نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
امید به ایجاد مفاهمهای جدید
مارک فیتزپاتریک
تحلیلگر انستیتو مطالعات استراتژیک
انریکه مورا، میانجی اتحادیه اروپا برای احیای توافق هستهای ایران، اوایل هفته قبل با علی باقریکنی، مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران، دیدار کرد. از سوی دیگر گزارشها حاکی از آن است که واشنگتن و تهران در حال مذاکره درباره توافقهای جدیدی هستند که تواناییهای هستهای ایران را محدود میکند. درحالیکه جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا گفته است که توافق هستهای ایران «مرده» است، یک نوع توافق جدید در حال شکلگیری است. «زندهباد توافق ایران» شعاری نیست که هیچکس در دولت بایدن بر زبان بیاورد. همچنین مخالفان سیاسی بایدن، که هرگز برنامه جامع اقدام مشترک 2015 (برجام) را دوست نداشتند و هرگز دستاوردهای سیاست خارجی او را تحسین نمیکنند. اما هر کسی که نگران چشمانداز گسترش سلاحهای هستهای و درگیری در خاورمیانه است، باید از رویدادهای اخیر خرسند باشد. تیم بایدن اصرار دارد که توافق هستهای جدیدی وجود ندارد. با این حال، مقامات کشورهای مختلف خطوط کلی آتشبس قریبالوقوع در تشدید تنش با ایران را ترسیم کردهاند. توافق نانوشتهای برای آزادی سه شهروند دوگانه آمریکایی-ایرانی که بهطور غیرمستقیم با آزادسازی درآمدهای فروش نفت ایران توسط
آمریکا همراه است، در جریان است.
ایالات متحده قبلاً به عراق اجازه داده است که از 5/2 میلیارد یورو از وجوه مسدودشده ایران برای پرداخت بدهی گاز و برق استفاده کند تا برای خرید غذا و دارو استفاده شود. ایران همچنین میتواند از ۷ میلیارد دلاری که در کرهجنوبی نگهداری میشود برای خریدهای مشابه استفاده کند. تجارت بشردوستانه مدتهاست که از تحریمهای ایالات متحده مستثنی شده است. با این حال، طبق یک ترتیب جدید، وزارت خزانهداری ایالات متحده به بانکهای کرهجنوبی تضمینهای صریح میدهد و به آنها در مورد آزادسازی وجوه ضمانت میدهد. طبق گزارشها، این ترتیبات همچنین سطح غنیسازی اورانیوم ایران را تا 60 درصد محدود کرده و تحریمهای جدید آمریکا را کاهش میدهد. ایران نیز از حمله نیروهای نیابتی خود به پیمانکاران آمریکایی در سوریه و عراق جلوگیری میکند، برخی از همکاریها را با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باز میگرداند و از ارسال موشکهای بالستیک به روسیه خودداری میکند. این یک آتشبس است. خصوصاً در عراق، جایی که شبهنظامیان مورد حمایت ایران قرار است حملات به نیروهای آمریکایی را متوقف کنند. حمله هواپیمای بدون سرنشین در 23 مارس که منجر به کشته شدن یک پیمانکار
غیرنظامی آمریکایی و مجروح شدن بیش از 22 نفر دیگر از پرسنل آمریکایی در سوریه شد، برنامه آزادی زندانیان را که برای ماهها در جریان بود، از مسیر خارج کرد. قانونگذاران جمهوریخواه ایالات متحده طبیعتاً ناراضی هستند. اما بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که قاطعانه با هرگونه ازسرگیری برجام مخالفت کرده است، به نظر میرسد نسبت به آنچه یک «معامله کوچک» توصیف میکند، عاقلانهتر برخورد میکند. رضایت او بسیار مهم است، زیرا اسرائیل میتواند یک خرابکار واقعی باشد. درست همانطور که حمله پهپادی 23 مارس توسط نیروهای شبهنظامی در عراق دیپلماسی را برای چندینماه به عقب انداخت، حمله خرابکارانه اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران نیز میتواند مذاکرات را به هم بزند. اگرچه اسرائیل هرگز ادعاها علیه خود را نپذیرفته، اما بارها و بارها بهدنبال جلوگیری از پیشرفت هستهای ایران از طریق ترور دانشمندان، اختلال در کنترل کامپیوتری در کارخانههای غنیسازی و ایجاد انفجار در تأسیسات ایران بوده است. حملات هوایی محدود علیه تأسیسات هستهای ایران میتواند به یک درگیری بزرگتر تبدیل شود. پاسخ ایران احتمالاً شامل حملات نامتقارن علیه شهروندان اسرائیلی
در سراسر جهان و استفاده از جنگ سایبری بدون مرز خواهد بود. ایران بازرسان را اخراج خواهد کرد، تأسیسات مخفی جدیدی خواهد ساخت و در سریعترین زمان ممکن برای ساخت تسلیحات هستهای اقدام خواهد کرد. نیاز به تنشزدایی کاملاً واضح است.