داشته. یا ممکن است که این مسئله یک اتفاق غیرعادی دیگر باشد. اما من شک دارم که این مسئله‌ای خیلی بزرگ باشد. تفسیر رخدادها براساس رفتارهای فردی همیشه دشوار است. دیدگاه من نسبت به جهان این است که این افراد هستند که توسط جهان و تحولاتش تعریف می‌شوند، نه برعکس.

بنابراین اجازه دهید نگاهی بیندازم و ببینم چین چگونه این درام تلویزیونی را خلق کرد. بحران اقتصادی دو سال چین، حتما اختلافات سیاسی در هسته قدرت ایجاد کرده است. پس از مائو، چین با رشد اقتصادی مداوم و زیاد به پیش رفت. این انتظار در چین و نزد اکثر مردم جهان وجود داشت که معجزه اقتصادی چین برای مدت طولانی ادامه یافته و چین را به یک قدرت بزرگ تبدیل می‌کند، اما این اتفاق به‌طور کامل رخ نداد.

مشکل دوم در دریای چین جنوبی و ناتوانی ارتش چین برای خروج از محاصره موثر آمریکا ظهور یافت. در چین و نقاط دیگر بحث‌های زیادی درباره قدرت فزاینده ارتش چین و به‌ویژه نیروی دریایی این کشور درگرفت، اما چین عملا هیچ اقدامی انجام نداد تا این قدرت را به وضوح به دنیا نشان دهد. اتحاد چین با روسیه نیز یک اشتباه محاسباتی دیگر از سوی پکن بود که حالا دیگر ثابت شده است.

شی‌جین‌پینگ در اوج رشد اقتصادی چین به قدرت رسید. شی‌جین‌پینگ همچنین زمانی که به نظر می‌رسید چین در آستانه افزایش قدرت نظامی است، قدرت را در دست گرفت. شی در تمام این موارد، سعی کرد عملکرد بهتری از سلف خود هو جین تائو داشته باشد. هو جین تائو اقتصاد و ارتش را ساخته بود و چین را به یک قدرت بزرگ اقتصادی تبدیل کرده بود. شی قصد داشت چین را به یک نیروی اقتصادی، نظامی و جهانی تبدیل کند. اما این اتفاق نیفتاد. در دوره اخیر قدرت شی، حتی اینطور به نظر می‌رسد که همه این امیدها در حال بر باد رفتن است.

هو جین تائو نماد چیزی بود که چین قرار بود به آن تبدیل شود. اما شی نماد چیزی است که چین به آن تبدیل نشده است. سایه هو جین تائو، به عنوان یک رهبر موفق، بالای سر شی سنگینی می‌کرد، هر بار که هو جین تائو زبان به سخن می‌گشود، شی سنگینی این سایه را احساس می‌کرد. من نمی‌دانم در دفتر سیاسی حزب کمونیست چین چه گذشته است. هو جین تائو ممکن است از شی انتقاد کرده باشد، چراکه شی به عنوان رئیس‌جمهوری چین، زمانی پیروزی‌هایی به‌دست آورد که پیروز شدن آسان بود. ممکن است که شی سخنان هو جین تائو را رد کرده و ادعا کرده باشد این روزها دستیابی به موفقیت دشوارتر شده، اگر هو به جای او بود، عملکرد بسیار ضعیف‌تری می‌داشت. یا شاید هیچ کلمه‌ای بین این دو رد و بدل نشده چراکه شی خوب می‌داند که او را با هو جین تائو مقایسه می‌کنند. شاید هم هو جین تائو در حال سازماندهی یک کودتا بود یا به خود اجازه می‌داد به نماد کودتا تبدیل شود و شی احساس کرده که باید او را با یک اقدام بسیار عمومی و علنی مهار کند تا کشور بداند، قدرت در دست کیست. مهمتر از آن، شاید شی می‌خواست دشمنانش را از اقدام کردن علیه خود بترساند و به آنها پیام دهد که اگر دست به اقدامی بزنند اتفاقی مشابه هو برایشان رخ خواهد داد.

درک دقیق آنچه اتفاق افتاده سخت است، اما درک اینکه چه چیزی ما را به این نقطه رسانده، آسان است. این خود سیاست است و شکست در سیاست، هر چقدر هم که توجیه خوبی برایش داشته باشید، نابخشودنی است. شی تصمیم گرفت جایی دست به عمل بزند که موفقیت در آن ناجی‌اش خواهد شد. البته این امکان وجود دارد که اکنون نبردی مخفیانه بر سر اقدام شی در جریان باشد. به نظر می‌رسد او بدون اینکه با کارکنان ارشد حزب هماهنگ شود، دست به اقدام زده است. اگر چنین باشد، ممکن است آنها در خصوص منافع خود بیمناک شوند و بنابراین به سمت شی گرایش پیدا کنند تا منافع‌شان حفظ شود. ممکن است شی هم این مسئله را پیش‌بینی کرده باشد. بنابراین دنیای تیره و تار سیاست چین ما را به یک کودتا علیه رئیس‌جمهور بازنشسته رهنمون کرده است. این اقدامِ یک رئیس‌جمهور نگران بود. او تا اقدام بعدی، همچنان نگران خواهد بود.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

مطالب ویژه
دیدگاه

ویژه بین‌الملل
پربازدیدترین
آخرین اخبار