روایت نیویورکتایمز درباره پیامدهای هوش مصنوعی
عظیم اظهر سرمایهگذار و بنیانگذار نشریه اینترنتی «اکسپوننشال ویو»- با تمرکز تام و تمام روی هوش مصنوعی و دیکر بازارها و تکنولوژیهای جدید که بیش از ۱۶۸ هزار بنیانکذار، سرمایهگذار، تحلیلگر و سیاستساز آن را مرتبا مطالعه میکنند- در یادداشتی مفصل در روزنامه نیویورکتایمز تحت عنوان «آینده ناخوشایند و دشوار در انتظار کارگران» این پرسش را مطرح کرده که «چه میشود اگر اصلاً حباب هوش مصنوعی در کار نباشد»؟ به عقیده این کارشناس؛ «اگر سیاستهای مربوط به هوش مصنوعی امروز بد هستند، فردا بسیار بدتر خواهند شد. این سناریو نیازمند آمادگی است- و این چیزی است که والاستریت هنوز به آن توجهی نشان نمیدهد».
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از شفقنا از روزنامه نیویورکتایمز؛ شرکت «آنتروپیک» در آستانه ورود به بازار بورس است. این رویداد میتواند تبدیل به بزرگترین عرضه اولیه سهام در تاریخ شده و سرمایهای هنگفت را به سوی این شرکت سرازیر کند- و این سرمایه بیتردید برنامههای آنتروپیک برای تسلط بر صنعت هوش مصنوعی را بهشدت شتاب خواهد بخشید. داریو آمودی مدیرعامل آنتروپیک به همراه بسیاری دیگر از اهالی «سیلیکونولی» از این اتفاق خوشحال و هیجانزدهاند. اما با این حال والاستریت در اضطراب و نگرانی به سر میبرد.
سرمایهگذاران از این موضوع که شرکتهای فنآوری ممکن است قادر به کسب درآمد کافی برای پوشش هزینههای هنگفت مراکز داده هوش مصنوعی نباشند، احساس نگرانی میکنند. برای مشاهده نشانههای این تزلزلی که ممکن است در اعتماد سرمایهگذاران ایجاد شود، کافی است موج فروش سهام شرکتهای فناوری را پس از انتخابات میاندورهای آمریکا نگاهی مجمل داشته باشیم.
غولهای فنآوری آمریکا ممکن است بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ هزینههایی بالغ بر ۵.۳ تریلیون دلار داشته باشند. با این حال بازدهیهایی که شرکتها برای این هزینهها وعده دادهاند، نامشخص هستند. [به بیانی دقیقتر] تأمین این هزینهها ممکن است نیازمند درآمد سالانه ۲ تریلیون دلار تا پایان دهه باشد- که ۱۰ برابرِ درآمد فعلی این صنعت و حتی بیشتر از کل هزینههایی است که سالانه در سراسر جهان صرف نرمافزار میشود. سادهترین نتیجهای که از این موضوع میتوان گرفت این است که شرکتها قادر به رسیدن به چنین سطحی از درآمد نخواهند بود و همین هم فروپاشی این حوزه را اجتنابناپذیر جلوه میدهد.
با این حال این دیدگاه شاید هم اشتباه باشد. صنعت فنآوری پیش از این- در ۶۰ سال گذشته- صرفاً به دنبال فروش ابزارهایی مانند سیستمهای پردازش حقوق و دستمزد، صفحات گسترده اکسل برای بودجهبندی و البته نرمافزارهایی برای تهیه ارائههای مختلف بود. این ابزارها اغلب کمکحال کارکنان و کارمندان بودند، نه اینکه جایگزین آنها شوند. هزینه این ابزارها هم معمولاً بر عهده بخش فنآوری اطلاعات یا همان آیتی ادارات و سازمانها بود.
هوش مصنوعی اما عملکرد متفاوتی دارد- و در واقع این تکنولوژی کارهایی را انجام میدهد که پیشازاین بر عهده تحلیلگران، حسابداران و وکلا بود. هوش مصنوعی در حقیقت در حال رقابت با بزرگترین هزینه شرکتها- یعنی «هزینه نیروی کار» یا به عبارت بهتر (حقوق و دستمزد کارکنان)- است. در آمریکا، مجموع حقوق کارکنان یقه سفید (کارکنان دفتری و تخصصی) سالانه حدود ۸ تا ۱۰ تریلیون دلار است- و البته این رقم در سطح جهانی بسیار بزرگتر است.
اگر شرکتها بهجای پرداخت حقوق، در حوزه رایانش یا در زمینه زیرساختهای محاسباتی سرمایهگذاری کنند، این جهش چند تریلیون دلاری در زمینه سرمایهگذاری در عرصه هوش مصنوعی میتواند هزینههای خود را جبران کند [به نظر میرسد مایکروسافت با ارائه طرحهای بازخرید خدمت به ۶۰ هزار کارمند و تلاش برای اختصاص بودجه بیشتر به هوش مصنوعی دقیقاً روی همین رویکرد شرطبندی کرده است].
ممکن است اقتصاد از ترکیدن حباب جان سالم به در ببرد و نجات یابد، اما هزینهٔ این امر بر دوش کارگرانی خواهد افتاد- که باید پیامدهای این وضعیت را از طریق کند شدن روند استخدام، رشد ناچیز دستمزدها و در نهایت از دست دادن شغلهایشان تحمل کنند. اینکه آیا این بدهبستان ارزشش را دارد یا نه، به قضاوت شما بستگی دارد؛ با این حال، بسیار مهم است که جامعه- و کسانی که در جایگاهی هستند تا برای این آینده کاری انجام دهند- برای نحوهٔ واکنش به این شرایط برنامهریزی کنند.
نخستین نشانه اینکه مدیران تصور میکنند هوش مصنوعی میتواند جایگزین کارکنان شود، زمانی بروز میکند که هزینهکرد برای این فنآوری از چارچوب بودجههای بخش فناوری اطلاعات شرکتها فراتر رود. این امر نشان میدهد که نگاه شرکتها به هوش مصنوعی نه به چشم یک نرمافزار سنتی، بلکه به عنوان چیزی یا پدیدهای بسیار فراتر از آن است.
نتایج یک نظرسنجی که به تازگی از ۱۳۰۰ مدیر اجرایی شرکتهای بزرگ صورت گرفته، حکایت از این دارد که همین حالا نیز چنین وضعیتی برقرار است. بودجههایی که شرکتهای بزرگ به هوش مصنوعی اختصاص دادهاند، تنها در یک سال گذشته سه برابر شده و در حال حاضر بالغ بر ۳.۳ درصد از درآمد آنها را تشکیل میدهد. در این بین یک یافته قابلتوجه نیز وجود دارد: تنها ۱۵ سنت از هر دلاری که صرف هوش مصنوعی میشود، مربوط به بخش فنآوری اطلاعات است و مابقی این بودجه در بخشهای بازاریابی، محصول و فروش توزیع شده- که دقیقاً همان بخشهایی هستند که مسئولیت استخدام نیروها را بر عهده دارند. اگر بودجه این بخشها افزایش نیابد، هزینههای مربوط به هوش مصنوعی با هزینههای پرداخت دستمزد کارکنان رقابت خواهد کرد.
بررسی دیگری نیز نشان میدهد با این که فقط ۱۶ درصد مدیران آمریکایی عقیده دارند هوش مصنوعی تاکنون به افزایش فروش آنها کمک کرده؛ اما ۶۰ درصد انتظار دارند تا سال ۲۰۲۹ این اتفاق خواهد افتاد و از چنین مزایایی بهرهمند خواهند شد. نکته بسیار معنادار اینکه ۴۸ درصد از پاسخدهندگان آمریکایی این نظرسنجی پیشبینی میکنند که هوش مصنوعی در سه سال آینده موجب کاهش اشتغال در شرکتهایشان خواهد شد- و این در حالی است که تنها ۱۴ درصد انتظار افزایش استخدامها را دارند…