نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
اجرای تفاهم ایران و آمریکا؟
رسانههای بینالمللی از تفاهماتِ پیش رو صحبت میکنند که هدف آن تنشزدایی است. در عمل، آنچه در حال شکلگیری است، بیشتر شبیه یک توافقنامه غیرمکتوب است که اجرای بخش قابلتوجهی از آن نیز در حال حاضر شروع شده است. البته دولت بایدن از اینکه بهطور رسمی آن را یک توافق بنامد، امتناع میورزد، زیرا پاسخ منفی جمهوریخواهان در کنگره را در پی خواهد داشت. ابتکار ایالات متحده مبتنی بر «توقف در ازای آزادسازی» است. ایران متعهد شده است که اورانیوم را بالاتر از سطح ۶۰ درصد غنیسازی نکند، یعنی به سطح ۹۰ درصدی که بتوان تسلیحات هستهای تولید کرد، نرسد. واشنگتن نیز به نوبه خود از مخالفت با آزادسازی داراییهای ایران به ارزش ۲۰ میلیارد دلار در بانکهای چندین کشور، دست بر میدارد و ایران و کشورهای غربی متقابلاً زندانیانشان را آزاد خواهند کرد. این تفاهمات غیررسمی، در حال حاضر عملی شدهاند و به نظر میرسد که ایران سرعت غنیسازی با خلوص بالای اورانیوم را کاهش داده است. برت مکگورک، هماهنگکننده شورای امنیت ملی آمریکا در امور خاورمیانه و شمال آفریقا، هدایت این مذاکرات را برعهده دارد. همزمان، آمریکاییها بهدنبال این بودند که با پیشنهادات سخاوتمندانهای، اسرائیل را از اخلال در این تفاهم بازدارند. از یک طرف، آنها نسبت به اعلام رسمی رزمایشهای مشترک با تلآویو که حاکی از توانایی حمله نظامی مشترک به ایران است، دست و دلبازتر هستند و از سوی دیگر، ظاهراً انتظار آنها این است که اسرائیل با حمله خودسرانه به ایران، واشنگتن را غافلگیر نکند. بیش از یک دهه پیش، ایالاتمتحده با جمعآوری غیرخصمانه اطلاعات و همچنین از طریق اقداماتی که میتوان آن را «نفوذ نرم» نامید، سعی کرد اطمینان حاصل کند که چنین سناریویی محقق نمیشود. اما اکنون یک واقعیت اساسی تغییر کرده است: دولت بایدن حتی کمتر از دولت باراک اوباما به نتانیاهو اعتماد دارد. کاخ سفید اکنون بهدنبال کنترل اوضاع تا یک زمان خاص، یعنی انتخابات ریاستجمهوری در نوامبر ۲۰۲۴ است. تا آن زمان، هدف این است که اطمینان حاصل شود شرایط بحرانی نمیشود. با این تفاهم، تهران به سمت تولید سلاح هستهای نمیرود و احتمال حمله اسرائیل به ایران نیز بهشدت کاهش مییابد. واشنگتن امیدوار است از این زمان برای تمرکز بر دو جبههای که به نظرش جبهههای اصلی است، یعنی چین و جنگ روسیه-اوکراین، استفاده کند. انتظار اولیه آمریکا از اسرائیل این است که مداخلهای نکند. در این میان اورشلیم نقش خود را ایفا میکند. گالانت وزیر دفاع اسرائیل چندین ماه به این فکر کرده که ایالات متحده قصد دارد با ایران به تفاهم برسد و نتانیاهو به اعتراض کلامی اکتفا کرده و در واقع کارزار مشخصی علیه این تفاهم به راه نینداخته است. کارشناسان میگویند این تفاهم ایران و آمریکا، با توجه به گزینههای جایگزین، واقعاً ایده خوبی است. به این ترتیب حداقل تا زمانی که ایران به فکر تولید سلاح هستهای بیفتد، زمان به دست میآوریم و در این بین میتوان گزینه نظامی را که از زمان انعقاد برجام کنار گذاشته شده بود، مجدداً بسط و توسعه داد. واشنگتن، گالانت را وزیری میداند که هنوز امکان گفتوگو با او وجود دارد. او فاقد نفوذ سیاسی مستقلی مانند بنیگانتز است، اما آمریکاییها از موضع نسبتاً معتدل او در قبال فلسطینیها و نحوه صحبت او و رؤسای دستگاههای امنیتی علیه «تروریسم یهودی» در سرزمینهای اشغالی، دلگرم هستند. تنش با دولت بایدن، مستقیماً بر طرح ایجاد نیروی دوربرد ارتش اسرائیل تأثیر میگذارد. به هر دلیلی، دستیابی نیروی هوایی به هواپیماهای سوخترسان که یکی از تجهیزات حیاتی برای حمله به ایران محسوب میشود، با تأخیر مواجه شده است. در این هفته، ایالات متحده یک هواپیمای سوخترسان خود را به یک رزمایش مشترک در اسرائیل فرستاد و از این طریق نیروی هوایی اسرائیل را قادر ساخت تا تجارب لازم را کسب کند. دولت آمریکا همچنان به پیشبرد قرارداد خرید اسکادران اف-۳۵ توسط اسرائیل ادامه میدهد؛ اگرچه اختلافنظرها در مورد تلفیق بیشتر سیستمهای اسرائیلی در این هواپیماها، حل نشده باقیمانده است.