نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
درگیری در سوریه کاتالیزور مذاکرات مخفی
دولت بایدن در حال انجام مذاکرات غیرمستقیم دوجانبه با ایران است که امیدوار است حداقل برنامه هستهای تهران را در زمینه تولید تسلیحات محدود کند، به حملات نیابتی این کشور به نیروهای آمریکایی در سوریه پایان دهد و سه زندانی آمریکایی را در ازای دسترسی محدود به برخی از میلیاردها دلار پولهای بلوکهشده ایران در خارج از کشور آزاد کند. به گفته مقامات آمریکایی، اروپایی و خاورمیانه که به شرط ناشناس ماندن برای بحث در مورد یک موضوع حساس صحبت کردند، مذاکراتی که از چند ماه پیش آغاز شده است، احیای مذاکرات برجامی نیست. بحثهای کنونی تلاشی برای ترسیم خطوط قرمز واضح و معکوس کردن آن چیزی است که تشدید مداوم تنشهای ایران بوده است که با نحوه رفتار دولت در قبال اعتراضها و ارسال سلاح به روسیه از سوی تهران برای استفاده در اوکراین افزایش یافته است. مذاکرهکنندگان آمریکایی هشدار دادهاند که حملات بیشتر در سوریه، که جدیدترین آنها در ماه مارس رخ داد و ادامه غنیسازی اورانیوم در سطح بالا که بهطور خطرناکی به سطح درجه تسلیحات نزدیک شده است، موجب پاسخی- از جمله اقدام نظامی - خواهد داشت که هیچیک از طرفین نمیخواهند. مقامات دولت بایدن از زمانی که گزارشهایی مبنی بر قریبالوقوع بودن توافق جدید آمریکا و ایران برای اولین بار در رسانههای اسرائیل در اوایل ماه جاری منتشر شد، تلاش کردند تا دامنه تلاشهای دیپلماتیک را کماهمیت جلوه دهند. گزارشهای رسانهای منجر به انتقاد صریح دولت اسرائیل از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و برخی از قانونگذاران آمریکایی شده است. مایکل مککال، رئیس کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا در نامهای به بایدن گفت از اینکه دولت در حال تعامل مجدد با تهران است، «عمیقاً ناراحتکننده است» و «نتایج این گفتوگوها شامل چراغ سبز به آزادی پولهای قابلتوجهی برای ایران است.» ساعاتی پس از انتشار نامه مک کال، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه به خبرنگاران گفت که «برخی از گزارشهایی که در مورد توافق در مورد موضوعات هستهای و بازداشتشدگان دیدهایم، دقیق نیستند یا درست نیستند.» این گفتوگوها بخشی از تلاشهای دولت برای استفاده از دیپلماسی آرام و سطح بالا برای رسیدگی به مشکلات در خاورمیانه و خلیجفارس است، جایی که چین و روسیه حضور خود را گسترش دادهاند زیرا نفوذ و منافع ایالات متحده در حال کاهش است. این تلاشها همچنین شامل افزایش ارتباط با عربستان سعودی برای سوق دادن آن به سمت روابط با اسرائیل و حلوفصل جنگ در یمن است. یک دیپلمات بلندپایه اروپایی که مدتها در مذاکرات با ایران شرکت داشت، گفت که شرکای اروپایی دولت کاملاً نسبت به خطوط کلی مذاکرات فعلی مطمئن نیستند، اما خاطرنشان کرد که «روشن است که آنها آگاه هستند اگر برنامه هستهای ایران با سرعت تمام ادامه یابد، بحران اجتنابناپذیر است.» نمایندگان بریتانیا، فرانسه و آلمان که به همراه روسیه و چین از امضاکنندگان توافق هستهای برجام بودند، هفته گذشته در امارات متحده عربی با علی باقری کنی، مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران دیدار کردند. مقامات آمریکایی تاکید میکنند که در ازای پیشرفت در حوزه مذاکرات هستهای و بحث سوریه، به غیر از خودداری از اقدام متقابل و چشمانداز گفتوگوهای دیپلماتیک بیشتر، چیزی به ایران ارائه نکردهاند. یکی از افراد آگاه گفت که این گفتوگوها «به منظور کاهش تنش است....هیچکس در این دولت نمیخواهد اتفاق بدی در یک سالونیم آینده رخ دهد.» مذاکرات چند هفته پس از حمله پهپادی در 23 مارس به نیروهای آمریکایی در سوریه که منجر به کشته شدن یک پیمانکار آمریکایی شد، آغاز شد. در عرض چند ساعت، ایالات متحده با حمله هوایی به تأسیسات ایران در سوریه که منجر به کشته شدن تعدادی از جنگجویان نیابتی سوری شد، پاسخ داد. ایران که کانال ارتباط مستقیم خود با آمریکا را از طریق سفیر خود در سازمان ملل و رابرت مالی، مذاکرهکننده ارشد ایالات متحده، حفظ کرده بود، سیگنالهایی را ارسال کرد که میخواهد گفتوگو کند. پس از درگیری نیروهای آمریکایی با گروههای نیابتی در سوریه، بایدن به ایران هشدار داد.