| کد مطلب: ۱۶۳۴

میــراثِ مرگبار بنیادگرایان بلژیک

از اواخر دهه ۱۹۸۰، اقلیت کوچکی از مسلمانان، خیابان‌های بروکسل را زمینی حاصلخیز برای ایده‌های خشونت‌بار می‌دیدند

میــراثِ مرگبار بنیادگرایان بلژیک

از اواخر دهه 1980، اقلیت کوچکی از مسلمانان، خیابان‌های بروکسل را زمینی حاصلخیز برای ایده‌های خشونت‌بار می‌دیدند

ترجمه: مجتبی پارسا

خبرنگار گروه بین‌الملل

وقتی طارق معروفی در اواخر دهه 1980 برای تحصیل در رشته روزنامه‌نگاری به بروکسل آمد، آنجا را شهری گیچ‌کننده دید. این شهر، هرج‌و‌مرجِ سازمان‌یافته بود. شهری دارای 19بخش، چندین شهرداری و یک ژاندارمری که به دوران ناپلئونی بازمی‌گشت. برای کسانی که در آنجا بزرگ شده بودند، همه چیز قابل درک بود. با این حال، برای کسی مانند معروفی، که در شمال غربی تونس در شهر غارالدماء بزرگ شده و به زندگی با سرعت کُندتر و جامعه‌ای که در آن گویا همه با هم همسایه یا دوست هستند، عادت داشت. معروفی در بروکسل همان کاری را کرد که اکثر مردان جوان در شرایط مشابه انجام می‌دهند: او به آنچه می‌دانست یا آنچه گمان می‌کرد می‌داند، پایبند بود. احساس امنیت معمولا در کنار افراد آشنا پیدا می‌شود؛ حتی اگر آن آشنایی، یک تصور باشد. معروفی به مناطقی مثل مولِن‌بیک کشیده شد. مناظر و صداها در آنجا او را به یاد خانه می‌انداخت. در خیابان‌های فرعی، مغازه‌هایی بود که در آنجا دستفروشان به لهجه عربی شمال آفریقا حرف می‌زدند. کافی بود در آن محله قدم بزند تا بوی مرقاز تند به مشام‌اش یا صدای خرد شدن گوشت قصاب‌های حلال را بشنود. دیدن سالمندانی که در کافه‌ها نشسته بودند و چای نعنایی می‌نوشیدند و بر سر ورق‌بازی یا تخته‌نرد با هم بحث می‌کردند، مایه آرامش‌اش بود.

معروفی در زمانی وارد بلژیک شد که جهان اسلام دوران مهمی را می‌گذراند. همان‌طور که او وارد زندگی جدیدش شد، تغییرات جهانی به سرعت پیش می‌رفت. دیوار برلین در سال 1989 فرو ریخت، همان سالی که مجاهدین افغان، شوروی را از کشورشان بیرون کردند؛ جدایی‌طلبان چچن در مقابل حمله وحشیانه ارتش روسیه به گروزنی مقاومت کردند. اما پس‌رفت‌هایی نیز وجود داشت. ایالات متحده آمریکا در سال 1991 به عراق حمله کرد. در الجزایر، مستبدان نظامی، جبهه نجات اسلامی را که در حزبی اسلامی بود و در انتخابات پیروز شده بود، سرکوب کرد. بوسنی هم در سال 1993 شاهد نسل‌کشی و تجاوز جنسی بود. این رویدادها در جوامع پراکنده مسلمانان در شهرهایی مثل لندن، پاریس، میلان و بروکسل منعکس می‌شد؛ شهرهایی که در آنها مهاجران تازه‌وارد شروع کرده بودند به طرح ایده‌هایی در مورد اینکه جهان اسلام چگونه باید خود را به لحاظ سیاسی بازتعریف کند. برخی به سمت جنبش‌های چپ فلسطینی گرایش پیدا کردند و برخی دیگر به سمت موج جدیدی از اسلام‌گرایی در حال ظهور. نظم پیشین، در برابر چشمان معروفی در حال فروپاشی بود.

حضور اعرابِ تبعیدی در برخی از بزرگ‌ترین شهرهای اروپا به این معنا بود که چنین وقایع غالبا پیچیده‌ای منجر به شکل گرفتن زبان خشم و بیگانگی در میان آنها بود که معتقد بودند دولت‌های غربی و شرقی نمی‌خواهند جهان اسلام را ببینند که از سلطه استعمار بیرون می‌آید. در این فضا، همان‌طور که از خاطرات بی‌شماری از جهادگران و جاسوسان سابق برمی‌آید، افراطی شدن برای جوانانِ خشمگینِ دور از وطن آبا و اجدادی، ساده بود. یکی از جریان‌های سیاسی که توجه آنها را به خود جلب کرد، سلفی-جهادی بود که هویت، اعتقاد، سنت جنگی و عمل را درهم آمیخت. برای معروفی، این همان پاسخی بود که از زمان ترک تونس، منتظر یافتن آن بود. او یکی از اولین کسانی بود که در میان نسل خود به این تفسیر افراطی از اسلام که میراثی ویرانگر بر جای گذاشت، گروید. صدها بلژیکی که از سال 2011 به بعد برای پیوستن به داعش در سوریه به خاورمیانه هجوم آوردند، شاید متوجه این موضوع نشده باشند اما زندگی معروفی، رفتار آنها را پیش‌بینی کرده بود. او مربی و راهنمای غیررسمی آن افراد بود.

تبعیدی‌های عرب از لزوم انقلاب در خاورمیانه حرف می‌زدند. در شمال غربی لندن، دو تن از آنهایی که تبعید بودند، ابو قتاده، یک فلسطینی با تابعیت اردنی، و ابو مصعب‌السوری اهل سوریه، مشغول سردبیری مجله عربی‌زبان الانصار بودند که علیه مستبدان نظامی الجزایر و متحدان‌شان، یعنی فرانسوی‌ها، انتقاد می‌کرد. آنها تبریک عید از سوی ایمن‌الظواهری که بعدها رهبر القاعده شد را هم منتشر کردند. همه این افراد در حال حاضر، بدنام هستند اما در آن زمان دولت بریتانیا هیچ‌یک از آنها را خطرناک نمی‌دانست. بروکسل هم زمین‌های حاصلخیزی را برای جهادگرانِ مشتاق فراهم کرد. در آنجا، حزب اسلامی مجاهدین افغانستان دفاتری را برای جمع‌آوری کمک‌های مالی و تبلیغ ایجاد کرده بود. حزب اسلامی، تندروترین بخش از بخش‌های هفتگانه مجاهدین در جنگ مقابل شوروی بود و اگرچه بر افغانستان متمرکز بود، دیدگاهی جهانی داشت که برای معروفی جذاب بود. اعضای آن در آذربایجان جنگیده بودند و رهبرش، گلبدین حکمتیار از حامیان واضح نهضت‌های جهادی بین‌المللی بود.

حرکت به جهادیسم

همانطور که خودش در مصاحبه‌ای جنجالی در تلویزیون تونس در سال 2016 گفت، وقتی به کنفرانس مطبوعاتی حزب در بروکسل رفت، زندگی‌اش برای همیشه تغییر کرد. تا آن زمان تلاش می‌کرد که در شهر بروکسل، جا بیفتد اما پس از آن واقعه پیش‌پاافتاده کنفرانس مطبوعاتی، جایی در ایدئولوژی جهادی پیدا کرد و با اینکه اطلاعات کمی در مورد پیچیدگی‌های اسلام داشت، پیامبری برای آرمانش شد. او تا سال 1995 برای مجله الانصار با نام ابوقتاده مطلب می‌نوشت و ظاهرا رهبر یکی از هسته‌های گروه اسلامی مسلح الجزایر شده بود که روش‌ها و ایده‌هایش، الگوی اولیه خشونتی بود که بعدها داعش آنها را به‌کار گرفت. معروفی در الانصار با یکی دیگر از نویسندگان مجله به نام رشید رمدا ارتباط گرفت که بعدها به خاطر دست داشتن در حملات بمب‌گذاری در متروی پاریس در سال 1995 که منجر به کشته شدن هشت نفر و زخمی شدن ده‌ها نفر شده بود، محکوم شد. معروفی که زمانی در آن شهر غریبه بود، حالا نه‌تنها برای الانصار و مجله حزب اسلامی مطلب می‌نوشت، بلکه سخنرانی می‌کرد و با برگزاری نمایشگاه، کمک مالی جمع می‌کرد. او با مجله گروه الجهاد مصر که مسئول ترور پرزیدنت انورسادات در سال 1981 بود هم همکاری می‌کرد. اما تشخیص مرز بین جهادگرایی و جنایتکاری همیشه دشوار بود. بسیاری از متکلمان جهادی معتقد بودند که اروپا تحت عنوان قانونی «دارالحرب» یا «منزلگاه جنگ» قرار گرفته است و بنابراین نباید از حملات در امان بماند. تعدادی دیگر اما اروپا را به عنوان جایگاهی برای مبارزات مهم‌تر در سایر نقاط جهان می‌دیدند.

از نظر معروفی، بروکسل نقطه تلاقی کامل فرهنگ‌ها یا آنچه او «نماد اروپا» می‌نامید، بود. او می‌توانست پیام‌هایش را به زبان‌های فرانسوی، فنلاندی و آلمانی منتشر کند و با دنیای زیرزمینی جنایتکاران درآمیزد و خود را درگیر اهداف شومی که نقاب جهاد بر چهره دارند، کند.

پول، یک زبان جهانی بود و معروفی هم تنها اسلام‌گرایی نبود که این را می‌دانست. در مقطعی، تیمی از سارقان حرفه‌ای صربستانی، پاسپورت‌های دزدیده‌شده را به احمد رسام، الجزایری‌ای که در سال 2001 در آمریکا به اتهام بمب‌گذاری در فرودگاه بین‌المللی لس‌آنجلس محکوم شده بود، رساندند. برای آن صرب‌ها مهم نبود که او یک جهادگرای مسلمان بود و همراهانی داشت که در کنار مخالفان صرب‌ها در جنگ بوسنی می‌جنگیدند؛ برای آنها فقط پول اهمیت داشت.

صرب‌ها، پاسپورت‌ها را در کارگاه‌ها تهیه می‌کردند و آنها را در سراسر اروپا به هرکسی که آن را می‌خواست به قیمت حدود 700 تا 2300 دلار می‌فروختند. این سیستم به قدری پیچیده بود که وقتی رابط احمد رسام، یک الجزایری معروف به ابو دوحه، در سال 2001 در خانه‌اش در لندن دستگیر شد، گذرنامه‌هایی بلژیکی، اسپانیایی، فرانسوی و اسلواکیایی داشت و هویت‌اش را آنقدر خوب مخفی کرده بود که دادستان‌های ایالات متحده آمریکا وقتی او را متهم کردند، نتوانستند با اطمینان نام واقعی او را بفهمند.

هدیه‌ای به طالبان

معروفی در جهاد و جنایت پیش رفت، اما او هم در سال 1995 به دلیل نقش‌اش در بمب‌گذاری‌های مرگبار متروی پاریس دستگیر شد. باوجود آنکه او به سه سال زندان محکوم شده بود، تعهدش به جهاد ادامه یافت. دیری نپایید که دامنه فعالیت‌هایش از بروکسل فراتر رفت و به ایتالیا، فرانسه و بریتانیا رسید. در لندن، او سیف‌الله بن‌حسین را که یک تونسی اهل بنزرت و از شاگردان جانسپار ابو قتاده بود، استخدام کرد. در ژوئن 2001، این دو نفر در جلال‌آباد در شرق افغانستان دوباره گرد هم آمدند و گروه مبارز تونس، چیزی شبیه گروه اسلامی مسلح الجزایر، تشکیل دادند. آنها با اسامه بن‌لادن و ایمن‌الظواهری، رهبران القاعده هم دیدار داشتند. آنها علیه دولت تونس به خاطر عدم حکمرانی براساس شریعت اسلامی و تفسیر مورد نظر خودشان اعلام جنگ کردند. با این حال اما مهم‌ترین اقدام‌شان، طراحی نقشه ترور احمدشاه مسعود، رهبر نظامی ائتلاف شمال افغانستان بود.

دولت طالبان تا آن زمان کنترل بیشتر مناطق افغانستان را به‌دست آورده بود و مسعود، یکی از موانع باقی‌مانده برای رسیدن به پیروزی کامل بود. کشتن او، هدیه معروفی از طرف القاعده به طالبان بود. قاتلانی که این ترور را انجام دادند، هموطنان تونسی معروفی بودند که خود را به جای روزنامه‌نگار جا زدند و به بهانه مصاحبه با مسعود، او را قانع کردند که در مقابل دوربین تلویزیون بنشیند. آنها احمدشاه مسعود را با بمبی که در دوربین پنهان شده بود، در 9سپتامبر 2001، دو روز پیش از حملات 11 سپتامبر کشتند.

معروفی یکی از 23نفری بود که در پی ترور مسعود، به فعالیت‌های تروریستی مختلف متهم شد. او که متهم به تهیه پاسپورت‌های جعلی مورد نیاز قاتلان بود، در سال 2003 از سوی دادگاهی در بلژیک به شش سال زندان محکوم شد. کسانی که همراه او محکوم شدند، مردانی بودند که بعدها به داعش در سوریه پیوستند. بن‌حسین که معروفی با او گروه جنگی تونس را تاسیس کرده بود، در سال 2003 در ترکیه دستگیر و به تونس تحویل داده شد. بن‌حسین در تونس حکم سنگینی گرفت و به زندان رفت، اما پس از سقوط پرزیدنت زین‌العابدین بن‌علی، در ژانویه 2011 آزاد شد. بن‌حسین در ادامه نقش ویژه‌ای را در تاسیس گروه

سلفی-جهادی انصار الشریعه در تونس پس از بهار عربی ایفا کرد. بعدها گزارش‌های مطبوعاتی، او را به حمله سال 2012 با مجتمع دیپلماتیک ایالات متحده آمریکا در بنغازی لیبی مرتبط دانستند. حمله‌ای که منجر به کشته شدن کریستوفر استیونز، سفیر آمریکا در لیبی شد. گزارش‌های دیگری نیز او را به حمله سال 2015 در سوسه در تونس مرتبط دانستند؛ حمله‌ای مسلحانه در ساحل که منجر به کشته شدن 38نفر شد که بیشتر آنها گردشگران بریتانیایی بودند.

به دنبال مردان سردرگم

آنچه پیش از 11سپتامبر آغاز شد، پس از 11سپتامبر هم ادامه یافت. گرچه بسیاری از این نسل‌اولی‌های سلفی-جهادی در زندان‌ها محبوس بودند، میراث آنها مهارناپذیر بود. یکی از کسانی که تحت تاثیر آنها قرار داشت، خالد زرکانی بود که با شروع بهار عربی در سال 2011، ردای جهادی بر تن کرد. از نظر سرویس‌های امنیتی بلژیک، او یک «افغانِ عرب» بود؛ اصطلاحی برای ساده‌سازی تعریف جهادگران عرب که تحت تاثیر پیروزی مجاهدین بر شوروی بودند.

برخی از منتقدان سرسخت‌اش، او را دلقکی جاه‌طلب و رفاه‌طلب می‌دیدند که با کمک‌های مالی دیگران زندگی می‌کند. او نسبت به مادرانی که پسران آنها را به داعش فرستاد، خودخواه و شرور بود، اما ارادتمندانش او را خوش‌اخلاق و کاریزماتیک می‌دیدند. براساس اسناد دادگاه بلژیک در سال 2015، زرکانی معتقد بوده که «از طرف خداوند برای انجام دادن ماموریتی ویژه به بلژیک فرستاده شده». او هم مانند معروفی در کوچه‌ها و خیابان‌های مولن‌بیک به دنبال مردان سردرگم می‌گشت. در عکس‌های بسیار کم موجود از زرکانی، او مردی میان‌سال و ژولیده است که جای کمرنگی از مُهر روی پیشانی دارد. او در سال 1973 در شهر ساحلی زناتا در شمال کازابلانکا در مراکش به‌دنیا آمد. سیل و خشکسالی، فرصت‌های شغلی محلی را از مردان جوانی چون او گرفته بود. کسی نمی‌داند او در 29سال اول زندگی‌اش به چه کارهایی مشغول بوده و چه شده که سرانجام تصمیم گرفته راهی اروپا شود. زرکانی مدتی را در اسپانیا و هلند گذراند و در مقاطعی وارد کار قاچاق و جرایم خرد شد و تلاش می‌کرد که گذران زندگی کند. سپس او در اواسط دهه 1990 گویی گمشده‌ای را پیدا کرده، به افغانستان رفت. دقیقا مشخص نیست که او چه مدتی را در آنجا گذراند و چه کرد، اما وقتی به اروپا بازگشت، وارد شبکه افراطی‌های اسلامی شد که پیش‌تر در بروکسل تاسیس شده بود.

حضور این جهادگران درون شهر بروکسل به این معنا نیست که مولن‌بیک، کندوی رادیکالیسم یا منطقه‌ای ممنوعه برای غیرمسلمانان است. مولن‌بیک در قلب بروکسل بود و هست؛ مکانی پرجنب‌وجوش و دلپذیر که بوی غذاهای شمال آفریقایی در هوای آن می‌پیچد و مردمی خونگرم و صمیمی دارد. اما این منطقه، محل فقر و نابرابری هم بود که جهادگران توانستند از آن سود ببرند. جهادی‌ها همیشه یک اقلیت بودند، اما نفوذ آنها از تعدادشان بیشتر بود.

زرکانی خوب می‌دانست از آسیب‌پذیری جوانان آنجا چگونه سوءاستفاده کند. او به مردان جوان، رویایی دروغین می‌فروخت. او در مسجدی که در میان سنگالی‌ها و مهاجران به «مسجد آفریقایی» شناخته می‌شد، پیروان‌اش را جذب می‌کرد. شواهدی وجود ندارد که نشان دهد امام جماعت یا مدیران این مسجد، زرکانی را تشویق کرده باشند یا حتی بدانند که او دارد چه می‌کند. آنها حتی اگر متوجه اقدامات زرکانی شده بودند، باز هم دلیلی نداشت که او را دردسرساز بدانند. زرکانی باهوش‌تر از دشمنان‌اش بود. از خطر دستگیری آگاه بود. او هیچ‌گاه پیامک نفرستاد و از تلفن‌های متعددی استفاده می‌کرد که به نام افراد مختلف بود و پای تلفن هم رمزی حرف می‌زد. ظاهرا او این هنر را در روزهایی که در کار قاچاق بوده یا در افغانستان به‌دست آورده بود.

احساس گناه

یکی از دلایلی که ما در مورد زرکانی چیزهایی می‌دانیم، به خاطر حوا کیتا، مادر یونی ماین، یکی از استخدام‌شده‌های زرکانی است. ماین در 9 اکتبر 1990 در شهر باماکو در مالی، از مادری اهل مالی و پدری بلژیکی به دنیا آمد. او در بلژیک بزرگ شد. پدر و مادرش در سال‌های نوجوانی ماین، از هم جدا شدند. سال 2017 که برای اولین‌بار با مادرش در یک کافه حرف می‌زدم، می‌گفت که طلاق آنها روی ماین تاثیری نداشته و پسرش، مانند نوجوانان عادی دیگر بوده است. با این حال ماین با تحصیلات کم مدرسه را رها کرد و کسب‌وکار خودش را در مولن‌بیک به‌راه انداخت. او خوش‌تیپ و دوست‌داشتنی بود و در همان محله دوستانی پیدا کرد و مرتب برای نماز به مساجد محلی می‌رفت. با این حال، او در سال 2013 در سوریه زخمی شد؛ جایی که دوستانش، روستاییان محلی را که به دموکراسی معتقد بودند، قتل‌عام کردند و فیلم‌هایی هم از ماین منتشر شده که او را در حال کشیدن اجساد از پشت وانت نشان می‌دهد. اما چطور این اتفاق‌ها افتاد و کارش به سوریه رسید؟

شاید فقدان عشق میان والدین او بتواند توضیحی برای این روی تاریک ماین داشته باشد. او در بلژیک سراغ خرده‌جنایت‌هایی رفت و قانون با او برخورد کرد. شاید او نسبت به کارهایی که کرده بود، احساس گناه می‌کرد و برای همین هم با یافتن دین می‌خواست خلأ درونی خود را پر کند. یادداشت‌ها و نوشته‌های خصوصی او نشان می‌دهد که چقدر به اسلام ارادت داشته است، اما همان یادداشت‌ها نشان می‌دهد که او از روی کتاب‌های سنتی، مطالعه نمی‌کرده. متونی که زرکانی می‌خواند، محصول «انصارالحق» و «یاوران حقیقت» که یکی انجمنی اینترنتی و جهادی و دیگری انتشاراتی بود که بن‌لادن را ستایش می‌کرد. چیزهایی که شامل بیوگرافی رهبر القاعده و همچنین خطبه‌های انور العولقی، روحانی جهادی آمریکایی-یمنی و کتاب او به نام «44 راه برای حمایت از جهاد» بود. ماین هم مانند بسیاری از مردان جوان دیگری که به عنوان روزنامه‌نگار با آنها صحبت کرده‌ام، حتی اصول عبادت روزانه را هم مطالعه نکرده بود. او مستقیم سراغ متونی پیچیده رفته بود که قدمتی بیش از 1400سال داشت و بدون کمک کسی، برایش گیج‌کننده و گاهی متناقض می‌رسید. حتی برای یک عرب‌زبان هم زبان عربی چالش‌های خود را دارد. زرکانی با اعتبار ناشناخته علمی نمی‌توانست به ماین کمکی بکند یا شاید هم نمی‌خواست. با این حال، ماینِ غیر عرب‌زبان سراغ این متون و احادیث رفت و سعی کرد تا خودش آنها را بفهمد. برخی از یادداشت‌هایی که او با خطی که مشخص است به زحمت نوشته، به جهاد اشاره می‌کند. ماین نام ابو دوجانا را برگزید. سال 2017 که به دیدار ماین در بروکسل رفتم، او کتابی را به من نشان داد که متعلق به ماین بود. در کمال تعجب دیدم که آن کتاب، نهج‌البلاغه است. کتابی برای شیعیان که حاوی خطبه‌ها و جملات قصار امام علی‌بن‌ابی‌طالب، پسرعمو و داماد پیامبر اسلام است. این کتاب مورد تحسین سلفی‌ها نیست. این سوال برایم ایجاد شد که آیا ماین و زرکانی حتی از سنت‌های خود که شیعیان را بدعت‌گذار یا غیرمسلمان می‌دانند، آگاهی ندارد؟

آموزش عبادت به ابراهیمیان

زمانی که زرکانی سرانجام در فوریه 2014 دستگیر شد، بیش از 20 ارز مختلف و همچنین چک مسافرتی و پاسپورت در اختیار داشت. کامپیوتر او مملو از ادبیات افراطی بود. ظاهرا پیام زرکانی در مورد جنگ سوریه این بوده که مردان جوان مسلمان موظف هستند که بی‌میلی غرب برای ایستادگی در مقابل پرزیدنت بشاراسد را که دیکتاتوری وحشی است، جبران کنند. او معتقد بود که پسران‌اش با عقیده برتری که دارند، می‌توانند راهگشای انقلاب باشند و دانش دینی و رزمی خود را به سوری‌ها منتقل کنند. او به طرز متکبرانه و غم‌انگیزی گمراه بود. زرکانی انتظار داشت بلژیکی‌هایی را که در حاشیه جامعه رشد کرده بودند بدون آموزش مذهبی یا با آموزش مذهبی کم به سرزمین باستانی سوریه که در آن سه دین ابراهیمی شکوفا شده بود، بفرستد و به مردمان آنجا چگونگی عبادت کردن را بیاموزند.

ماین در 29 آوریل 2013 به سوریه رفت و در آنجا به گروه‌های جهادی کتیبه المهاجرین و کتیبه البتار پیوست. از آنجا با مادرش تماس گرفت و از او دعوت کرد تا به سوریه مهاجرت کند، چون دین واقعی را آنجا می‌توان یافت. مادرش به او التماس کرد که برگردد و سپس موضوع را به پلیس اطلاع داد.

ماین حدود سه ماه بعد با لباسی بلند و کلاه‌دار به بلژیک بازگشت. به محض ورود، پلیس بلژیک از او در حالی بازجویی کرد که میان جملاتش از حملات آینده به غرب حرف می‌زد و به آنها می‌بالید. با این حال، پلیس او را تهدیدی برای امنیت ملی بلژیک تلقی نکرد و به این ترتیب، ماین را رها کرد و اجازه ادامه سفر را به او داد. شاید این بی‌کفایتی محض از سوی مقامات بلژیکی بود یا احساس کردند که باید به اصل لیبرالِ آزادی حرکت، برای شهروندان بلژیکی پایبند باشند. با این حال، ماین دوباره در 20 ژانویه 2014 به خاورمیانه پرواز کرد و برای آخرین‌بار به کتیبه‌البتار پیوست. سه ماه بعد، پلیس زنگ خانه حوا را به صدا درآورد و به مادر ماین گفت که هم خبر خوب دارد و هم خبر بد. خبر خوب این بود که مردی را که پسرش را به سوریه فرستاده بود، دستگیر کردند. صورت حوا از خوشحالی روشن شد. اما خبر بد این بود که ماین، مرده بود. دنیا بر سر حوا ویران شد. او در تمام این مدت با پلیس همکاری کرده بود.

حالا مقامات بلژیکی متوجه بهای سنگینی شدند که به خاطر تحمل این افراط‌گرایان پرداختند. گرچه ایده‌های سلفی-جهادی هیچ‌گاه به نبردهای خیابانی در بروکسل و لندن منجر نشد، تبعیدیان اجازه داشتند که عقاید خود را در جوامع محلی تبلیغ کنند و سازمان‌های سیاسی خود را به‌وجود بیاورند. این به چیزی خطرناک و خشونت‌آمیز منجر شد: جهادی فراملی که در نتیجه آن همه آسیب دیدند.

حوا با وجود آنکه از پلیس ناامید شده بود، می‌دانست که مقصر اصلی مرگ پسرش، زرکانی است و قول داد که او را به دست عدالت بسپارد. حوا همه جاهایی را که ماین رفته بود، به پلیس نشان داد و مطالب اسلام‌گرایانه‌ای را که در اتاق پسرش دیده بود، به پلیس گفت. زرکانی در دادگاه هرگونه آشنایی با ماین را انکار کرد اما حوا علیه او شهادت داد. در نهایت تلاش‌های حوا منجر به 15سال زندان برای زرکانی شد، اما میراث او همچنان باپرجا ماند.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

مطالب ویژه
دیدگاه

ویژه بین‌الملل
پربازدیدترین
آخرین اخبار