طراحی هیدروژل حساس به نور برای درمان ترکیبی سرطان سینه

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از بنیاد ملی علم ایران، فرناز آزادیخواه در دوره پسادکتری خود در دانشگاه اراک و با راهنمایی علیرضا کریمی، پژوهشی درباره طراحی سامانه‌های هیدروژلی حساس به نور برای درمان ترکیبی سرطان انجام داده است.

این طرح بر ساخت یک سامانه دارورسانی مبتنی بر کیتوزان تمرکز دارد که در آن داروی شیمی‌درمانی متوترکسات و ماده حساس به نور پریلن دی‌ایمید در یک بستر هیدروژلی قرار گرفته‌اند. هدف از طراحی این سامانه، افزایش اثربخشی درمان سرطان سینه و محدود کردن عوارض ناشی از شیمی‌درمانی‌های متداول عنوان شده است.

کیتوزان، پلیمر زیستی طبیعی و زیست‌سازگار، به دلیل قابلیت تجزیه‌پذیری و توانایی نگهداری ترکیبات دارویی، به‌عنوان بستر این هیدروژل انتخاب شده است. این ماده می‌تواند دارو را به‌صورت کنترل‌شده در ناحیه هدف آزاد کند و انتقال عوامل درمانی را با پایداری بیشتری انجام دهد.

متوترکسات با مهار آنزیم دی‌هیدروفولات ردوکتاز، در فرایند ساخت DNA اختلال ایجاد می‌کند و مانع رشد و تکثیر سلول‌های سرطانی می‌شود. آزادسازی موضعی این دارو از هیدروژل می‌تواند غلظت درمانی آن را در محل تومور حفظ کند و در عین حال، توزیع آن در بخش‌های دیگر بدن را کاهش دهد.

در این سامانه، پریلن دی‌ایمید نیز نقش فتوسنسایزر را بر عهده دارد. این ماده با تابش لیزر در طول موج مناسب فعال می‌شود و از طریق تولید گونه‌های فعال اکسیژن، به ساختارهایی مانند DNA، پروتئین‌ها و لیپیدهای سلول سرطانی آسیب می‌رساند. این فرایند می‌تواند مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول‌ها را تحریک کند.

ترکیب شیمی‌درمانی و نورپویادرمانی در یک بستر واحد، امکان اثرگذاری هم‌زمان بر سلول‌های سرطانی را فراهم می‌کند. در این روش، متوترکسات سلول‌های در حال تقسیم را هدف قرار می‌دهد و اثر فوتودینامیکی نیز آسیب اکسیداتیو بیشتری به سلول‌های توموری وارد می‌کند.

نتایج آزمایش‌های سلولی نشان داد استفاده از دوز پایین متوترکسات همراه با تابش لیزر، بیش از ۸۰ درصد از سلول‌های سرطان سینه MDA-MB-231 را از بین برده است. در مقابل، سلول‌های سالم MCF-10A آسیب قابل توجهی نشان ندادند.

بر پایه این یافته‌ها، سامانه هیدروژلی حساس به نور می‌تواند ظرفیت استفاده در درمان سرطان سینه و برخی دیگر از سرطان‌های پاسخ‌گو به شیمی‌درمانی و نورپویادرمانی را داشته باشد. با این حال، کاربرد بالینی این روش به انجام مطالعات تکمیلی پیش‌بالینی و بالینی نیاز دارد.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید