نگاه سیاستمدار
برجام به ثبات عراق کمک میکند
برجام به ثبات عراق کمک میکند
عبداللطیف رشید، رئیسجمهور عراق، در چند ماهی که به قدرت رسیده، اوضاع راحتی نداشته است. از زمان تصدی این سمت در اکتبر سال 2022، دولت عراق تحقیقات گستردهای را در خصوص فساد و غارت 5/2میلیارد دلار از بودجه دولتی - که «سرقت قرن» نامیده میشود - به راه انداخته است. نارضایتی فزایندهای از ایالات متحده نسبت به بهبود روابط دولت جدید عراق با ایران، بهویژه توافق اخیر مبادله نفت در برابر گاز وجود دارد. درگیری با ترکیه بر سر منابع مشترک آب در بحبوحه خشکسالی و افزایش دما و همچنین عملیات برونمرزی ترکیه علیه شبهنظامیان پکک تشدید شده است. او در گفتوگو با Responsible Statecraftبه چند سوال پاسخ داده است:
عراق نقشی محوری در توافق عربستان و ایران ایفا کرد، هرچند این توافق در اوایل سال جاری در چین نهایی شد. اتهاماتی وجود دارد که ایران و عربستان هر کدام از گروه مخالف دیگری در عراق حمایت میکنند. آیا این مسئله واقعاً حل شده است؟ آیا مطمئن هستید که هر دو طرف به شرایط احترام میگذارند؟
در همه جنبهها، از جمله دیپلماسی، عراق از نظر تاریخی یک نیروی مهم در منطقه بوده است. اما عراق برای چندین دهه مورد غفلت قرار گرفته و رنج کشیده است، میلیونها نفر کشته شدهاند و تریلیونها دلار هدر رفته است. زمانی این کشور یک جامعه پیچیده و تحصیلکرده بود، اما همه چیز را از دست داد. عراق اکنون در موقعیتی است که میتواند تجربیات خود را به اشتراک بگذارد تا دیگران بتوانند از آن بیاموزند. این منطقه تجربه طولانی درگیری دارد و همه طرفها از درگیری خسته شدهاند. اگرچه هیچکس پشت میز مذاکره سادهلوح نیست، و ممکن است برخی دستاندازها در طول مسیر وجود داشته باشد، اما من انتظار دارم نتایجی حاصل شود، زیرا هر دو طرف تمایل واقعی برای عادیسازی اوضاع را نشان دادهاند.
افزایش همکاری بین عربستان سعودی و ایران و افزایش نقش چین در عراق برای ایالات متحده چه معنایی دارد؟
من فکر میکنم سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه، درست مانند سیاستهای داخلی این کشور، در حال تغییر است. صلح و ثبات در منطقه هرگز نمیتواند چیز بدی باشد. این مسئله همیشه پیام ایالات متحده در عراق بوده است. بنابراین، نمیدانم که چرا در خارج از عراق اوضاع متفاوت است.
پیشرفت دیپلماتیک ایران و عربستان را چگونه میبینید؟ فکر میکنید تا چه اندازه بر کل خاورمیانه تأثیر میگذارد؟
چالشهای زیادی در منطقه وجود دارد و این پیشرفت دیپلماتیک میتواند مورد استقبال منطقه قرار گیرد. ما میتوانیم و باید روی مسائل واقعی پیش رویمان تمرکز کنیم. مسائلی نظیر بحران آب، تغییرات آب و هوایی، تامین انرژی، دور شدن از سوختهای فسیلی، امنیت و رشد اقتصادی در منطقه. همه این مسائل احتمالاً بیش از هر جای دیگری در جهان بر این منطقه تأثیر میگذارد و هیچیک از این مسائل بدون گفتوگو و همکاری متقابل حل نمیشود.
آیا معتقدید بازگشت به برجام ثبات را در منطقه افزایش میدهد؟
بله و این کار به ثبات بیشتر عراق کمک خواهد کرد. آمریکا برای آزادی عراق فداکاری زیادی کرد، اما گاهی اوقات دوستان ما در واشنگتن فراموش میکنند که معامله و گفتوگو با ایران بهمعنای انتخاب یک طرف نیست. ما یک مرز 1000 مایلی مشترک با ایران داریم، تاریخ مشترکی داریم و اکثریت دارای دین مشترک هستند. کردها در دو طرف مرز زندگی میکنند، در ایران عربها و در عراق ایرانیها هستند. ما در حال حاضر به گاز ایران وابسته هستیم. ما حاکمیت خودمان را داریم و به روابط خوب با هر دو طرف نیاز داریم. ایالات متحده میتواند از طریق گفتوگو پیروز شود. ما اینجا هستیم تا در صورت نیاز کمک کنیم، اما درست مانند عربستان، این امر مستلزم تلاش واقعی هر دو طرف است.