ادعای داخلیسازی خودرو، یک فریب است
خودروسازیها را اسقاط کنید
«اگر به دنبال اصلاح وضع موجود هستیم باید خودروسازی ها اسقاط شوند. صنعت خودرو مانند گاو شیردهی بوده که در چهار دهه اخیر تا توانسته اند آن را دوشیده اند و از ظرفیت های رانتی آن استفاده کرده اند. بنابراین این صنعت را باید اسقاط کرد.»
مرتضی مصطفوی کارشناس خودرو در گفت و گو با هم میهن گفت: این روزها بحث قیمت بنزین داغ شده و متعاقب آن موضوع ناترازی تولید و مصرف سوخت مطرح شده که یک سر آن به خودروهای تولیدی باز می گردد. در چند دهه اخیر به دلیل نگاه سیاسی به صنعت خودرو همچنین به دلیل دخالت های بدون منطق دولت در بنگاه داری و مدیریت، به دلیل عدم وجود یک سند توسعه ای مستحکم و بلاتغییر، به دلیل عدم حکمرانی واحد، وجود زد و بندهای سیاسی پشت صحنه و تبانی خودروسازان و قطعه سازان، این صنعت به ناترازی های گسترده رسیده است. به طوری که ناترازی در همه بخش های تولید خودرو وجود دارد. در کیفیت، هزینه تمام شده، استفاده بهینه در منابع، در مدیریت بنگاه ها، در انتصابات، در مصرف و استانداردهای آن. متاسفانه تمام سیاستگذاری اشتباهی که در چند دهه گذشته وجود داشته هنوز هم در دستور کار است و ما همچنان با یک صنعت، سیاسی، رابطه ای زد و بندی و مافیایی مملو از فساد مواجه هستیم. از سوی دیگر با صنعتی مواجه هستیم که رها شده و به آن نگاه جزیره ای می شود. نگاه های متعارض به این صنعت باعث شده امروز ندانیم این صنعت خصوصی ست یا دولتی. هرچند در ظاهر شروع به خصوصی سازی کردیم اما در پس پرده سهام عمده خصوصی ها هم دست دولتی هاست و همان سومدیریت های چهار دهه گذشته که خودروسازها را به زیان های انباشته رسانده، هنوز وجود دارد حتی به شکلی عمیق تر.

این داخلی سازی نیست، فریب است
او متذکر شد: ما امروز صنعت خودرو در کشور نداریم. یک سری واحدهای مونتاژ خودرو داریم که به دلیل سود و رانتی که در ارز دولتی وجود دارد؛ آنها را به ادامه کار تشویق کرده است. امروز مدعی هستیم سهم داخلی سازی در صنعت خودرو بسیار افزایش یافته اما در عمل با هر تغییر قیمت دلار، هزینه تمام بخش ها در این صنعت افزایش می یابد. بنابراین یک جای کار ایراد دارد. نمی توانیم بگوییم سهم داخلی سازی در صنعت خودرو افزایش یافته ولی تمام بخش های داخلی نیز به دلار وابسته است. پس این داخلی سازی نیست. فریب است.
مصطفوی افزود: با تعرفه گذاری بر واردات منافع یک سری جریانات سیاسی تامین شده است. روند تولید مدل های منتخب در ایران را اگر با کشورهای دیگر مقایسه کنید؛ تفاوت معنادار کیفیت را می بینید. در این سال ها فقط مشغول عوض کردن آپشن های ظاهری خودروها بودیم. متناظر با همین تولیدات در ایران، تولیدات در دیگر کشورها را هم ببینید. کشورها در حال تولید خودروهای خودران و پرنده هستند و ما همچنان درگیر همان کیفیت پایین دهه های گذشته هستیم.
دنبال رفتارهای مُسکن مابانه نباشیم
مصطفوی توضیح داد: این به ظاهر شرکت های خودروسازی منافع مافیاها را تامین می کنند ولی مردم خودرویی که بتوان نام آن را به لحاظ کیفیت، خودرو گذاشت ندارند. از آنجا که اتمسفر حاکم در صنعت خودرو، سیاسی ست و نه یک نگاه اقتصادی. یک نگاه کوتاه مدت حزبی بوده و نه یک نگاه بلندمدت ملی، در بخش های دیگر اقتصاد هم زیان هایی به بار آید از جمله در بخش مصرف سوخت و بنزین که امروز با ناترازی و مشکلات عدیده برای تامین ارز و قیمت مواجه است. با توجه به مشکلات حاد موجود، نام معضل ناترازی سوخت دیگر چالش نیست بلکه باید آن را بحران نامید. اگر با رفتارهای مُسکن مابانه و زودگذر بخواهیم موضوع را حل کنیم؛ همین بحران ها به ابربحران تبدیل می شود.
این کارشناس خودرو تاکید کرد: اگر به دنبال اصلاح وضع موجود هستیم باید این خودروسازی اسقاط شود. این صنعت خودرو مانند گاو شیردهی بوده که در چهار دهه اخیر تا توانسته اند آن را دوشیده اند و از ظرفیت های رانتی آن استفاده کرده اند. بنابراین این صنعت را باید اسقاط کرد و یک سند توسعه ملی تدوین کنیم که با تغییر دولت ها از دستور کار خارج نشود و دستگاه های مختلف مثل وزارت صمت، سازمان ملی استاندارد و ... نتوانند آن را دستکاری کنند. پس از تدوین سند، باید یک مجری واحد برای آن تعیین کرد. حاصل این سند ملی و مجری واحد باید حرکت به سمت تولید به جای مونتاژکاری، افزایش بهره وری، کاهش هزینه و ارتقا کیفیت باشد. این اتفاق نیز مستلزم ایجاد جوینت ونچرها و ادغام خودروسازهاست. اینکه گفته می شود سالانه یک میلیون خودرو در کشور نیاز داریم، دروغ است. ما نیاز به این تعداد خودروساز یا همان مونتاژکار نداریم. بنابراین خودروسازها باید ادغام شوند و با نگاه افزایش بهینه تولید و نگاه صادرات، تولید واقعی داشته باشیم و به زنجیره عرضه جهانی خودرو بپیوندیم.