برای علیرضا بیرانوند و جایزهی مرد سال فوتبال آسیا
انتخاب با خودت است
کافی است در سالهای آخر فوتبالش به این فکر کند که ۲۰ سال بعد، وقتی مردم نام او را میآورند؛ دربارهاش چه خواهند گفت؟
اواخر دهه 80 و در روزهایی که به واسطه اتفاقات پس از انتخابات 88، تنمان از سیاست رنجور شده بود، به واسطه اندک سابقه و البته بینهایت علاقهای که به فوتبال داشتم، با پیشنهاد یکی از دوستان سینماییام، در مجلهای مربوط به سازمان لیگ فوتبال ایران که سردبیر آن از کارمندان حوزه هنری بود، مشغول به کار بودم. خود این ماجرا طنز است، منِ روزنامهنگار سیاسی، توسط یک سینمایی به آدمی معرفی شدم که در حوزه هنری کار میکرد و قرار بود درباره فوتبال بنویسیم. البته این نکته از تلخهای عالم روزنامهنگاری است که پس از 16 سال هنوز ریالی از دستمزدهای آن مجله را دریافت نکردهام و کاملا مجانی مینوشتم.
چند ماه پس از شروع به کار مجله، در آخرین روزهای همین آبان ماه که آن را به پایان رساندیم، دعوت شدم که برای حضور در مراسم برترینهای اخلاق فوتبال ایران به مشهد بروم. دومین روزی که در این شهر بود، در لابی هتل نشسته بودم و با مهدی دادرس گپ میزدم که چشمم آن طرف به مهدی مهدویکیا خورد. از دادرس جدا شدم و سمت مهدویکیا رفتم. او اسطوره ایرانیام بود و به شدت دوستش داشتم و همچنان دارم.
روبرویش نشستم، خودم را معرفی کردم و گپ زدنهایمان شروع شد. در میانه حرفهایش از ماجرای چند ساعت پیش تعریف کرد. میگفت که با وحید هاشمیان جلوی درب هتل بودند و در همان چند دقیقه، عابران پیاده سمتشان میآیند و بساط عکس و امضا راه میافتد. وارد لابی هتل که میشوند، میبینند چند متر آن طرفتر در خیابان همایون بهزادی ایستاده و عابران پیاده عادی از کنارش عبور میکنند.
میگفت به وحید گفتم که شنیدهام روزگاری، بازیهای پرسپولیس که تمام میشد همایونخان را از امجدیه تا خانه روی دوش میبردند ولی الان نسل جدید او را نمیشناسند. شهرت همین است. یک روز هم نوبت ما میشود که کسی ما را نشناسد، فقط کاش بتوانیم کاری کنیم که آنها که امروز را دیدهاند، چند سال بعد، بگویند فلانی آدم خوبی بود.
دریافت جایزه مرد سال آسیا توسط علیرضا بیرانوند را که دیدم، ناخودآگاه یاد آن ماجرا افتادم که مهدویکیا برایم تعریف کرده بود. نمیدانم فوتبال علیرضا بیرانوند تا کجا ادامه خواهد داد و چه زمانی کفشهایش را آویزان میکند اما این را میدانم که در فوتبال ایران تعداد چهرههایی که سالها پس از خداحافظی در کوچه و خیابان برای مردم آشنا باشند، خیلی خیلی کم است. آدمهایی مانند ناصر حجازی، احمدرضا عابدزاده، منصور پورحیدری، علی دایی و مهدی مهدویکیا تکرارنشدنی هستند.
او از نظر فوتبالی قطعا در حد و اندازه حجازی و عابدزاده نیست و حتی به چند قدمی آنها هم نمیرسد، اما نمیتوان کتمان کرد که استعداد نابی دارد و به واسطه همین استعداد برای همیشه در نامش در تالار افتخارات کنفدراسیون فوتبال آسیا در مالزی خواهد ماند؛ منتهی حقیقت است که او سالهاست به بیراهه رفتن را انتخاب کرده است، از همان روزی که در اولین سالهای حضورش در پرسپولیس به هواداران «هیس» نشان داد تا حرکتی که مقابل هواداران استقلال انجام داد و جملهای که همین چند ماه اخیر، پس از حذف از جام جهانی درباره ساخت مجسمه زد.
لیست بیراهه رفتنهای علیرضا بیرانوند طولانی است و میتوان زیاد دربارهاش نوشت، اما قصد لیست کردن آنها را ندارم. گذشته مربوط به گذشته است. فقط کاش حداقل الان که این جایزه را برده، فکر فردای پس از خداحافظی هم باشد و دست از بیراهه رفتن بردارد و پلهای بیشتری را خراب نکند.
احتمال اینکه مانند حجازی، عابدزاده و دایی باشد که سالها پس از خداحافظی برای مردم آشنا باشند که تقریبا شبیه به محال است. ولی فقط کافی است در سالهای آخر فوتبالش به این فکر کند که 20 سال بعد، وقتی مردم نام او را میآورند؛ دربارهاش چه خواهند گفت؟ انتخاب با خودش است. البته اگر اصلا برایش مهم باشد که چه درباره او میگویند و چطور از او یاد خواهند کرد.